Hotline 24/7
08983-08983

Thay van tim không phải điểm kết thúc điều trị, phải tính trước nước đi cho 20 năm sau

Thay van động mạch chủ thành công, người bệnh có thể xuất viện sau vài ngày. Nhưng với người còn 20-30 năm sống phía trước, kết quả trước mắt mới là một phần của câu chuyện: nếu van thoái hóa, nếu mạch vành cần can thiệp, bác sĩ sẽ tiếp tục điều trị bằng cách nào?

Đó là vấn đề GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định - Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, đặt ra khi chia sẻ về vấn đề "quản lý trọn đời bệnh van động mạch chủ" tại Vietnam Valves 2026.

Theo giáo sư, sau lần thay van đầu tiên, người bệnh có thể sống thêm 15, 20 hoặc 30 năm. Trong quãng thời gian ấy, bệnh mạch vành có thể tiến triển, còn van sinh học có thể thoái hóa trước khi người bệnh đi hết cuộc đời. Khi đó, ê-kíp điều trị phải tìm cách tiếp cận động mạch vành hoặc thay van một lần nữa.

Vì thế, câu hỏi ở lần điều trị đầu không chỉ là "làm sao để thay van thành công?", mà còn là "lần sau sẽ làm gì nếu người bệnh cần điều trị tiếp?".

GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định - Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM cho rằng, kế hoạch thay van động mạch chủ cần tính đến khả năng điều trị tiếp khi người bệnh còn sống thêm nhiều năm.

Một quyết định hôm nay, nhiều năm sau mới thấy hết tác động

GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định cho biết, việc đặt van có thể ảnh hưởng đến đường tiếp cận động mạch vành. Nếu sau này mạch vành bị hẹp, đưa ống thông qua van đã đặt để can thiệp không phải lúc nào cũng đơn giản. Vị trí đặt van lần đầu vì vậy cần được tính toán chính xác.

Tuổi thọ của van sinh học cũng là một phần của kế hoạch. Với người bệnh khoảng 60 tuổi, chiếc van được thay có thể thoái hóa khi họ vẫn còn nhiều năm sống phía trước. Nếu chỉ tập trung xử lý tổn thương hiện tại mà chưa dự liệu khả năng thay van lần hai, bác sĩ có thể gặp tình thế khó sau 10-20 năm.

Theo GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, lựa chọn giữa phẫu thuật và thay van động mạch chủ qua đường ống thông, gọi là TAVI, cần được đặt trong toàn bộ hành trình điều trị của từng người bệnh. Phẫu thuật ở lần đầu có thể để ngỏ khả năng can thiệp qua đường ống thông về sau. Nếu chọn TAVI ngay từ đầu, ê-kíp cần đánh giá liệu sau này có thể tiếp tục đặt một van TAVI bên trong van cũ hay không.

Điều đáng ngại là lấy một van TAVI đã đặt ra để phẫu thuật thay van không hề dễ. Khung van bám chặt vào mô xung quanh; trong một số tình huống, cuộc mổ về sau có thể phải xử lý cả gốc động mạch chủ, phức tạp và nhiều rủi ro hơn một ca thay van thông thường.

Theo GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, lựa chọn phẫu thuật hay thay van qua đường ống thông ở lần đầu có thể ảnh hưởng đến phương án thay van lần sau.

Van mới có thể chặn đường điều trị cũ

Không phải người bệnh nào cũng phù hợp với phương án đặt tiếp van TAVI lần thứ hai. GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định nêu những trường hợp gốc động mạch chủ nhỏ hoặc vị trí động mạch vành không thuận lợi: đặt thêm một van vào bên trong van cũ có thể cản trở dòng máu đến động mạch vành; lòng van sau lần đặt thứ hai cũng có thể bị hẹp.

Đây là lý do một ca TAVI thuận lợi ở lần đầu chưa đủ để khẳng định người bệnh đã có phương án tốt nhất cho cả chặng đường dài. Nếu giải phẫu cho thấy lần can thiệp tiếp theo sẽ rất khó thực hiện, bác sĩ cần cân nhắc phẫu thuật ngay từ đầu. Ngược lại, nếu dự kiến có thể đặt van TAVI lần hai, loại van và cách đặt van đầu tiên cũng phải được lựa chọn phù hợp với kế hoạch ấy.

GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định nhấn mạnh vai trò của Heart Team trong việc dự liệu độ bền van, khả năng can thiệp mạch vành và kế hoạch điều trị lâu dài cho từng người bệnh.

Chuyên gia nhấn mạnh, những tính toán này cần được các thành viên Heart Team thảo luận kỹ. Người bệnh là người đưa ra quyết định cuối cùng, nhưng chỉ có thể quyết định khi được giải thích đầy đủ: phương án nào giải quyết bệnh hiện tại, phương án nào còn khả thi nếu van thoái hóa hoặc mạch vành cần điều trị nhiều năm sau.

“Lần đầu là lần quan trọng nhất!”, GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định nói. Trong quản lý trọn đời bệnh van động mạch chủ, thay van không phải điểm kết thúc của điều trị. Đặt đúng chiếc van hôm nay còn là giữ đường điều trị cho người bệnh của 15-20 năm sau.

Thông tin biên tập

Tác giả

Minh Anh - AloBacsi.vn
Ngày đăng: 19:58, 25/09/2026Cập nhật: 20:01, 25/09/2026

Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi

Đối tác AloBacsi

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ

Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

hoàn toàn MIỄN PHÍ

Khám bệnh online

X