So sánh 3 cấp độ buồn nôn khi say xe, ốm nghén và hóa trị
Trong cuốn từ điển cảm xúc của con người, “buồn nôn” chắc chắn là một trạng thái vô cùng đặc biệt. Nó không chỉ đơn thuần là phản ứng sinh lý, mà là một trải nghiệm “trời ơi đất hỡi”, khi mà bao nhiêu tự tôn, bản lĩnh đều bị thổi bay chỉ sau những cú co thắt cơ hoành.
Tuy cùng là cảm giác “ruột gan lộn tùng phèo”, nhưng mỗi tình huống lại là một trải nghiệm riêng biệt. Hãy cùng đặt 3 “ứng cử viên nặng ký” lên bàn cân: Người say xe, mẹ bầu ốm nghén và bệnh nhân hóa trị.
1. Say xe: cú lừa của hệ tiền đình
Đây là cấp độ buồn nôn “quốc dân” và mang tính thời điểm nhất.
Nguyên do: Tất cả là do bộ não bị “ngáo”. Mắt bạn bảo: “Tớ đang ngồi yên trên ghế ô tô mà”, nhưng hệ thống tiền đình ở tai trong lại gào lên: “Không, chúng ta đang lao đi với tốc độ 80km/h!”. Sự bất đồng quan điểm giữa các giác quan khiến não bộ hoảng hóa, phát ra tín hiệu: “Nhanh lên, có biến, xả kho ngay!”.
Kẻ thù số 1: Mùi da ghế bọc da mới, mùi máy lạnh xe khách, mùi dầu gió/nước hoa của người ngồi cạnh và những khúc khúc cua uốn lượn như đường đời.
Đặc điểm diện mạo: Mặt cắt không còn một hạt máu, tay ôm chặt túi ni-nông, mắt đờ đẫn nhìn về phía trước như đang thiền định tìm về cội nguồn.
Lối thoát: Cực kỳ sòng phẳng! Chỉ cần chiếc xe dừng lại, bước chân chạm xuống mặt đất yên bình, hít một hơi thở sâu (hoặc xả xong “kho hàng”) là ngay lập tức bạn lại là một siêu nhân có thể ăn trọn đĩa cơm tấm.
2. Ốm nghén: “cú sốc” đến từ thiên thần tí hon
Nếu buồn nôn do say xe là một cuộc chạm trán ngắn hạn, thì ốm nghén lại là một “bản án” kéo dài nhiều tháng, được bảo trợ bởi dàn hormone HCG và estrogen đang nhảy tango trong cơ thể.
Nguyên do: Cơ thể người mẹ đột ngột biến thành một căn hộ cao cấp đang nâng cấp đợt 1 cho em bé. Mọi thứ đều nhạy cảm đến mức vô lý.
Kẻ thù số 1: Bất cứ thứ gì! Mùi nước hoa từng mê đắm của chồng? Nôn. Mùi tỏi phi thơm lừng ngày xưa? Nôn. Thậm chí chỉ cần nhìn thấy tấm ảnh đĩa thịt luộc trên mạng xã hội là đủ để mẹ bầu chạy vội vào nhà vệ sinh.
Đặc điểm diện mạo: Luôn trong trạng thái thèm chua, miệng nhai cóc bao tử, xoài chua hoặc gừng sấy. Buổi sáng thức dậy không phải để đón bình minh, mà để điểm danh với cái bồn cầu.
Lối thoát: Khó lường! Cảm giác này không có nút bấm “tắt”. Dù vậy, siêu năng lực của các mẹ bầu là dù vật vã đến đâu, chỉ cần nghe tiếng tim thai hay thấy hình ảnh siêu âm của “kẻ phá bĩnh” nhỏ xíu kia là lại mỉm cười chịu đựng tiếp.
3. Bệnh nhân hóa trị: trận chiến của những chiến binh
Đây là cấp độ buồn nôn “hạng nặng” nhất, đòi hỏi sự kiên cường và chí khí phi thường của người trong cuộc.
Nguyên do: Các loại thuốc hóa trị khi vào cơ thể để tiêu diệt tế bào xấu đã vô tình “kích hoạt” trung tâm gây nôn ở não bộ và kích thích niêm mạc dạ dày. Cơ thể lầm tưởng đây là một cuộc tấn công chất độc nên dốc toàn lực phản công.
Kẻ thù số 1: Không cần phải có mùi hương hay sự rung lắc nào. Đôi khi, chỉ cần nhìn thấy cổng bệnh viện, chiếc áo blouse trắng hay mùi sát khuẩn quen thuộc là cảm giác buồn nôn đã “chờ sẵn” ở cổ họng (y học gọi đây là phản xạ buồn nôn dự đoán).
Đặc điểm diện mạo: Làn da có phần nhợt nhạt, cơ thể mệt mỏi kiệt sức vì không ăn uống được gì nhiều, nhưng ánh mắt lại ẩn chứa sự kiên cường đáng kinh ngạc.
Lối thoát: Không đơn giản là bước xuống xe hay đợi qua 3 tháng đầu thai kỳ. Họ phải dùng đến các loại thuốc chống nôn hiện đại, kết hợp với tinh thần thép và sự đồng hành sát cánh của người thân để đi qua từng đợt điều trị.
Lời kết
Nói một cách vui vẻ, buồn nôn chính là cách mà cơ thể chúng ta “lên tiếng” để tự bảo vệ mình trước những thay đổi đột ngột.
Dù bạn đang ở trong trạng thái nào, hãy tự thưởng cho mình một ly nước gừng ấm, hít một hơi thật sâu và tự hào rằng: Cơ thể mình đang làm việc vô cùng chăm chỉ!
Thông tin biên tập
Tác giả
Tham vấn y khoa
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
