Siro dâu tằm: Tưởng “bổ máu”, coi chừng thành nguồn đường ẩn

Siro dâu tằm màu tím sẫm được nhiều người yêu thích và thường được truyền tai như một thức uống “bổ máu”, tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, theo chuyên gia dinh dưỡng, loại quả này chỉ thực sự có lợi khi sử dụng đúng cách. Nếu lạm dụng, đặc biệt dưới dạng ngâm nhiều đường, thức uống này có thể trở thành nguồn “đường ẩn” không có lợi cho sức khỏe.

TS Lê Thị Hương Giang - Trưởng khoa Tiết chế, Dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 cho biết, dâu tằm chứa nhiều hoạt chất sinh học có lợi. Trong 100g dâu tươi có khoảng 40-50 kcal, cùng vitamin C, vitamin K, kali, sắt và một lượng nhỏ chất xơ.

Giá trị nổi bật nhất của dâu tằm nằm ở anthocyanin - hợp chất tạo màu tím đặc trưng cho quả. Đây là chất chống oxy hóa được cho là có vai trò hỗ trợ bảo vệ tế bào và sức khỏe tim mạch.

Ngoài ra, nhiều người cũng cho rằng dâu tằm có khả năng hỗ trợ kiểm soát đường huyết nhờ hợp chất DNJ. Tuy nhiên, theo TS Lê Thị Hương Giang, hoạt chất này chủ yếu tập trung ở lá dâu, trong khi quả chín chứa rất ít nhưng lại có hàm lượng đường khá cao.

Một hiểu lầm phổ biến khác là dâu tằm có tác dụng “bổ máu” do có màu tím đậm. Theo chuyên gia, màu sắc của quả đến từ anthocyanin chứ không liên quan đến quá trình tạo máu. Hàm lượng sắt trong dâu tằm cũng không cao và thuộc dạng cơ thể hấp thu hạn chế.

Dù vậy, dâu tằm vẫn có thể hỗ trợ hấp thu sắt nhờ chứa vitamin C. Khi sử dụng cùng thực phẩm giàu sắt như thịt, cá hoặc các loại đậu, loại vitamin này giúp tăng khả năng hấp thu sắt tại ruột.

Điều đáng lưu ý hơn là cách nhiều người sử dụng dâu tằm hiện nay. Theo Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, một công thức ngâm phổ biến thường dùng 1kg dâu với khoảng 0,5-1kg đường. Khi đó, phần nước uống chủ yếu là dung dịch đường trong khi lượng hoạt chất có lợi không tăng tương ứng.

Chuyên gia dẫn khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), lượng đường tự do nên dưới 25g/ngày. Chỉ một ly nước dâu ngâm đường nếu uống thường xuyên cũng có thể khiến cơ thể vượt ngưỡng này.

Vì vậy, người mắc đái tháo đường, thừa cân, béo phì, người có dạ dày nhạy cảm và phụ nữ mang thai cần đặc biệt thận trọng với các chế phẩm dâu tằm nhiều đường hoặc có dấu hiệu lên men. Ngay cả người khỏe mạnh cũng không nên xem siro dâu tằm là thức uống giải khát sử dụng hằng ngày.