Sau sinh thường xuyên mệt mỏi, đừng bỏ qua rối loạn tuyến giáp
Mệt mỏi, giảm trí nhớ, lo âu, thay đổi tâm trạng sau sinh thường được cho là hệ quả của thiếu ngủ hoặc áp lực chăm con. Tuy nhiên, theo BS Nguyễn Văn Mạnh - Khoa Nội tiết, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, đây cũng có thể là biểu hiện của viêm tuyến giáp sau sinh - một rối loạn tự miễn dễ bị bỏ sót trong giai đoạn hậu sản.
Trong thai kỳ, hệ miễn dịch của người mẹ có xu hướng được điều chỉnh để bảo vệ thai nhi. Sau sinh, khi hoạt động miễn dịch tăng trở lại, cơ thể có thể xuất hiện phản ứng tự miễn và tấn công tuyến giáp.
Theo BS Nguyễn Văn Mạnh, viêm tuyến giáp sau sinh thường xuất hiện trong khoảng 3-12 tháng sau sinh, với tỷ lệ được ghi nhận trên thế giới dao động từ 1,1-11,4%. Sự khác biệt này phụ thuộc vào chủng tộc, khu vực địa lý và tần suất kiểm tra sức khỏe của phụ nữ sau sinh.
Nguy cơ mắc bệnh tăng rõ ở phụ nữ có các bệnh tự miễn, đặc biệt là đái tháo đường típ 1, người có tiền sử sảy thai tự nhiên hoặc có kháng thể peroxidase tuyến giáp (TPOAb) trong máu. Phụ nữ dương tính với TPOAb có nguy cơ viêm tuyến giáp sau sinh cao hơn nhiều so với người âm tính và khoảng một nửa trong số này có thể mắc bệnh.
Có thể trải qua cả giai đoạn cường giáp và suy giáp
Viêm tuyến giáp sau sinh thường diễn biến qua hai giai đoạn, mặc dù một số người chỉ xuất hiện một trong hai.
Giai đoạn đầu thường là cường giáp, hay gặp nhất vào khoảng tháng thứ 3 sau sinh, có thể xuất hiện từ tháng thứ 1 đến tháng thứ 6 và kéo dài khoảng 1-2 tháng.
Khi các tế bào tuyến giáp bị viêm, hormone tuyến giáp được giải phóng nhiều vào máu, khiến người bệnh có thể xuất hiện tim đập nhanh, hồi hộp, sợ nóng, đổ nhiều mồ hôi, dễ kích động và lo âu.
Sau đó, lượng hormone dự trữ có thể suy giảm, người bệnh chuyển sang giai đoạn suy giáp, thường gặp vào khoảng tháng thứ 6 sau sinh, có thể xuất hiện từ tháng thứ 3 đến tháng thứ 8.
Ở giai đoạn này, các triệu chứng thường gặp gồm mệt mỏi, táo bón, giảm trí nhớ, khó tập trung và các biểu hiện giống trầm cảm. Đây cũng là lý do viêm tuyến giáp sau sinh dễ bị nhầm với tình trạng mệt mỏi thông thường hoặc rối loạn tâm lý sau sinh.
Phần lớn phụ nữ có thể hồi phục và trở về trạng thái chức năng tuyến giáp bình thường trong năm thứ hai sau sinh. Tuy nhiên, theo BS Nguyễn Văn Mạnh, khoảng 50% người từng bị viêm tuyến giáp sau sinh có thể tiến triển thành suy giáp vĩnh viễn trong những năm tiếp theo. Nguy cơ tái phát ở các lần mang thai sau cũng cao.

Điều trị tùy từng giai đoạn, không tự ý dùng thuốc
Việc điều trị viêm tuyến giáp sau sinh cần dựa vào giai đoạn bệnh và mức độ triệu chứng.
Trong giai đoạn cường giáp, không sử dụng thuốc kháng giáp trạng, bởi tình trạng này không xuất phát từ việc tuyến giáp tăng sản xuất hormone mà do hormone bị giải phóng từ các tế bào tuyến giáp đang viêm.
Nếu người bệnh có triệu chứng hồi hộp, đánh trống ngực rõ, bác sĩ có thể chỉ định thuốc chẹn beta như propranolol trong khoảng 1-2 tháng để kiểm soát triệu chứng.
Ở giai đoạn suy giáp, levothyroxine có thể được chỉ định cho người có triệu chứng rõ, TSH trên 10 mU/L hoặc phụ nữ đang có kế hoạch mang thai lần tiếp theo.
Đối với trường hợp suy giáp nhẹ, chưa có triệu chứng và TSH dưới 10 mU/L, người bệnh có thể chưa cần dùng thuốc ngay mà được theo dõi và kiểm tra lại sau khoảng 4-8 tuần.
Hiện nay, các tổ chức chuyên môn như Hiệp hội Tuyến giáp Hoa Kỳ (ATA) và các hiệp hội nội tiết chưa khuyến cáo sàng lọc rộng rãi cho tất cả phụ nữ sau sinh. Tuy nhiên, nhóm nguy cơ cao như người TPOAb dương tính, từng bị viêm tuyến giáp sau sinh hoặc mắc đái tháo đường típ 1 được khuyến nghị kiểm tra TSH trong khoảng tháng thứ 3 đến tháng thứ 6 sau sinh.
Theo BS Nguyễn Văn Mạnh, chẩn đoán sớm giúp phân biệt viêm tuyến giáp sau sinh với bệnh Basedow hoặc các rối loạn tâm lý sau sinh, đồng thời giúp người bệnh được theo dõi lâu dài để phát hiện sớm nguy cơ suy giáp vĩnh viễn.
Vì vậy, nếu tình trạng mệt mỏi, hồi hộp, rối loạn cảm xúc, giảm trí nhớ hoặc khó tập trung kéo dài sau sinh, phụ nữ không nên chỉ quy kết cho thiếu ngủ hay áp lực chăm con mà cần được thăm khám để tìm nguyên nhân phù hợp.
Thông tin biên tập
Tác giả
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
