Sầu riêng - "Vua trái cây" và những lưu ý không thể bỏ qua

Theo BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ - Phó chủ tịch Hội Đông Y, Khoa Y học cổ  truyển, Đại học Y Dược TPHCM, sầu riêng (Durio zibethinus Murray) là loại trái cây phổ biến ở nhiều nước Đông Nam Á như Việt Nam, Thái Lan, Malaysia, Indonesia và Philippines. Phần cơm quả chứa nhiều vitamin C, vitamin nhóm B, vitamin A cùng các khoáng chất quan trọng như kali, sắt, canxi, magie, kẽm và phốt pho.

Nhiều lợi ích cho sức khỏe

Nhờ giàu vitamin, khoáng chất và các hợp chất chống oxy hóa, sầu riêng có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.

Trong đó, hàm lượng folate (axit folic) giúp hỗ trợ quá trình tạo máu và đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của thai nhi. Sầu riêng cũng cung cấp kali - khoáng chất cần thiết cho hoạt động của cơ bắp, thần kinh và sức khỏe tim mạch.

Ngoài ra, loại quả này còn chứa tryptophan - một axit amin tham gia sản xuất serotonin và melatonin, góp phần cải thiện tâm trạng và giấc ngủ.

Hàm lượng chất xơ khá cao trong sầu riêng cũng hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa, trong khi các chất chống oxy hóa giúp bảo vệ cơ thể trước tác động của các gốc tự do, làm chậm quá trình lão hóa.

Theo y học cổ truyền, sầu riêng có vị đắng, tính ấm, được sử dụng với nhiều mục đích khác nhau. Tuy nhiên, việc dùng sầu riêng như một vị thuốc cần có sự hướng dẫn của người có chuyên môn.

Ăn quá nhiều có thể gây hại

Dù bổ dưỡng, sầu riêng không phải thực phẩm có thể ăn tùy thích.

BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ cho biết, ăn quá nhiều sầu riêng có thể gây đầy bụng, khó tiêu, đau bụng hoặc tiêu chảy do hàm lượng chất xơ cao. Một số người còn có thể gặp phản ứng dị ứng như nổi mề đay, sổ mũi hoặc nôn ói.

Bên cạnh đó, sầu riêng là loại trái cây giàu năng lượng. Trung bình 100g cơm sầu riêng cung cấp khoảng 140 calo. Vì vậy, ăn thường xuyên với số lượng lớn có thể dẫn đến tăng cân.

Để kiểm soát lượng calo nạp vào cơ thể, người trưởng thành chỉ nên ăn khoảng 2 múi sầu riêng mỗi lần và mỗi tuần từ 1-2 lần.

Không nên ăn sầu riêng cùng những thực phẩm nào?

Theo BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ, sầu riêng không nên dùng chung với một số thực phẩm sau:

- Rượu bia: Sự kết hợp này có thể làm tăng cảm giác nóng trong người, gây khó chịu và tiềm ẩn nguy cơ bất lợi đối với người mắc bệnh tim mạch, tăng huyết áp hoặc đái tháo đường.

- Các loại thịt giàu đạm và chất béo như thịt bò, thịt cừu hoặc một số loại hải sản: Việc sử dụng cùng lúc có thể làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho cơ thể.

- Các thực phẩm cay nóng như tiêu, ớt, gừng, tỏi vì có thể làm tăng cảm giác nóng bức, khó chịu.

- Cà phê: Một số nghiên cứu cho thấy các hợp chất chứa sulfur trong sầu riêng có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa caffeine, làm tăng nguy cơ khó chịu tiêu hóa và hơi thở có mùi nặng hơn.

Những người nên hạn chế hoặc tránh ăn sầu riêng

BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ lưu ý, một số nhóm đối tượng cần thận trọng khi sử dụng sầu riêng.

Đó là người mắc đái tháo đường, béo phì, tăng huyết áp hoặc rối loạn mỡ máu do loại quả này chứa nhiều đường và năng lượng.

Người mắc bệnh thận hoặc bệnh tim cũng nên hạn chế ăn vì sầu riêng giàu kali. Khi chức năng thận suy giảm, kali có thể tích tụ trong cơ thể, làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim nguy hiểm.

Ngoài ra, phụ nữ mang thai bị đái tháo đường thai kỳ, người đang bị táo bón, nóng trong, viêm họng, viêm thanh quản hoặc các bệnh ngoài da cũng nên cân nhắc khi sử dụng.

Ăn đúng cách để tận hưởng lợi ích

Sầu riêng là loại trái cây giàu dinh dưỡng, được nhiều người yêu thích nhờ hương vị đặc trưng và giá trị sức khỏe nhất định. Tuy nhiên, đây cũng là loại quả chứa nhiều năng lượng và đường nên cần sử dụng với lượng hợp lý.

Theo BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ, để tận hưởng lợi ích của sầu riêng mà không ảnh hưởng đến sức khỏe, người dân nên ăn điều độ, tránh kết hợp với những thực phẩm không phù hợp và đặc biệt cần thận trọng nếu đang mắc các bệnh lý mạn tính như đái tháo đường, bệnh thận hoặc bệnh tim mạch.