Đột quỵ

Rối loạn nuốt sau đột quỵ, cải thiện bằng cách nào?

Rối loạn chức năng nuốt có thể xảy ra tới 65% bệnh nhân đột quỵ, khiến việc ăn, uống và nuốt trở nên khó khăn. ThS.BS Hoàng Tiến Trọng Nghĩa - Chủ nhiệm khoa Nội thần kinh, bệnh viện Quân y 175 sẽ đưa ra lời khuyên tốt nhất cho quý bạn đọc.

1. Rối loạn chức năng nuốt sau đột quỵ là gì và nguyên nhân do đâu?

ThS.BS Hoàng Tiến Trọng Nghĩa:

Rối loạn chức năng nuốt là khi bệnh nhân không thể nuốt thức ăn hay nước uống một cách hiệu quả và an toàn. Trong trường hợp này, người bệnh không có đủ chất dinh dưỡng cũng như không có đủ lượng nước trong cơ thể. Trong một vài trường hợp, rối loạn nuốt có thể dẫn đến hít sặc gây ra tình trạng viêm phổi hít.

Nguyên nhân là do đột quỵ gây ảnh hưởng đến vùng chức năng của các cơ hầu họng. Nó còn làm giảm cảm giác ở vùng hầu họng, từ đó góp phần tạo ra rối loạn chức năng nuốt sau đột quỵ.

2. Lưu ý chế độ dinh dưỡng cho bệnh nhân rối loạn chức năng nuốt sau đột quỵ

ThS.BS Hoàng Tiến Trọng Nghĩa:

Người bệnh cần tuân thủ chế độ dinh dưỡng một cách nghiêm ngặt theo hướng dẫn của bác sĩ đột quỵ, bác sĩ dinh dưỡng cũng như các chuyên viên về âm ngữ trị liệu.

Một số lưu ý quan trọng như chúng ta phải ăn uống từ từ chậm rãi và trong tình trạng ngồi, đầu có thể hướng về phía trước. Chúng ta cần tránh thức ăn quá khô, cứng, thậm chí thức ăn quá cay và nóng. Vì thức ăn cay sẽ khiến một người bị sặc.

Đôi khi chúng ta cảm thấy bệnh nhân rối loạn nuốt không có vấn đề gì bất thường, điều đó chưa chắc hẳn là 100% an toàn. Do đó, tuân thủ và thăm hỏi các bác sĩ đột quỵ, bác sĩ dinh dưỡng và chuyên viên âm ngữ trị liệu để điều trị rối loạn nuốt rất quan trọng.

3. Bài tập giúp bệnh nhân đột quỵ cải thiện khả năng nhai nuốt hiệu quả

ThS.BS Hoàng Tiến Trọng Nghĩa:

Có rất nhiều bài tập cải thiện khả năng nuốt sau đột quỵ. Tuy nhiên, những phương pháp và bài tập này được chỉ định bởi chuyên viên ngữ âm trị liệu. Vì vậy, phương pháp cần được đánh giá một cách kỹ lưỡng, khoa học, toàn diện theo từng nhóm đối tượng cũng như từng bệnh nhân khác nhau.

4. Phương pháp giúp bệnh nhân cải thiện chức năng nuốt sau đột quỵ

ThS.BS Hoàng Tiến Trọng Nghĩa:

Với bệnh nhân bị rối loạn khả năng nuốt mức độ nặng, có thể sử dụng biện pháp đặt sonde dạ dày hoặc khi tình trạng rối loạn nuốt kéo dài thì sẽ có phương pháp mở thông dạ dày. Điều này giúp đưa thức ăn và nước vào cơ thể người bệnh để cung cấp đủ dinh dưỡng.

Song song đó, các bác sĩ dinh dưỡng sẽ lựa chọn các khẩu phần ăn đủ độ lỏng, loãng tránh gây tắc nghẽn ống song, ống dẫn. Ngoài ra, chế độ ăn cũng được xây dựng phù hợp để đảm bảo chất đạm, chất xơ cũng như phù hợp với bệnh lý đi kèm. Ví dụ như những bệnh nhân bị đột quỵ có thể tăng hoặc đái tháo đường đi kèm, khẩu phần ăn chuẩn bị cho bệnh nhân được nuôi bằng song dạ dày hoặc các loại ống thông mỡ qua dạ dày.

Quan trọng hơn nữa, việc tập luyện cần được lên kế hoạch bởi các chuyên gia ngữ âm trị liệu, các chuyên gia điều trị về rối loạn nuốt. Họ sẽ có chế độ tập để giúp bệnh nhân tập dần ăn uống bằng đường miệng, từ đó sẽ có kế hoạch rút ống song dạ dày cũng giống như đóng lỗ thông dạ dày qua da để phục hồi quá trình tiêu hóa của bệnh nhân.

5. Cách chế biến thức ăn cho bệnh nhân rối loạn nuốt sau đột quỵ

ThS.BS Hoàng Tiến Trọng Nghĩa:

Đối với việc chế biến thức ăn đưa vào cơ thể, đặc biệt là qua ống ăn chúng ta cần lưu ý độ loãng của thức ăn sao cho đảm bảo cũng như hàm lượng dinh dưỡng, nên rất cần có sự tham vấn của bác sĩ dinh dưỡng. Cách làm trên cũng giống như tư vấn thuốc điều trị. Khi chúng ta bơm hay nghiền các thuốc này, cần tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ.

Ngoài ra, chế biến các loại thức ăn này cũng như hàm lượng dinh dưỡng không những là vì người bệnh mà chúng ta còn căn cứ vào bệnh lý đi kèm. Chế độ dinh dưỡng cho bệnh nhân bị đái tháo đường, bệnh nhân bị rối loạn chuyển hóa lipid và chế độ dinh dưỡng của người bị tăng huyết áp cũng sẽ khác nhau.

Chế biến thức ăn cần phải đảm bảo vệ sinh. Thứ hai, đầy đủ chất dinh dưỡng như chất xơ và men tiêu hóa. Chúng ta không nên chế biến thức ăn quá đặc vì thức ăn quá đặc sẽ bám vào thành của ống nuôi gây ra sự tắc nghẽn. Chúng ta cần tránh thức ăn quá nóng, thức ăn quá lạnh sẽ gây ra sự kích thích.

6. Lưu ý gì khi chăm sóc răng miệng cho bệnh nhân rối loạn nuốt sau đột quỵ?

ThS.BS Hoàng Tiến Trọng Nghĩa:

Vệ sinh răng miệng đối với bệnh nhân đột quỵ và bệnh nhân rối loạn nuốt đóng vai trò quan trọng. Nhiều người bệnh bị rối loạn nuốt cần được vệ sinh đúng cách, người nhà phải có sự hướng dẫn của các điều dưỡng viên, chuyên khoa đột quỵ sẽ hướng dẫn vệ sinh răng miệng đúng cách để khoang miệng bệnh nhân luôn được sạch.

Thậm chí, một số bệnh nhân rối loạn nuốt mức độ nặng cũng dễ dàng bị sặc bởi chính nước bọt. Vì vậy, vệ sinh răng miệng đóng vai trò quan trọng hơn ngoài việc kiểm soát vi khuẩn, phòng ngừa hít sặc. Do đó, khi bệnh nhân xuất viện chúng ta cần lưu ý là tuân thủ theo đúng hướng dẫn của các chuyên khoa đột quỵ.

7. Làm sao để việc phục hồi chức năng nhai nuốt đạt hiệu quả?

ThS.BS Hoàng Tiến Trọng Nghĩa:

Rối loạn nhai nuốt dẫn đến nhiều rối loạn về dinh dưỡng, thiếu nước. Nó khiến cho thời gian làm việc kéo dài, dẫn đến các biến chứng viêm phổi thậm chí tử vong. Vì vậy khi có rối loạn nuốt, đánh giá cần được kỹ lượng không chỉ từ bác sĩ đột quỵ mà nó còn từ sự phối hợp của bác sĩ đột quỵ, bác sĩ dinh dưỡng và đặc biệt là các chuyên viên âm ngữ trị liệu được đào tạo chuyên sâu về rối loạn nuốt.

Ngoài ra, chúng ta cần có sự hiểu biết và phối hợp thật tốt giữa bệnh nhân, gia đình và quan trọng hơn đó là việc tuân thủ nghiêm ngặt, không được tự ý thay đổi chế độ ăn hoặc cách thức uống nước. Quan trọng hơn hết, chúng ta cần kiên nhẫn thực hiện các phương pháp và bài tập đã được chỉ định bởi chuyên gia và bác sĩ.

Cổng thông tin Tư vấn sức khỏe AloBacsi
Rất hữu ích
Hữu ích
Bình thường

Tin liên quan

Mới cập nhật

  • liet van dong sau dot quy nguyen nhan va cach khac phuc

    Liệt vận động sau đột quỵ, nguyên nhân và cách khắc phục?

    Liệt vận động khiến bệnh nhân mất đi những hoạt động gì? Bệnh nhân nằm lâu ngày có thể gặp một số biến chứng nguy hiểm gì? Làm sao để bệnh nhân sau đột quỵ có thể giảm thiểu được tình trạng liệt vận động? ThS.BS.CK2 Mai Duy Linh giải đáp vấn đề này.
    16/06/2022 10:37 Đột quỵ
  • benh nhan dot quy nam lau lam sao tranh loet ti de

    Bệnh nhân đột quỵ nằm lâu, làm sao tránh loét tì đè?

    Loét tì đè sau đột quỵ thường gặp khi bệnh nhân nằm lâu, ngồi xe lăn. Vậy làm sao chúng ta có thể phòng ngừa được tình trạng này? ThS.BS Hoàng Tiến Trọng Nghĩa - Chủ nhiệm khoa Nội thần kinh, bệnh viện Quân y 175 sẽ giải đáp các nguyên nhân gây loét tì đè và biện pháp phòng ngừa.
    13/06/2022 00:08 Đột quỵ
  • dong kinh sau dot quy khi nao benh nhan duoc ngung thuoc

    Động kinh sau đột quỵ: khi nào bệnh nhân được ngưng thuốc?

    Động kinh sau đột quỵ nếu điều trị từ giai đoạn sớm sẽ hạn chế được những tổn thương não bộ và giúp người bệnh mau chóng hồi phục. TS.BS Đinh Vinh Quang - Trưởng khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Nhân dân 115 TPHCM sẽ hướng dẫn quý bạn đọc cách chăm sóc bệnh nhân đúng cách.
    11/06/2022 16:47 Đột quỵ