Hotline 24/7
08983-08983

PRP trong điều trị cơ xương khớp: Khi nào nên tiêm, khi nào cần thận trọng?

Huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) đang được ứng dụng trong điều trị một số tổn thương cơ xương khớp với mục tiêu hỗ trợ phục hồi mô tổn thương. Tuy nhiên, phương pháp này không phù hợp với mọi trường hợp đau khớp, đau gân hay thoái hóa và cần được chỉ định, thực hiện đúng kỹ thuật.

1. PRP là gì và vì sao được ứng dụng trong phục hồi mô tổn thương?

Thưa bác sĩ, trong vài năm gần đây, huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) được nhắc đến nhiều trong điều trị các bệnh lý cơ xương khớp. PRP thực chất là gì, vì sao tiểu cầu của chính người bệnh có thể được ứng dụng để hỗ trợ phục hồi mô tổn thương?

BS.CK2 Nguyễn Thái Thành - Chuyên khoa Cơ Xương Khớp - Chấn thương Chỉnh hình, Trung tâm Y khoa Chuyên sâu VietHope trả lời: Trước đây, với những tổn thương có chỉ định tiêm tại chỗ, người ta thường sử dụng corticoid. Corticoid có lợi thế là kháng viêm mạnh, giúp giảm đau khá nhanh. Tuy nhiên, việc tiêm corticoid cũng có những vấn đề cần lưu ý.

Khi được tiêm vào, dịch corticoid có thể xâm nhập vào các đường rách của sụn khớp; ở những trường hợp thoái hóa khớp, thuốc có thể xâm nhập vào xương dưới sụn và gây hư hại sụn khớp. Vì vậy, hiện nay việc tiêm corticoid được giảm bớt chứ không phải loại bỏ hoàn toàn, chủ yếu được thực hiện trong những trường hợp đau rất nhiều và cần thiết phải tiêm vào khớp.

Sau đó, người ta chuyển sang sử dụng acid hyaluronic (HA) nhằm làm trơn khớp. Khớp cần các chất để bôi trơn cũng như trao đổi chất trong sụn khớp. Sụn khớp cũng cần có quá trình chu chuyển, tức đổi mới, và quá trình này cần đến dịch khớp.

Một bước tiến khác là tiêm huyết tương giàu tiểu cầu. PRP cũng có tác động giảm đau tại chỗ, nhưng quan trọng hơn là hỗ trợ tái tạo sụn. Trong sụn có tế bào sụn và chất gian bào sụn; PRP chủ yếu hướng đến tái tạo chất gian bào, giúp sụn khớp cứng chắc hơn và hỗ trợ phục hồi sụn.

Huyết tương giàu tiểu cầu là thành phần có nồng độ tiểu cầu cao, được lấy từ chính máu của người bệnh. Sau khi lấy máu, mẫu được đưa vào máy ly tâm. Với tốc độ khoảng 3.000-4.000 vòng/phút, huyết tương được tách khỏi hồng cầu và phần giàu tiểu cầu trong huyết tương được thu nhận để tiêm vào khớp. Phần này có nồng độ tiểu cầu cao, khoảng gấp 10-15 lần so với máu vừa được lấy ra; các thành phần hồng cầu, thậm chí bạch cầu, được loại bỏ để thu phần huyết tương giàu tiểu cầu. Trong huyết tương giàu tiểu cầu có các yếu tố tăng trưởng, đây là thành phần hướng đến mục tiêu hỗ trợ tái tạo sụn.

2. PRP và tế bào gốc khác nhau ra sao, và PRP đang được ứng dụng trong những tổn thương nào?

PRP thường dễ bị nhầm lẫn với tế bào gốc. Về bản chất, PRP khác gì so với tế bào gốc và phương pháp này hiện được ứng dụng trong những nhóm bệnh lý, tổn thương nào của cơ xương khớp?

BS.CK2 Nguyễn Thái Thành trả lời: PRP và tế bào gốc đều được sử dụng bằng cách tiêm vào khớp hoặc các mô mềm. Tuy nhiên, điểm khác biệt là PRP hướng đến việc tái tạo sụn, trong khi tế bào gốc có đặc điểm là kích thích làm tăng sinh tế bào sụn. Hiện nay, vấn đề tăng sinh tế bào sụn bằng tế bào gốc vẫn đang được nghiên cứu và là một hướng mở trong điều trị thoái hóa khớp cũng như các tổn thương mô mềm. Khi tiêm tế bào gốc vào khớp, mục tiêu là làm tăng sinh tế bào sụn; trong khi PRP chủ yếu hỗ trợ chữa lành các thành phần gian bào của tế bào sụn.

Trong lĩnh vực cơ xương khớp, PRP có thể được sử dụng cho những trường hợp tổn thương gân, gân cơ bằng cách tiêm tại chỗ và một số tổn thương dây chằng. Tuy nhiên, với tổn thương gân cơ, PRP phù hợp khi gân bị tổn thương nhưng chưa đứt hoàn toàn, chẳng hạn đứt một phần. Nếu gân đã gần như đứt hoàn toàn, ví dụ đứt gân vùng gân gót, chỉ tiêm PRP sẽ không thể giúp gân hồi phục. Khi đó, cần phải khâu gân trước, sau đó có thể sử dụng PRP.

3. Không phải trường hợp đau khớp nào cũng phù hợp với PRP

PRP có vai trò như thế nào trong điều trị thoái hóa khớp? Những trường hợp nào phù hợp với PRP và trường hợp nào cần thận trọng, không nên kỳ vọng quá mức?

BS.CK2 Nguyễn Thái Thành trả lời: Mục tiêu của PRP là hỗ trợ tái tạo những tổn thương ngay tại chỗ. PRP có các yếu tố tăng trưởng và khi được tiêm vào, các yếu tố này huy động các thành phần tham gia quá trình xây dựng, phục hồi tổn thương. Điều này hướng đến việc hỗ trợ phục hồi tại chỗ thay vì phải chờ cơ thể tự hồi phục trong một thời gian dài.

Trước khi tiêm PRP, điều quan trọng là phải chẩn đoán chính xác bệnh lý. Chẳng hạn, với tình trạng viêm gân như tennis elbow, golfer's elbow hoặc những trường hợp tương tự, PRP có thể được sử dụng.

Ngược lại, những trường hợp như viêm khớp dạng thấp không nên tiêm PRP vì bệnh tác động lên màng hoạt dịch của khớp. Nếu khớp bị tràn dịch quá nhiều, cần rút dịch và điều trị nguyên nhân.

Ví dụ, ở người bị thoái hóa khớp hoặc viêm màng hoạt dịch khớp gối do gout, trước hết phải điều trị ổn định tình trạng viêm khớp do gout, bao gồm giảm acid uric máu, rồi mới hướng đến các bước điều trị tiếp theo. Tương tự, với viêm khớp dạng thấp, cần điều trị ổn định bệnh trước. Khi hướng đến việc giải quyết tổn thương sụn khớp mới có thể cân nhắc PRP.

4. Quy trình PRP và những yếu tố quyết định chất lượng, an toàn

Một quy trình PRP diễn ra như thế nào từ lấy máu, ly tâm, tách chiết đến khi đưa huyết tương giàu tiểu cầu vào vị trí tổn thương? Chất lượng PRP có phụ thuộc vào cách xử lý mẫu, nồng độ tiểu cầu, điều kiện vô khuẩn, bộ kit và kỹ thuật tiêm hay không?

BS.CK2 Nguyễn Thái Thành trả lời: Nguyên tắc quan trọng khi thực hiện PRP là phải bảo đảm vô trùng. Máu phải được lấy và xử lý trong điều kiện vô trùng, bởi khi đưa huyết tương giàu tiểu cầu vào khớp cũng phải bảo đảm vô trùng.

Sau khi rút máu, mẫu được đưa vào máy ly tâm và tiếp tục thực hiện các bước trong điều kiện vô trùng. Sau khi ly tâm, huyết tương giàu tiểu cầu được chiết tách và sau đó tiêm trở lại chính cho người bệnh. Toàn bộ quy trình phải tuân thủ nguyên tắc vô trùng.

Bên cạnh đó, bộ kit được sử dụng cũng là yếu tố quan trọng. Bộ kit phải là loại chuyên biệt cho huyết tương giàu tiểu cầu. Hiện nay trên thị trường có nhiều loại bộ kit dùng để lấy máu và thực hiện quá trình ly tâm.

Người thực hiện tiêm cũng có vai trò đặc biệt quan trọng. Bác sĩ phải xác định chính xác vị trí cần tiêm. Tốt nhất nên có máy siêu âm để xác định chính xác vị trí đau, từ đó đưa kim trực tiếp đến vị trí tổn thương.

Trân trọng cảm ơn BS.CK2 Nguyễn Thái Thành đã đồng hành cùng AloBacsi trong số podcast này! 

>>> Đọc thêm phần 2: Tiêm PRP cần lưu ý gì để tối ưu hiệu quả điều trị?

Để được thăm khám cùng BS.CK2 Nguyễn Thái Thành, quý bạn đọc có thể đến Trung tâm Y khoa chuyên sâu VietHope:

Địa chỉ: 523 Tô Hiến Thành, phường Diên Hồng, TPHCM.

Hotline đặt lịch khám: 1800 2290 hoặc đặt lịch qua website TẠI ĐÂY

Chăm sóc khách hàng: 0977 332 523.

Thời gian làm việc:

- Thứ Hai đến Thứ Bảy: 7h - 16h

- Khám ngoài giờ: 16h - 17h

Thông tin biên tập

Tác giả

Trúc Anh (ghi) - AloBacsi.vn
Ngày đăng: 17:28, 12/08/2026Cập nhật: 17:52, 12/08/2026

Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi

Đối tác AloBacsi

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ

Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

hoàn toàn MIỄN PHÍ

Khám bệnh online

X