Pin cháy, nổ có dập được không?

Pin, đặc biệt là pin lithium trên xe điện, điện thoại, thiết bị công nghệ… khi cháy không thể xử lý như các đám cháy thông thường. Hiểu sai cách dập lửa có thể khiến ngọn lửa bùng mạnh hơn, thậm chí gây nổ.

Trong bối cảnh các thiết bị sử dụng pin ngày càng phổ biến như xe máy điện, xe đạp điện, điện thoại, laptop…, nguy cơ cháy nổ liên quan đến pin cũng được quan tâm nhiều hơn. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết rằng cháy pin là một dạng cháy đặc biệt, rất khó dập tắt bằng các cách thông thường.

Nguyên nhân là do cháy pin là phản ứng hóa học diễn ra bên trong (thermal runaway), không phụ thuộc vào oxy. Vì vậy, dù ngọn lửa bên ngoài có thể giảm tạm thời, phản ứng bên trong vẫn tiếp tục, khiến lửa dễ bùng phát trở lại. Trong nhiều trường hợp, đám cháy chỉ dừng lại khi pin đã cháy hết.

Vì sao không nên dập theo cách thông thường?

- Dùng nước có thể tạo ra khí hydro trong điều kiện nhiệt độ cao, làm tăng nguy cơ cháy nổ

- Bình chữa cháy mini (bột, CO₂) chỉ xử lý phần lửa bên ngoài, không dập được nguồn cháy bên trong

- Chăn thông thường không đủ khả năng kiểm soát phản ứng hóa học trong pin

Khi pin cháy, cần làm gì?

- Không dùng nước hoặc bình chữa cháy thông thường để dập lửa

- Nếu có chăn chống cháy chuyên dụng, có thể trùm để hạn chế cháy lan

- Nhanh chóng gọi lực lượng chữa cháy

- Di chuyển ra xa, tránh hít phải khí độc và nguy cơ nổ

Nguyên tắc quan trọng là cách ly đám cháy và đảm bảo an toàn, thay vì cố dập lửa ngay lập tức.

Nguyên nhân dễ gây cháy nổ pin

- Sạc quá lâu, sạc qua đêm

- Sử dụng bộ sạc không phù hợp

- Pin xuống cấp nhưng không được kiểm tra

- Va đập làm hư hỏng cấu trúc pin

- Tự ý thay đổi kết cấu hoặc lắp thêm thiết bị điện

Để phòng tránh, người dùng cần sạc pin đúng cách, không sạc ngay sau khi thiết bị vừa hoạt động nóng, không sạc quá lâu hoặc qua đêm. Thiết bị nên được đặt ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh môi trường nóng ẩm. Đồng thời, cần kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.

Cháy pin không phải là tình huống có thể xử lý theo phản xạ thông thường. Hiểu đúng bản chất của loại cháy này sẽ giúp mỗi người tránh được những sai lầm nguy hiểm. Trong mọi trường hợp, ưu tiên hàng đầu vẫn là đảm bảo an toàn, tránh tiếp cận gần và gọi lực lượng chuyên nghiệp khi cần thiết.