Những lưu ý quan trọng khi makeup để da không “xuống cấp”

1. Để lớp trang điểm quá lâu dễ làm da xạm và lão hóa sớm

Thưa BS, trang điểm thường xuyên ảnh hưởng như thế nào đến hàng rào bảo vệ da? Trang điểm có làm da sạm, thâm và lão hóa nhanh hơn không, hay nguyên nhân chính nằm ở khâu chăm sóc da sau đó?

BS.CK1 Võ Trường Quang Huy - Quyền điều hành khoa Da liễu, Bệnh viện An Bình trả lời: Các hạt sắc tố trong phấn và mỹ phẩm không trực tiếp gây lão hóa da. Thậm chí, lớp trang điểm còn có thể giúp che chắn bớt tia UV và bụi mịn từ môi trường.

Tuy nhiên, vấn đề nằm ở thời gian lớp trang điểm lưu lại trên da. Khi tiếp xúc với không khí và dầu nhờn, lớp trang điểm sẽ bị oxy hóa. Nếu để quá lâu, khoảng 8 - 10 tiếng mà không tẩy trang hoặc tẩy trang không sạch, da có thể hình thành các gốc tự do tấn công tế bào, gây đứt gãy collagen và làm viêm da. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng xạm da và lão hóa.

Vì vậy, không nên để lớp trang điểm qua đêm. Tốt nhất nên tẩy trang ngay khi về nhà hoặc giới hạn thời gian trang điểm dưới 8 tiếng mỗi ngày để giúp da thông thoáng hơn.

2. Tẩy trang không sạch dễ gây mụn ẩn và bít tắc lỗ chân lông   

Với người trang điểm nhẹ hằng ngày (kem chống nắng, cushion, son môi), nguy cơ thường gặp nhất với làn da là gì?

BS.CK1 Võ Trường Quang Huy trả lời: Nguy cơ lớn nhất hiện nay là nhiều người còn chủ quan trong quá trình làm sạch da sau trang điểm.

Không ít người cho rằng nếu chỉ sử dụng kem chống nắng hoặc cushion mỏng thì chỉ cần dùng sữa rửa mặt là đủ. Tuy nhiên, điều này không hoàn toàn đúng vì các sản phẩm trang điểm thường chứa thành phần gốc dầu, có độ bám dính cao và rất khó rửa trôi.

Trong khi đó, nước và sữa rửa mặt thông thường khó có thể hòa tan hoàn toàn lớp dầu này. Nếu làm sạch không kỹ, cặn mỹ phẩm sẽ tích tụ trên da, gây bít tắc lỗ chân lông và dẫn đến tình trạng mụn ẩn, mụn đầu đen kéo dài.

3. Trang điểm quá dày dưới nắng nóng dễ gây viêm da và nổi mụn

Người trang điểm đậm, nền dày, che phủ cao trong nhiều giờ liền có nguy cơ mụn, viêm da tiếp xúc, lão hóa sớm cao hơn ra sao so với trang điểm nhẹ?

BS.CK1 Võ Trường Quang Huy trả lời: Những người thường xuyên trang điểm đậm và dày có nguy cơ bị viêm da và mụn trứng cá do mỹ phẩm cao hơn so với bình thường.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ tình trạng bít tắc trên bề mặt da. Khi lớp nền quá dày kết hợp với mồ hôi và ánh nắng, da dễ hình thành môi trường yếm khí. Đây là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn C.acnes phát triển và gây mụn.

Ngoài ra, các sản phẩm che khuyết điểm có độ bám cao thường chứa nhiều sáp và silicone, vốn khó làm sạch. Nếu sử dụng lớp trang điểm quá dày trong thời gian dài, da cũng dễ bị viêm da tiếp xúc.

Trong những trường hợp này, nên xịt khoáng để làm mát da giữa các khoảng thời gian không trang điểm nhằm giảm nhiệt độ bề mặt da. Đồng thời, nên ưu tiên lựa chọn các sản phẩm trang điểm có ghi “không sinh nhân mụn” để hạn chế nguy cơ kích ứng và nổi mụn.

4. Trang điểm đậm cần dùng dầu hoặc sáp tẩy trang để làm sạch sâu

Làm sạch da sau trang điểm nhẹ và trang điểm đậm có gì khác nhau? Có bắt buộc phải tẩy trang mỗi ngày dù chỉ dùng kem chống nắng?

BS.CK1 Võ Trường Quang Huy trả lời: Việc lựa chọn sản phẩm tẩy trang cần dựa trên nguyên tắc “dầu hòa tan dầu”.

Với lớp trang điểm nhẹ, có thể chỉ cần sử dụng nước tẩy trang để làm sạch dầu thừa và bụi bẩn trên bề mặt da.

Tuy nhiên, với lớp trang điểm đậm hoặc có khả năng kháng nước cao, việc sử dụng nước tẩy trang thông thường thường không đủ. Lúc này cần dùng dầu hoặc sáp tẩy trang vì chỉ những dung môi dạng dầu mới có thể len lỏi vào lỗ chân lông, hòa tan lớp mỹ phẩm và lấy đi phần nền gốc của lớp trang điểm.

Khi sử dụng dầu tẩy trang, cần thực hiện đúng bước nhũ hóa để chuyển lớp dầu thành dạng dễ hòa tan với nước trước khi rửa sạch. Nếu không nhũ hóa kỹ, cặn dầu và mỹ phẩm có thể bám lại trên da, gây bít tắc và nổi mụn.

5. Tẩy trang thường xuyên không làm bào mòn da như nhiều người nghĩ

Nhiều người ngại tẩy trang vì sợ da khô hoặc mỏng đi, quan điểm này có đúng không, thưa BS?

BS.CK1 Võ Trường Quang Huy trả lời: Quan niệm cho rằng tẩy trang thường xuyên sẽ làm bào mòn da là chưa đúng.

Lớp thượng bì của da luôn có khả năng tái tạo theo chu kỳ khoảng 28 ngày. Nếu tẩy trang đúng cách thì sẽ không làm bào mòn lớp da này. Da chỉ dễ bị tổn thương khi có tác động cơ học quá mạnh như chà xát mạnh bằng bông tẩy trang hoặc sử dụng sản phẩm chứa quá nhiều cồn làm mất nước lớp thượng bì, dẫn đến tình trạng rát đỏ và kích ứng.

Vì vậy, bản thân việc tẩy trang không gây hại cho da nếu được thực hiện đúng cách.

Nên lựa chọn bông tẩy trang mềm, tốt nhất là loại 100% cotton. Khi thao tác cần thực hiện nhẹ nhàng và lau theo hướng nâng cơ, tức theo chiều từ dưới lên trên để hạn chế tác động của trọng lực làm da chảy xệ.

Ngoài ra, nên ưu tiên các sản phẩm tẩy trang không chứa cồn và phù hợp với da khô, da nhạy cảm để hạn chế nguy cơ kích ứng và tổn thương da.

6. Trang điểm dày liên tục dễ làm suy yếu hàng rào bảo vệ da

Với người phải trang điểm đậm liên tục nhiều ngày (lễ, Tết, sự kiện, biểu diễn), BS khuyên nên chăm sóc - phục hồi da như thế nào?

BS.CK1 Võ Trường Quang Huy trả lời: Khi da phải trang điểm dày liên tục trong thời gian dài, hàng rào bảo vệ da sẽ chịu nhiều áp lực và dễ bị suy yếu.

Lúc này, nguyên tắc quan trọng là cần tối giản quy trình chăm sóc da và tập trung phục hồi hàng rào bảo vệ da.

Trong những giai đoạn phải trang điểm đậm thường xuyên, nên tạm ngưng các hoạt chất điều trị mạnh như retinoid, AHA hoặc BHA nồng độ cao để tránh tình trạng kích ứng chồng chéo.

Thay vào đó, cần ưu tiên cấp ẩm và phục hồi da. Có thể sử dụng mặt nạ phục hồi hoặc các sản phẩm dưỡng chứa vitamin B5, ceramide vào buổi tối để hỗ trợ tái tạo hàng rào bảo vệ da.

Ngoài ra, nên tận dụng những khoảng thời gian không cần trang điểm để da được nghỉ ngơi hoàn toàn và phục hồi tốt hơn.

7. Hương liệu và cồn trong mỹ phẩm dễ gây kích ứng da

Các thành phần mỹ phẩm nào người thường xuyên trang điểm nên tránh hoặc hạn chế để giảm nguy cơ kích ứng da?

BS.CK1 Võ Trường Quang Huy trả lời: Có hai nhóm thành phần trong mỹ phẩm trang điểm dễ gây kích ứng da.

Đầu tiên là hương liệu nhân tạo. Đây là một trong những tác nhân hàng đầu gây viêm da tiếp xúc và kích ứng da.

Thứ hai là cồn. Những sản phẩm chứa nồng độ cồn cao có thể làm da mất nước. Khi đó, da sẽ tăng tiết dầu để bù lại lượng nước đã mất, khiến lớp nền trang điểm nhanh xuống tông và dễ gây bít tắc lỗ chân lông.

8. Cọ và bông trang điểm bẩn có thể khiến mụn lâu lành hơn

Người có da nhạy cảm, da mụn hoặc da dễ đỏ rát nhưng công việc đòi hỏi trang điểm thường xuyên không, cần lưu ý gì đặc biệt?

BS.CK1 Võ Trường Quang Huy trả lời: Điều quan trọng nhất khi trang điểm trên da đang có mụn là phải vệ sinh sạch các dụng cụ makeup như cọ và bông phấn.

Đây là những nơi dễ chứa nhiều vi khuẩn, đặc biệt là tụ cầu vàng và nấm. Nếu tiếp tục sử dụng các dụng cụ bẩn để dặm phấn lên vùng da có mụn, tình trạng viêm có thể kéo dài hơn, khiến mụn khó điều trị và lâu hồi phục.

Ngoài ra, nên ưu tiên lựa chọn các sản phẩm trang điểm có độ thông thoáng để hạn chế bít tắc lỗ chân lông. Những sản phẩm dạng bột thường giúp da thông thoáng hơn so với các lớp nền quá dày hoặc quá bí da.

9. 3 nguyên tắc giúp trang điểm đẹp mà vẫn bảo vệ làn da

BS có thể đưa ra 3 nguyên tắc “vàng” để vừa trang điểm đẹp vừa bảo vệ da lâu dài, cho cả nhóm trang điểm nhẹ và trang điểm đậm?

BS.CK1 Võ Trường Quang Huy trả lời: Để cân bằng giữa việc trang điểm và bảo vệ sức khỏe làn da, có ba nguyên tắc quan trọng cần lưu ý.

Nguyên tắc đầu tiên là không nên trang điểm trực tiếp lên da mà cần có một lớp đệm bảo vệ trước đó, chẳng hạn như kem dưỡng ẩm hoặc kem chống nắng. Sau khi có lớp bảo vệ này mới bắt đầu thực hiện các bước trang điểm.

Nguyên tắc thứ hai là phải làm sạch kép, tức gồm hai bước riêng biệt là tẩy trang và rửa mặt. Nhiều người thường nhầm lẫn rằng chỉ rửa mặt là đủ làm sạch da. Tuy nhiên, sữa rửa mặt không thể loại bỏ hoàn toàn lớp mỹ phẩm trên da nếu chưa tẩy trang trước đó.

Nguyên tắc thứ ba là cần lắng nghe làn da của mình. Khi da xuất hiện các dấu hiệu bất thường như ngứa, bỏng rát, thay đổi màu sắc hoặc bất kỳ cảm giác khó chịu nào, cần dừng sử dụng mỹ phẩm trang điểm thay vì tiếp tục cố sử dụng.