Trang chủ / Lọc màng bụng / Hữu ích dành cho bạn

Người suy thận lọc máu tại nhà: Thận khỏe, tim vui, huyết áp bớt “dao động”

Bảo trợ chuyên môn:
Hội Niệu Thận học TP.HCM
Phương pháp lọc màng bụng ra đời mang lại nhiều ý nghĩa tích cực trong cả vấn đề điều trị lẫn cuộc sống. Đặc biệt với những người mắc bệnh tim mạch trên nền suy thận mạn, lọc màng bụng mang đến giá trị: thận khỏe, tim vui, huyết áp bớt “biến thiên”.

Không phải bệnh nhân nào cũng đủ sức khỏe để vượt qua cuộc đại phẫu ghép thận (Ảnh minh họa, nguồn Internet)

Những ưu thế của lọc màng bụng với bệnh nhân tim mạch

Có thể nói, mỗi cơ quan trong cơ thể mặc dù hoạt động độc lập nhưng lại có sợi dây liên kết chặt chẽ với nhau. Vì vậy, khi có sự tổn thương, đình trệ từ một cơ quan nào đó có thể đưa đến nhiều hệ lụy cho toàn bộ hệ thống cơ thể.

Điển hình như 2 cơ quan quan trọng thận và tim. Khi người bệnh bị suy thận giai đoạn cuối sẽ đối diện với nguy cơ cao mắc kèm các bệnh tim mạch như bệnh mạch vành, suy tim, tăng huyết áp. Điều này không chỉ tác động đến tuổi thọ của bệnh nhân mà còn ảnh hưởng đến việc quyết định các phương pháp điều trị thay thế thận.

Hiện nay lọc màng bụng (hay còn gọi thẩm phân phúc mạc) là giải pháp tạo ưu thế rất lớn đối với bệnh nhân tim mạch trên nền suy thận mạn bởi họ có thể không phù hợp để thực hiện ghép thận hoặc chạy thận nhân tạo.

Ghép thận được xem là đại phẫu, vì thế không phải ai cũng đủ điều kiện sức để đương đầu với cuộc mổ lớn, nhất là những bệnh nhân suy tim không hồi phục. Tương tự, với phương pháp chạy thận nhân tạo đối với bệnh nhân tim mạch cũng ẩn chứa nhiều nguy cơ. Ít ai biết rằng, một trong những nguyên nhân tử vong hàng đầu của chạy thận nhân tạo là tụt huyết áp hoặc do suy tim.

Trong khi đó, lọc màng bụng có thể áp dụng được cho mọi lứa tuổi, đặc biệt đối với trẻ em, người bị tim mạch như suy tim, rối loạn nhịp tim. Không những vậy, với phương pháp này, quá trình lọc máu diễn ra liên tục, vì thế sức khỏe ổn định, nhịp tim và huyết áp bớt dao động “nhảy nhót”, nhờ vậy tim cũng bớt mệt hơn. Đồng thời còn tránh được tình trạng đau nhức cơ, sạm da, mất máu cũng như ảnh hưởng đến các bộ phận cơ thể vốn đã suy yếu.

Người bệnh suy thận tự lọc máu tại nhà, dễ hay khó?

Lợi thế của lọc màng bụng là có tác dụng điều trị giống như chạy thận nhân tạo, nhưng người bệnh không cần phụ thuộc vào bệnh viện mà có thể thực hiện tại nhà sau khi được nhân viên y tế huấn luyện thuần thục.

Nhờ đó, phương pháp này trở thành cơ hội sống cho những bệnh nhân không thể đến các trung tâm chạy thận thường xuyên, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống khi không bị gò bó, tự do đi học, vẫn đi làm như người bình thường.

Với phương pháp này các bác sĩ sẽ đặt một ống thông ở màng bụng. Nếu thực hiện bằng tay, qua ống thông này, dịch lọc sẽ được đưa vào ổ bụng khoảng 4 lần trong ngày, cách nhau 4 - 6 giờ, mỗi lần đưa vào bụng khoảng 2 lít dịch.

Với phương pháp này, bệnh nhân được mổ để đặt ống thông vào bụng (Ảnh minh họa - Nguồn Internet)

Thực tế, quy trình lọc màng bụng rất bằng tay đơn giản, chỉ mất khoảng 30 phút, gồm 4 bước: Một là nối bộ dây túi vào ống thông. Hai là xả dịch cũ ra. Ba là châm dịch mới. Và cuối cùng là tháo bộ dây túi ra khỏi ống thông. Bất kỳ ai cũng có thể thực hiện và thường chỉ mất khoảng 3-7 ngày để bệnh nhân hoặc thân nhân thực hành thuần thục, sau đó có thể thành thạo tiến hành tại nhà.

Bên cạnh hình thức lọc màng bụng thay dịch bằng tay, hiện nay đã có thiết bị có chu kỳ tự động thay dịch (lọc màng bụng liên tục tự động bằng máy). Khi sử dụng thiết bị này, các thông số điều trị như lượng dịch cho vào, thời gian ngâm dịch, số chu kỳ thực hiện đều được lập trình trên máy, nhờ đó bệnh nhân sẽ được trợ giúp rất nhiều, không cần phải thức dậy vào ban đêm để thay dịch gây ra nhiều bất tiện. Nguy cơ nhiễm trùng màng bụng vì tự thay dịch nhờ đó cũng được giảm đi.

Lọc máu tại nhà, cần nhớ những nguyên tắc nào?

Khi lựa chọn lọc màng bụng tại nhà, bệnh nhân cần lưu ý vấn đề vệ sinh môi trường sống. Phòng thay dịch, nên chọn nơi thoáng sạch, tắt quạt, ánh sáng tốt, không có chó mèo hay người đi vào, không để các đồ đạc sinh hoạt ở phòng này. Nếu bệnh nhân có vấn đề về mắt hoặc khó khăn khi thao tác cần có người trợ giúp. Hằng ngày cần ghi vào số ghi chép thẩm phân phúc mạc số lượng dịch vào, ra và màu sắc, lượng dịch dư thừa, cân nặng, huyết áp.

Về vấn đề vệ sinh cá nhân, trước khi thay dịch, cần đeo khẩu trang, rửa tay sạch và lau khô tay bằng khăn bông. Đây cũng là điều kiện tiên quyết để phòng ngừa biến chứng nhiễm trùng màng bụng ở bệnh nhân lọc màng bụng. Song song đó cần làm sạch vùng da xung quanh ống thông tránh hơi nước, ẩm vì có thể thấm vào làm nhiễm trùng. Cần lưu trữ các dụng cụ, vật tư lọc màng bụng ở trong nhà chọn nơi sạch sẽ, không tiếp xúc với vật nuôi. Không nên chạm bất cứ thứ gì không liên quan đến điều trị, kể cả da và tóc của bạn. Nếu lỡ chạm vào bất cứ vật nào khác, bạn phải rửa tay lại.

Rửa tay bằng xà phòng với nước trước khi chạm vào ống thông, trước và sau khi thay dịch, sau đó lau khô. (Ảnh minh họa, nguồn Internet)

Bệnh nhân có thể kết hợp tắm với cữ thay dịch vào buổi chiều tối, cần lưu ý nên tắm trước khi thay dịch, không nên thay dịch xong mới đi tắm.

Về vấn đề tái khám, bệnh nhân cần đến Trung tâm lọc màng bụng kiểm tra định kỳ 1 lần/tháng. Đồng thời, cần có sự liên lạc thường xuyên, tư vấn hướng dẫn qua điện thoại giữa gia đình bệnh nhân và cơ sở y tế lọc màng bụng. Nếu thấy các dấu hiệu bất thường như đau bụng, dịch đục, sốt cao, buồn nôn, ớn lạnh, rối loạn tiêu hóa như tiêu chảy, táo bón cần đến bệnh viện ngay.

Phương pháp lọc màng bụng được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Bộ Y tế Việt Nam đưa ra khuyến nghị nên được áp dụng rộng rãi và rất thích hợp trong bối cảnh dịch COVID-19 với số ca bệnh ngày một tăng dần tại nước ta. Vì vậy, phương pháp này không những bảo toàn sự sống còn cho mọi bệnh nhân suy thận mà còn phù hợp với người có bệnh tim mạch. Hơn hết, điều này giúp cuộc sống của họ đa dạng sắc màu hơn khi không bị áp lực ăn kiêng, tập luyện dồn nén, khi sức khỏe cho phép vẫn có thể sắp xếp đi du lịch, giải tỏa tâm lý và tận hưởng cuộc sống một cách trọn vẹn nhất.


Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình