Mẹo giúp người bệnh ung thư vượt qua cơn buồn nôn, chán ăn

Buồn nôn, chán ăn, thay đổi khẩu vị là tình trạng rất thường gặp ở người bệnh ung thư trong quá trình hóa trị, xạ trị hoặc điều trị thuốc. Nếu kéo dài, người bệnh dễ sụt cân, mất cơ, suy kiệt và giảm khả năng đáp ứng điều trị. Các chuyên gia khuyến cáo, dinh dưỡng cần được can thiệp sớm để giúp cơ thể đủ sức “chiến đấu” với bệnh.

Theo các bác sĩ Bệnh viện Ung bướu Hà Nội, buồn nôn và mất khẩu vị không chỉ do tác dụng phụ của thuốc điều trị ung thư mà còn liên quan đến căng thẳng, lo âu, khô miệng, táo bón hoặc thay đổi vị giác.

Nhiều người chỉ cần ngửi mùi thức ăn đã thấy buồn nôn, dẫn đến ăn uống kém kéo dài.

Đừng cố ăn thật nhiều cùng lúc

Khi đang buồn nôn hoặc chán ăn, mục tiêu không phải ép bản thân ăn “thật khỏe” mà là duy trì ăn đều đặn, đủ năng lượng và đạm theo khả năng dung nạp.

Người bệnh nên:

- Chia nhỏ thành nhiều bữa trong ngày thay vì chỉ ăn 3 bữa lớn

- Ăn đúng giờ dù chưa thấy đói

- Ưu tiên thực phẩm giàu năng lượng và protein như cá, trứng, thịt nạc, sữa, đậu phụ

- Uống từng ngụm nhỏ nước, oresol hoặc nước dùng để tránh mất nước

Các chuyên gia cho biết dạ dày quá đầy dễ làm cảm giác buồn nôn nặng hơn, vì vậy ăn ít nhưng nhiều lần thường dễ chịu hơn.

Chọn món ít mùi, mềm và dễ nuốt

Một số thay đổi nhỏ trong cách chế biến cũng có thể giúp người bệnh dễ ăn hơn.

Nên ưu tiên:

- Cháo, súp, mì mềm, khoai nghiền

- Thịt băm, cá hấp, trứng chín

- Sữa chua, phô mai mềm, chuối, táo

- Thức ăn nguội hoặc ở nhiệt độ phòng để giảm mùi

Ngoài ra, có thể tăng năng lượng cho món ăn bằng cách thêm sữa bột, dầu thực vật, bơ hoặc mè đậu xay vào cháo, súp mà không làm người bệnh quá no.

Người bệnh cũng nên tránh:

- Đồ chiên rán nhiều dầu mỡ

- Món có mùi nồng như hành phi, tỏi, nước mắm đậm

- Đồ quá ngọt hoặc quá béo nếu gây ngấy

- Rượu bia, thuốc lá

Nếu quá nhạy cảm với mùi thức ăn, nên mở cửa cho thông thoáng hoặc nhờ người khác nấu ăn.

Một số mẹo giúp giảm buồn nôn

Các bác sĩ gợi ý:

- Sau khi ngủ dậy có thể ăn vài miếng bánh quy lạt trước khi ra khỏi giường

- Không nằm ngay sau ăn

- Ngồi hoặc kê cao đầu 30-60 phút sau bữa ăn

- Không uống quá nhiều nước ngay trước bữa ăn vì dễ đầy bụng

- Có thể dùng nước bạc hà hoặc gừng để giảm cảm giác nôn nao

Người bệnh cũng nên tranh thủ ăn vào thời điểm dễ chịu nhất trong ngày để bổ sung thực phẩm giàu dinh dưỡng.

Khi nào cần báo bác sĩ?

Buồn nôn và chán ăn kéo dài có thể khiến người bệnh suy dinh dưỡng và phải trì hoãn điều trị ung thư.

Cần liên hệ bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng nếu có các dấu hiệu:

- Nôn nhiều, không ăn uống được

- Sụt 1-2kg trong thời gian ngắn

- Mệt lả, chóng mặt, tiểu ít

- Đau bụng, sốt, tiêu chảy kéo dài

- Thuốc chống nôn không còn hiệu quả

Các chuyên gia nhấn mạnh, dinh dưỡng là một phần quan trọng trong điều trị ung thư. Đôi khi, chỉ một bữa ăn nhỏ, ăn được thêm vài muỗng cháo hay uống được một ly sữa cũng là nỗ lực rất lớn giúp cơ thể duy trì sức lực để tiếp tục điều trị.