Hotline 24/7
08983-08983

Làm thế nào để biết mình có mắc đái tháo đường không?

Không phải ai mắc đái tháo đường cũng có biểu hiện khát nhiều, tiểu nhiều hay sụt cân. Nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi khám sức khỏe định kỳ hoặc đã xuất hiện biến chứng. Vậy làm thế nào để biết chính xác mình có mắc đái tháo đường?

Theo TS.BS Nguyễn Quang Bảy - Giám đốc Trung tâm Nội tiết và Chuyển hoá, Bệnh viện Bạch Mai, việc chẩn đoán đái tháo đường phải dựa trên các xét nghiệm máu theo tiêu chuẩn chuyên môn, không thể chỉ căn cứ vào triệu chứng hoặc tự đo đường huyết tại nhà.

Đi tiểu nhiều có phải là dấu hiệu mắc đái tháo đường?

Một phụ nữ 69 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp và bệnh Basedow, gần đây nhận thấy mình đi tiểu nhiều và hơi mệt. Do chồng mắc đái tháo đường, bà cho rằng bản thân cũng mắc bệnh nên tự lấy thuốc của chồng uống, mỗi ngày hai viên gliclazide 30 mg.

Chỉ sau một ngày, gia đình phát hiện bà hôn mê sâu và đưa đến Bệnh viện Bạch Mai cấp cứu. Kết quả xét nghiệm cho thấy đường huyết chỉ còn 1,6 mmol/L, mức hạ đường huyết nghiêm trọng. May mắn, người bệnh được cấp cứu kịp thời và xuất viện sau điều trị.

Trường hợp này cho thấy nguy cơ khi tự chẩn đoán và sử dụng thuốc điều trị đái tháo đường mà chưa được bác sĩ thăm khám.

Theo TS.BS Nguyễn Quang Bảy, đái tháo đường thường có bốn triệu chứng kinh điển: tiểu nhiều, khát nhiều, ăn nhiều và sụt cân.

Ngoài ra, người bệnh có thể mệt mỏi, giảm khả năng tập trung, nhìn mờ, tê bì tay chân, vết thương lâu lành hoặc thường xuyên bị nhiễm trùng da, nhiễm nấm sinh dục và tiết niệu.

Tuy nhiên, không phải người mắc đái tháo đường nào cũng có những biểu hiện này. Ở giai đoạn đầu, đường huyết có thể tăng nhưng chưa đủ cao để gây tiểu nhiều, khát nước hoặc sụt cân rõ rệt.

Ngược lại, đi tiểu nhiều cũng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác như uống nhiều nước, sử dụng thuốc lợi tiểu, bệnh lý đường tiết niệu hoặc bệnh thận.

Vì vậy, không thể khẳng định hoặc loại trừ đái tháo đường chỉ dựa vào việc có đi tiểu nhiều hay không.

4 xét nghiệm giúp chẩn đoán đái tháo đường

Theo hướng dẫn của Hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA) và Bộ Y tế Việt Nam, có bốn tiêu chuẩn xét nghiệm chính để chẩn đoán đái tháo đường ở người không mang thai:

1. Đường huyết lúc đói ≥ 7,0 mmol/L (126 mg/dL)

Xét nghiệm được thực hiện sau khi người bệnh nhịn ăn ít nhất 8 giờ, chỉ uống nước lọc. Đây là phương pháp phổ biến vì đơn giản và dễ thực hiện.

2. HbA1c ≥ 6,5%

HbA1c phản ánh mức đường huyết trung bình trong khoảng 2–3 tháng trước đó. Xét nghiệm chẩn đoán cần được thực hiện bằng phương pháp đạt tiêu chuẩn, bởi một số bệnh lý hoặc tình trạng ảnh hưởng đến hồng cầu có thể làm sai lệch kết quả.

3. Đường huyết sau 2 giờ ≥ 11,1 mmol/L (200 mg/dL)

Đây là kết quả đo sau khi người bệnh uống 75 g glucose trong nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống, được thực hiện theo quy trình chuẩn.

4. Đường huyết bất kỳ ≥ 11,1 mmol/L (200 mg/dL)

Tiêu chuẩn này áp dụng khi người bệnh có triệu chứng tăng đường huyết điển hình hoặc đang trong tình trạng tăng đường huyết cấp tính.

Nếu không có triệu chứng tăng đường huyết rõ ràng, kết quả bất thường thường cần được xác nhận bằng xét nghiệm lặp lại hoặc một xét nghiệm chẩn đoán khác theo chỉ định của bác sĩ.

Các ngưỡng trên áp dụng cho xét nghiệm phù hợp tại cơ sở y tế, không nên dùng một kết quả đo bằng máy đường huyết cá nhân để tự kết luận mắc bệnh.

Không có triệu chứng vẫn nên kiểm tra đường huyết khi có nguy cơ

Một quan niệm thường gặp là chỉ người thừa cân, béo phì hoặc lớn tuổi mới mắc đái tháo đường. Thực tế, người gầy và người trẻ vẫn có thể mắc bệnh.

Đái tháo đường típ 2 có thể tiến triển âm thầm trong nhiều năm. Không ít trường hợp chỉ được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe hoặc khi đã xuất hiện biến chứng ở tim mạch, thận, mắt và thần kinh.

Đặc biệt, một lần xét nghiệm đường huyết bình thường chưa chắc loại trừ hoàn toàn bệnh. Tùy yếu tố nguy cơ và tình trạng sức khỏe, bác sĩ có thể chỉ định thêm HbA1c, nghiệm pháp dung nạp glucose hoặc hẹn kiểm tra lại.

Người có tiền sử gia đình mắc đái tháo đường, thừa cân, béo phì, tăng huyết áp hoặc các yếu tố nguy cơ khác nên trao đổi với bác sĩ về việc tầm soát, ngay cả khi không có triệu chứng.

Điều quan trọng cần nhớ: Muốn biết mình có mắc đái tháo đường hay không, cần thực hiện xét nghiệm phù hợp tại cơ sở y tế. Tuyệt đối không tự chẩn đoán và dùng thuốc của người khác, bởi thuốc hạ đường huyết có thể gây biến chứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng.

Thông tin biên tập

Tác giả

Nguồn: TS.BS Nguyễn Quang Bảy
Ngày đăng: 09:11, 12/10/2026

Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi

Đối tác AloBacsi

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ

Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

hoàn toàn MIỄN PHÍ

Khám bệnh online

X