Hóc xương cá: Nuốt cục cơm to để “đẩy xương xuống” có thực sự cứu nguy?

Nuốt cục cơm to: Mẹo dân gian phổ biến nhưng tiềm ẩn rủi ro

Xương cá thường mỏng, nhỏ nhưng đầu rất sắc. Khi mắc ở họng hoặc thực quản, mảnh xương có thể chỉ mới cắm nông vào lớp niêm mạc.

Lúc này, việc cố nuốt một cục thức ăn lớn với hy vọng “đẩy xương xuống” có thể tạo áp lực mạnh lên mảnh xương. Thay vì trôi xuống dạ dày, xương có thể bị đẩy cắm sâu hơn vào mô mềm.

Trong thực hành lâm sàng, các bác sĩ Tai Mũi Họng ghi nhận không ít trường hợp người bệnh nhập viện sau nhiều giờ hoặc nhiều ngày tự xử lý tại nhà bằng cách nuốt cơm, nuốt chuối hoặc cố ăn thêm thức ăn. Khi đó, dị vật có thể gây:

- Trầy xước, chảy máu niêm mạc họng hoặc thực quản

- Viêm, phù nề vùng tổn thương

- Áp xe quanh họng

- Xuyên thủng thực quản

- Tổn thương các cấu trúc lân cận nguy hiểm

Trong những trường hợp nặng, dị vật sắc nhọn có thể gây biến chứng nghiêm trọng nếu đâm xuyên vào các cấu trúc quan trọng ở vùng cổ và ngực.

Điều đáng lo là ban đầu người bệnh có thể chỉ thấy đau hoặc vướng nhẹ ở cổ họng, nhưng tổn thương bên trong vẫn tiếp tục tiến triển âm thầm.

Dùng tay móc họng cũng không phải cách an toàn

Một phản ứng khác khá phổ biến là cố thò tay vào họng để tìm và lấy xương ra.

Tuy nhiên, động tác này có thể gây thêm nhiều vấn đề:

- Làm trầy xước niêm mạc họng

- Gây sưng nề vùng tổn thương

- Đẩy dị vật đi sâu hơn

- Kích thích nôn ói, co thắt họng

Đặc biệt, khi vùng họng sưng lên sau những lần cố gắng tự lấy dị vật, việc xác định vị trí xương khi đến cơ sở y tế cũng có thể khó khăn hơn.

Bị hóc xương cá, nên xử trí thế nào?

Khi nghi ngờ hóc xương cá, các chuyên gia khuyến cáo:

1. Dừng ăn ngay lập tức

Không cố nuốt thêm cơm, bánh mì, chuối hay các loại thức ăn khác để “ép” xương xuống.

2. Giữ bình tĩnh

Lo lắng quá mức hoặc nuốt liên tục có thể khiến cảm giác khó chịu tăng lên.

3. Ho hoặc khạc nhẹ

Nếu mảnh xương nằm nông, phản xạ ho tự nhiên đôi khi có thể giúp dị vật bật ra ngoài.

4. Chỉ lấy xương khi nhìn thấy rõ

Nếu xương nằm ngay vùng dễ quan sát ở miệng, có thể nhờ người hỗ trợ bằng ánh sáng tốt và dụng cụ sạch. Tuy nhiên tuyệt đối không cố mò tìm trong vùng họng sâu.

5. Đến cơ sở y tế nếu còn đau hoặc vướng

Nếu xuất hiện các dấu hiệu như: Đau nhói khi nuốt; cảm giác vướng kéo dài; khó nuốt; chảy máu; ho nhiều; khó thở... người bệnh nên đến chuyên khoa Tai Mũi Họng hoặc bệnh viện gần nhất để được kiểm tra.

Hiện nay, với nội soi và dụng cụ chuyên dụng, nhiều trường hợp dị vật có thể được phát hiện và lấy ra nhanh chóng, an toàn.

Một điều cần nhớ là không phải cảm giác vướng họng nào sau khi ăn cá cũng đồng nghĩa còn xương mắc lại. Đôi khi niêm mạc chỉ bị trầy nhẹ sau khi xương đã trôi đi. Tuy nhiên, nếu triệu chứng kéo dài hoặc tăng dần, đừng cố “chữa mẹo” ở nhà.

Một phút chủ quan đôi khi có thể đổi lại nhiều ngày điều trị biến chứng không đáng có.