Hotline 24/7
08983-08983

Hiểu đúng về kết quả xét nghiệm mỡ máu: Thông số nào là quan trọng nhất?

AloBacsi xin đăng lại nguyên văn bài viết của TS.BS Nguyễn Quang Bảy, trưởng khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai: “Hiểu đúng về kết quả xét nghiệm mỡ máu: Thông số nào là quan trọng nhất?”

Hôm nay ngồi khám, tôi khá bực mình vì có đến 5 BN bỏ thuốc Statin điều trị rối loạn lipid máu vì xét nghiệm thấy Cholesterol nằm trong giới hạn bình thường nên cho rằng không cần nữa. Hỏi kỹ thì thấy nhiều người hiểu sai về kết quả xét nghiệm mỡ máu.

Khi xét nghiệm mỡ máu, chúng ta thường nhận được 4 chỉ số: Cholesterol toàn phần (mà thường chỉ ghi là cholesterol), LDL-Cholesterol (viết tắt là LDL-C), HDL-Cholesterol (viết tắt là HDL-C) và Triglyceride (TG). Tuy nhiên, không phải chỉ số nào cũng có ý nghĩa như nhau. Nếu muốn đánh giá nguy cơ tim mạch, có thể hiểu đơn giản theo thứ tự: LDL-C quan trọng nhất, tiếp đến HDL-C và Triglyceride.

1. LDL-C – “cholesterol xấu”, chỉ số cần quan tâm nhất

• LDL-C có thể ví như những “xe chở cholesterol” lưu thông trong máu. Khi LDL-C quá cao, cholesterol dễ tích tụ trong thành động mạch, lâu ngày hình thành mảng xơ vữa, dẫn đến nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

• Vì vậy, khi đọc xét nghiệm mỡ máu, hãy nhìn LDL-C đầu tiên. LDL-C càng thấp thường càng tốt đối với nguy cơ tim mạch, nhưng mức mục tiêu cụ thể phụ thuộc vào nguy cơ của từng người.

2. HDL-C – “cholesterol tốt”

HDL-C thường được gọi là “cholesterol tốt” vì tham gia vận chuyển cholesterol từ các mô về gan để xử lý. HDL-C thấp thường đi kèm nguy cơ tim mạch và rối loạn chuyển hóa cao hơn.

Khác với LDL-C, hiện nay không đặt mục tiêu điều trị HDL-C bằng cách dùng thuốc để tăng HDL-C đơn thuần. Thay vào đó, nên tập trung vào vận động, chế độ ăn lành mạnh, kiểm soát cân nặng và các yếu tố nguy cơ khác.

3. Triglyceride – một loại mỡ khác trong máu

Triglyceride tăng thường liên quan đến thừa cân, béo phì, ăn nhiều đường và tinh bột tinh chế, uống rượu, đái tháo đường kiểm soát tồi và một số bệnh lý khác.

Triglyceride ≥150 mg/dL (≥1,7 mmol/L) được xem là tăng. Triglyceride càng cao, đặc biệt khi > 5,6 mmol/L thì có nguy cơ gây viêm tụy cấp, và cũng có thể gây bệnh tim mạch nhưng nguy cơ thấp hơn so với tăng LDL_C. Điều trị tăng Triglyceride cần ưu tiên bằng thay đổi lối sống (chế độ ăn, tập luyện và đặc biệt là bỏ rượu)

4. Cholesterol toàn phần:

Vì nó được ghi tên đầy đủ là Cholesterol và lại được xếp đầu trong nhóm kết quả xét nghiệm mỡ máu nên nhiều người chỉ chú ý đến chỉ số này. Họ cho rằng đây là chỉ số quyết định có cần dùng thuốc mỡ máu hay không.

Thực ra, Cholesterol toàn phần là tổng lượng cholesterol trong các loại lipoprotein khác nhau, bao gồm cả cholesterol “xấu” và “tốt”. Do đó, Cholesterol toàn phần đơn độc không đủ để đánh giá nguy cơ tim mạch và quyết định điều trị.

Một người có Cholesterol toàn phần không cao vẫn có thể có LDL-C cao và cần điều trị tích cực, ngược lại người có Cholesterol toàn phần cao nhưng có thể do HDL-C cao còn LDL-C không cao nên có thể lại không cần điều trị.

5. Một chỉ số hữu ích khác là Non-HDL-C = Cholesterol toàn phần – HDL-C.

Lý do là vì non-HDL-C phản ánh tổng lượng cholesterol nằm trong các loại lipoprotein có khả năng gây xơ vữa. Chỉ số này đặc biệt hữu ích khi Triglyceride tăng, vì khi đó LDL-C có thể chưa phản ánh đầy đủ gánh nặng lipoprotein gây xơ vữa.

6. Người bệnh đái tháo đường típ 2 cần mục tiêu chặt chẽ hơn

Đái tháo đường típ 2 làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch. Vì vậy, việc kiểm soát mỡ máu, đặc biệt là LDL-C, rất quan trọng.

Mục tiêu cụ thể cần được bác sĩ xác định dựa trên tuổi, thời gian mắc đái tháo đường, bệnh tim mạch, bệnh thận, tăng huyết áp và các yếu tố nguy cơ khác.

• Ở BN đái tháo đường có nguy cơ tim mạch cao: LDL-C <1,8 mmol/L (<70 mg/dL), và non HDL-C < 2,6 mmol/L (100mg/dL)

• Ở BN đái tháo đường có bệnh tim mạch do xơ vữa hoặc nguy cơ rất cao: LDL-C < 1,4 mmol/L (<55 mg/dL); và non-HDL-C < 2,2 mmol/L (85mg/dL)

BN đái tháo đường có kết quả ở ảnh 1: Cholesterol toàn phần không cao (5,2 mmol/L) nhưng LDL-C là 3,64 mmol/L là rất cao, vẫn cần điều trị tích cực để đạt mục tiêu < 1,8 mmol/L. Non-HDL-C là 4,17 mmol/L cũng vẫn rất cao.

7. Điều đáng chú ý nữa là vì không hiểu biết hoặc để tiết kiệm nên nhiều người chỉ làm xét nghiệm Cholesterol (toàn phần) và Triglyceride.

Vì thiếu hai thông số mỡ máu quan trọng nhất là LDL-C và HDL-C nên không thể đưa ra quyết định điều trị được

Thông tin biên tập

Tác giả

Nguồn: TS.BS Nguyễn Quang Bảy
Ngày đăng: 12:03, 09/08/2026

Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi

Đối tác AloBacsi

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ

Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

hoàn toàn MIỄN PHÍ

Khám bệnh online

X