HCDC giải đáp: Trẻ đã tiêm đủ vắc xin phế cầu 10 có cần tiêm bổ sung phế cầu 20?
Trẻ đã hoàn thành lịch tiêm vắc xin phế cầu 10 (PCV10) không bắt buộc phải tiêm bổ sung phế cầu 20 (PCV20) trong mọi trường hợp. Tuy nhiên, PCV20 có thể giúp mở rộng phạm vi bảo vệ trước những týp phế cầu chưa có trong PCV10. Với trường hợp trẻ 26 tháng tuổi đã tiêm đủ PCV10, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM (HCDC) hướng dẫn có thể tiêm bổ sung một liều PCV20, cách mũi phế cầu trước ít nhất 8 tuần, sau khi được bác sĩ kiểm tra lịch sử tiêm chủng.
Trẻ đã tiêm đủ phế cầu 10 có cần tiêm thêm phế cầu 20?
Đây là một trong những câu hỏi được phụ huynh gửi đến chương trình tọa đàm trực tuyến “Phế cầu khuẩn - Mối đe dọa thầm lặng” do HCDC tổ chức.
Trong nội dung giải đáp công bố ngày 23/10/2026, BS.CK2 Nguyễn Huân - Phó Trưởng Phòng khám đa khoa, chuyên khoa, HCDC - cho biết không phải mọi trẻ đã hoàn thành lịch tiêm PCV10 (Synflorix) đều cần tiêm bổ sung PCV20.
Nếu trẻ đã tiêm đầy đủ các mũi PCV10 phù hợp với độ tuổi, những mũi tiêm trước đó vẫn có giá trị bảo vệ đối với các týp huyết thanh phế cầu có trong vắc xin.
Tuy nhiên, PCV10 và PCV20 khác nhau về số týp huyết thanh được bao phủ.
PCV10 giúp cơ thể tạo đáp ứng miễn dịch đối với 10 týp phế cầu, trong khi PCV20 bao phủ 20 týp. Việc tiêm bổ sung PCV20 có thể mở rộng phạm vi bảo vệ đối với những týp chưa có trong PCV10.
Điều này không có nghĩa PCV10 đã mất tác dụng hoặc trẻ bắt buộc phải tiêm lại toàn bộ lịch tiêm.
Trẻ 26 tháng tuổi đã tiêm PCV10, tiêm thêm PCV20 như thế nào?
Với trường hợp cụ thể được phụ huynh gửi đến chương trình, trẻ 26 tháng tuổi đã hoàn thành lịch PCV10, HCDC hướng dẫn có thể tiêm bổ sung một liều PCV20, không cần bắt đầu lại phác đồ từ đầu.
Khoảng cách giữa mũi PCV20 bổ sung và mũi phế cầu trước đó cần đạt ít nhất 8 tuần.
Trước khi tiêm, phụ huynh nên mang sổ tiêm chủng hoặc thông tin lịch sử tiêm của trẻ đến cơ sở tiêm chủng để bác sĩ kiểm tra.
Bác sĩ sẽ xem xét độ tuổi, loại vắc xin đã sử dụng, số mũi và thời điểm tiêm gần nhất, đồng thời đánh giá tình trạng sức khỏe của trẻ để đưa ra chỉ định phù hợp.
Đặc biệt, hướng dẫn dành cho trẻ 26 tháng tuổi trong tình huống HCDC giải đáp không nên được hiểu là khuyến cáo tiêm bổ sung thường quy cho tất cả trẻ đã tiêm đủ PCV10.
Ở trẻ có bệnh nền hoặc tình trạng làm tăng nguy cơ mắc bệnh phế cầu xâm lấn, lịch tiêm có thể cần được đánh giá riêng theo hướng dẫn chuyên môn.

PCV20 có bảo vệ tốt hơn PCV10 không?
Điểm khác biệt rõ nhất giữa hai loại vắc xin là phạm vi bao phủ týp huyết thanh.
PCV20 bao phủ nhiều týp phế cầu hơn PCV10, trong đó có những týp có thể gây bệnh phế cầu xâm lấn như viêm màng não hoặc nhiễm khuẩn huyết.
Tuy nhiên, số týp huyết thanh nhiều hơn không đồng nghĩa có thể khẳng định PCV20 luôn mang lại hiệu quả phòng bệnh vượt trội trong mọi tình huống.
Hiệu quả bảo vệ thực tế còn phụ thuộc vào týp vi khuẩn đang lưu hành, độ tuổi, tình trạng miễn dịch và đặc điểm sức khỏe của từng trẻ.
Vì vậy, phụ huynh không nên tự quyết định tiêm bổ sung chỉ dựa trên số lượng týp huyết thanh được ghi trên tên vắc xin.
Việc lựa chọn cần dựa trên lịch sử tiêm chủng, chỉ định được phê duyệt của sản phẩm và tư vấn của bác sĩ.
Đã tiêm phế cầu có cần tiêm vắc xin não mô cầu?
HCDC cũng giải đáp một thắc mắc thường gặp: Phế cầu khuẩn và não mô cầu có phải cùng một loại vi khuẩn hay không?
Câu trả lời là không.
Phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae) và não mô cầu (Neisseria meningitidis) là hai tác nhân gây bệnh khác nhau.
Cả hai đều có thể cư trú ở vùng mũi họng, lây truyền qua dịch tiết đường hô hấp và gây những bệnh nhiễm khuẩn nghiêm trọng như viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết.
Tuy nhiên, mỗi loại vắc xin tạo đáp ứng miễn dịch đặc hiệu đối với tác nhân tương ứng.
Vắc xin phế cầu không thay thế vắc xin não mô cầu và ngược lại.
Do đó, trẻ đã hoàn thành lịch tiêm phế cầu vẫn cần được bác sĩ đánh giá nhu cầu tiêm vắc xin não mô cầu theo độ tuổi, tình trạng sức khỏe và khuyến cáo hiện hành.
Đối với phụ huynh có con đã tiêm đủ PCV10 và đang cân nhắc PCV20, điều quan trọng là không tự ý bỏ qua lịch tiêm trước đó hoặc bắt đầu lại phác đồ. Hãy mang hồ sơ tiêm chủng đến cơ sở y tế để được tư vấn phương án phù hợp cho trẻ.
Thông tin biên tập
Tác giả
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

