Hotline 24/7
08983-08983

Giãn tĩnh mạch thừng tinh: Phát hiện sớm, điều trị đúng để bảo vệ khả năng sinh sản

Giãn tĩnh mạch thừng tinh là bệnh lý phổ biến ở nam giới nhưng thường bị bỏ vì tâm lý e ngại đến bệnh viện thăm khám. TS.BS Nguyễn Hồ Vĩnh Phước - Khoa Nam học, Bệnh viện Bình Dân giải đáp những thắc mắc thường gặp về diễn tiến của bệnh, những ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và hiệu quả của các phương pháp điều trị hiện nay.

1. Giãn tĩnh mạch thừng tinh không thể tự khỏi và có xu hướng tiến triển theo thời gian

Khi tình cờ phát hiện vùng bìu xuất hiện các búi mạch ngoằn ngoèo như búi giun nhưng hoàn toàn không gây đau đớn, liệu tình trạng này có thể tự khỏi theo thời gian mà không cần can thiệp y khoa hay không?

TS.BS Nguyễn Hồ Vĩnh Phước - Khoa Nam học, Bệnh viện Bình Dân trả lời: Giãn tĩnh mạch thừng tinh là tình trạng các tĩnh mạch ở vùng bìu của nam giới bị giãn rộng. Bình thường, hệ thống tĩnh mạch này tạo thành một mạng lưới dạng đám rối, nhưng khi bị giãn, máu và các chất chuyển hóa sẽ ứ đọng tại đây. Trên lâm sàng, bệnh được chia thành 3 mức độ: độ 1 chỉ phát hiện qua siêu âm, độ 2 có thể sờ thấy khi thăm khám và độ 3 có thể quan sát bằng mắt thường với hình ảnh các tĩnh mạch ngoằn ngoèo như búi giun.

Đây là bệnh lý không thể tự khỏi. Có thể hình dung tĩnh mạch bị giãn giống như một sợi dây thun đã mất độ đàn hồi, không thể tự co hồi về trạng thái ban đầu. Nếu không được điều trị, bệnh sẽ tiếp tục tiến triển, làm rối loạn cơ chế điều hòa nhiệt ở vùng bìu, khiến nhiệt độ tinh hoàn tăng lên. Đồng thời, các chất chuyển hóa và các chất gây căng thẳng oxy hóa bị ứ đọng, từ đó làm tổn thương ADN của tinh trùng.

Các nghiên cứu theo dõi dài hạn cho thấy, ở những nam giới không được điều trị, tinh hoàn có xu hướng teo dần và chức năng sinh tinh suy giảm đáng kể, biểu hiện bằng giảm số lượng tinh trùng, tăng tỷ lệ tinh trùng dị dạng và tinh trùng chết. Hiệp hội Y học Sinh sản Hoa Kỳ (ASRM) cũng khẳng định giãn tĩnh mạch thừng tinh là bệnh lý có xu hướng tiến triển nặng dần theo thời gian.

TS.BS Nguyễn Hồ Vĩnh Phước - Khoa Nam học, Bệnh viện Bình Dân

2. Vì sao bệnh thường xảy ra ở bên trái và vẫn có thể ảnh hưởng cả hai tinh hoàn?

Thưa bác sĩ, vì sao bệnh lý này lại thường xuất hiện ở bên trái? Nếu một bên tinh hoàn bị ảnh hưởng do giãn tĩnh mạch, bên còn lại có thể "gánh vác" toàn bộ nhiệm vụ sản xuất tinh trùng và tiết hormone nam giới hay không?

TS.BS Nguyễn Hồ Vĩnh Phước trả lời: Cơ thể con người tuy nhìn bên ngoài có vẻ đối xứng nhưng giải phẫu bên trong lại có sự khác biệt. Tĩnh mạch tinh bên trái đổ trực tiếp vào các tĩnh mạch lớn hơn hoặc chịu áp lực lớn hơn so với bên phải (đổ nghiêng vào tĩnh mạch chủ dưới). Do đó, giãn tĩnh mạch thừng tinh bên trái chiếm đa số.

Về khả năng bù trừ: Tinh hoàn còn lại hoàn toàn có khả năng bù đắp một phần chức năng sản xuất tinh trùng và hormone nội tiết. Tuy nhiên, giãn tĩnh mạch thừng tinh là bệnh lý mang tính hệ thống. Tình trạng tăng nhiệt độ và các chất chuyển hóa độc hại từ bên bị bệnh vẫn có thể lan sang và ảnh hưởng đến tinh hoàn bên lành. Chính vì vậy, nhiều trường hợp giãn tĩnh mạch một bên vẫn được chỉ định điều trị để bảo vệ toàn bộ hệ thống sinh sản.

3. Phẫu thuật giúp cải thiện chất lượng tinh trùng và tăng cơ hội có con tự nhiên

Ở những nam giới có tinh dịch đồ bất thường, phẫu thuật giãn tĩnh mạch thừng tinh có thể giúp phục hồi chức năng sinh tinh và cải thiện khả năng có con tự nhiên không?

TS.BS Nguyễn Hồ Vĩnh Phước trả lời: Phẫu thuật thắt tĩnh mạch thừng tinh mang lại hiệu quả rất cao. Các nghiên cứu phân tích gộp quy mô lớn trên thế giới chỉ ra rằng: Tỷ lệ cải thiện chất lượng tinh dịch đồ sau phẫu thuật đạt từ 60% - 70%. Tỷ lệ thụ thai tự nhiên của các cặp đôi có thể tăng lên 40% - 50%.

Đây là những con số rất khả quan đối với các cặp vợ chồng mong muốn sinh con tự nhiên. Do đó, thay vì lo lắng tại nhà, bệnh nhân nên đến cơ sở chuyên khoa để được khám và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp.

4. Hồi phục sau phẫu thuật: Cần kiên nhẫn theo dõi trong ít nhất 1 năm

Sau khi phẫu thuật, mất bao lâu để chất lượng tinh trùng hồi phục và liệu có nguy cơ bị yếu lại hay không, thưa bác sĩ?

TS.BS Nguyễn Hồ Vĩnh Phước trả lời: Một chu kỳ sản sinh tinh trùng hoàn chỉnh (từ tế bào mầm đến tinh trùng trưởng thành có khả năng di động) mất khoảng 2,5 tháng. Do đó, sau khi can thiệp, cần ít nhất 2,5 tháng để xuất hiện một lứa tinh trùng mới.

Lịch tái khám thông thường được chỉ định như sau:

- Sau 1 tuần: Kiểm tra vết mổ và xem xét cắt chỉ.

- Sau 1 tháng: Đánh giá các biến chứng sớm (nếu có).

- Sau 3, 6, 9 và 12 tháng: Kiểm tra tinh dịch đồ định kỳ để đánh giá sự phục hồi.

Về nguy cơ tái phát: Hoàn toàn có thể xảy ra. Tuy nhiên, với sự phát triển của phẫu thuật vi phẫu (sử dụng kính hiển vi), bác sĩ có thể quan sát rõ ràng các cấu trúc nhỏ trong thừng tinh (tĩnh mạch, động mạch, bạch mạch, ống dẫn tinh) để xử lý triệt để các tĩnh mạch bị giãn. Hiện nay, tỷ lệ tái phát sau phẫu thuật vi phẫu đã giảm xuống rất thấp, chỉ còn khoảng 1%.

5. Vi phẫu: "tiêu chuẩn vàng" giúp giảm biến chứng và hạn chế tái phát

Hiện nay có nhiều phương pháp điều trị như mổ mở, mổ nội soi, vi phẫu hay nút mạch. Đâu được xem là "tiêu chuẩn vàng" giúp điều trị triệt để và hạn chế tái phát? Tại Khoa Nam học - Bệnh viện Bình Dân, phương pháp nào đang được ưu tiên hàng đầu?

TS.BS Nguyễn Hồ Vĩnh Phước trả lời: Hiện nay, vi phẫu được xem là "tiêu chuẩn vàng" trong điều trị giãn tĩnh mạch thừng tinh vì các ưu điểm vượt trội. Mắt thường khó phân biệt được các tĩnh mạch rất nhỏ, động mạch tinh và mạch bạch huyết (vốn trong suốt). Kính hiển vi giúp bác sĩ nhận diện rõ ràng, tránh thắt nhầm vào động mạch (gây teo tinh hoàn) hoặc mạch bạch huyết (gây phù bìu, tràn dịch màng tinh), hắt được tối đa các tĩnh mạch nhỏ ngoằn ngoèo, giảm thiểu tối đa tỷ lệ tái phát và biến chứng.

Tuy nhiên, việc lựa chọn phương pháp còn phụ thuộc vào điều kiện trang thiết bị của cơ sở y tế cũng như kinh nghiệm của bác sĩ phẫu thuật.

>>> Đọc thêm phần 2: Gạt bỏ nỗi lo biến chứng, lấy lại phong độ phái mạnh sau điều trị giãn tĩnh mạch thừng tinh

Thông tin biên tập

Tác giả

Trúc Anh (ghi) - AloBacsi.vn
Ngày đăng: 17:35, 28/07/2026Cập nhật: 18:01, 28/07/2026

Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi

Đối tác AloBacsi

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ

Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

hoàn toàn MIỄN PHÍ

Khám bệnh online

X