Gặp người sốc nhiệt ngày nắng nóng, sơ cứu thế nào cho đúng?
Sốc nhiệt có thể khiến thân nhiệt tăng từ 40°C trở lên, kèm rối loạn ý thức và nguy cơ tổn thương cơ quan nếu không được xử trí kịp thời. Theo Viện Y học ứng dụng Việt Nam, khi gặp người có dấu hiệu sốc nhiệt, cần nhanh chóng đưa nạn nhân vào nơi mát, tích cực hạ nhiệt và gọi cấp cứu 115.
Nhận biết dấu hiệu sốc nhiệt
Theo Viện Y học ứng dụng Việt Nam, sốc nhiệt xảy ra khi cơ thể mất khả năng điều hòa thân nhiệt do tiếp xúc với nhiệt độ cao hoặc vận động quá sức trong thời gian dài. Thân nhiệt có thể tăng lên 40°C hoặc cao hơn, đồng thời xuất hiện rối loạn hệ thần kinh trung ương.
Ban đầu, người bệnh có thể khát nhiều, mệt mỏi, đau đầu, hoa mắt, buồn nôn, vã mồ hôi. Nếu tình trạng tiếp tục tiến triển, có thể xuất hiện lú lẫn, nói lắp, mê sảng, mất phương hướng, da nóng, đỏ, kèm nhịp tim và nhịp thở tăng nhanh.
Đây là tình trạng cấp cứu, cần được xử trí ngay thay vì chờ triệu chứng tự cải thiện.
5 bước sơ cứu người bị sốc nhiệt
Viện Y học ứng dụng Việt Nam hướng dẫn, khi phát hiện người nghi bị sốc nhiệt cần thực hiện các bước sau:
Bước 1: Di chuyển nạn nhân đến nơi an toàn: Ngay lập tức đưa người bệnh ra khỏi khu vực nắng nóng vào nơi bóng râm, thoáng gió hoặc phòng điều hòa để nằm nghỉ ngơi thoải mái.
Bước 2: Nới lỏng và cởi bỏ bớt trang phục: Tiến hành cởi bỏ bớt quần áo dày và nới lỏng trang phục nhằm giúp cơ thể giải phóng nhiệt lượng tự nhiên.
Bước 3: Tích cực làm mát toàn thân: tiến hành làm mát tích cực bằng cách phun nước mát, lau khăn ướt lên người tại các vùng có mạch máu lớn như cổ, nách, bẹn, kết hợp quạt mát để tăng tốc độ tản nhiệt.
Bước 4: Bù nước và điện giải đúng cách: Nếu người bệnh vẫn hoàn toàn tỉnh táo, hãy cho họ uống từng ngụm nước mát, nước pha oresol hoặc nước trái cây để bù lại lượng chất lỏng và muối đã mất. Trường hợp lơ mơ hoặc bất tỉnh thì tuyệt đối không cho uống và phải đặt nằm nghiêng an toàn để bảo vệ đường thở
Bước 5: Gọi cấp cứu 115 và chuyển viện: Trong lúc làm mát cần khẩn trương gọi cấp cứu 115 hoặc chuyển ngay người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất, lưu ý vẫn phải duy trì các biện pháp hạ nhiệt liên tục trong suốt quá trình di chuyển.

Không dùng thuốc hạ sốt, không ép người lơ mơ uống nước
Một số cách xử trí tưởng có lợi nhưng có thể khiến tình trạng nặng hơn.
Theo Viện Y học ứng dụng Việt Nam, không nên chỉ chờ xe cấp cứu mà bỏ qua việc hạ nhiệt ngay tại chỗ. Việc làm mát cần được thực hiện càng sớm càng tốt.
Không nên dội nước đá quá lạnh hoặc chườm đá trực tiếp toàn thân vì nhiệt độ quá thấp có thể gây co mạch, run và cản trở quá trình tỏa nhiệt.
Người bị sốc nhiệt cũng không nên tự dùng thuốc hạ sốt. Sốt do nhiễm trùng và tăng thân nhiệt do sốc nhiệt có cơ chế khác nhau, vì vậy thuốc hạ sốt không giải quyết được nguyên nhân của sốc nhiệt và có thể gây tác dụng bất lợi.
Đặc biệt, không ép người đang lơ mơ hoặc hôn mê uống nước vì dễ gây sặc, ngạt. Các biện pháp như ủ chăn, giữ cơ thể quá kín cũng cần tránh vì làm cản trở quá trình thoát nhiệt.
Chủ động phòng sốc nhiệt trong ngày nắng nóng
Để giảm nguy cơ sốc nhiệt, Viện Y học ứng dụng Việt Nam khuyến cáo hạn chế ra ngoài hoặc vận động mạnh trong thời điểm nắng nóng gay gắt, đặc biệt khoảng 11-15 giờ. Người phải làm việc ngoài trời nên bố trí thời gian nghỉ tại nơi râm mát để cơ thể hạ nhiệt.
Khi ra ngoài, nên mặc quần áo rộng, thoáng, sáng màu, thấm hút mồ hôi và sử dụng các biện pháp che chắn phù hợp.
Cần chủ động bổ sung nước, không chờ đến khi quá khát mới uống. Người lao động nặng, ra nhiều mồ hôi cần chú ý bù nước và điện giải phù hợp, đồng thời hạn chế rượu bia và đồ uống chứa nhiều caffeine vì có thể làm tăng nguy cơ mất nước.
Với người tập thể thao, nên tăng cường độ vận động từ từ để cơ thể thích nghi với thời tiết. Khi xuất hiện mệt bất thường, chóng mặt, buồn nôn, đau đầu hoặc rối loạn ý thức trong môi trường nóng, cần dừng hoạt động và xử trí sớm.
Sốc nhiệt có thể diễn tiến nhanh. Việc nhận biết sớm, đưa người bệnh ra khỏi môi trường nóng, tích cực làm mát và chuyển đến cơ sở y tế kịp thời là những bước quan trọng để hạn chế biến chứng.
Thông tin biên tập
Tác giả
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
