Duy trì sự sống khi ở dưới nước

Với người không biết bơi

- Bình tĩnh. Bản chất của nước là có thể nâng ta lên, hoặc dìm ta xuống tùy cách ta tác động vào nó. Nguyên tắc là khi rơi xuống chỗ nước sâu, trọng lượng con người nhẹ đi rất nhiều, chỉ còn 10% (người 50kg trong nước chỉ còn 5kg), do khối lượng riêng trung bình của cơ thể và khối lượng riêng của nước xấp xỉ nhau, dưới tác dụng của lực đẩy Acsimet cơ thể con người sẽ được nước đẩy nổi lên sát mặt nước.

Chỉ cần bình tĩnh, quạt nhẹ chân, tay là có thể ngoi đầu lên hít thở, có nhiều cơ hội sống sót hơn. Nguyên tắc vàng trong phòng chống chết đuối là "Bình tĩnh thì nổi - Hoảng loạn thì chìm".

- Không vùng vẫy quá mạnh. Lực cản của nước rất lớn, nên càng vùng vẫy, càng nhanh mất sức bởi vùng vẫy phải thở nhiều hơn, nhanh sặc, tiêu thụ nhiều ôxy cho cơ bắp và nhanh xuống sức dẫn tới chết đuối trước khi có người tới cứu.

Tuy nhiên, khi bất ngờ rơi xuống nước, tâm lý chung ở nhiều người thường bị hoảng loạn nên cố vùng vẫy để thoát. Đó là hoạt động bản năng do đứng trước sự cố "công tắc, tự vệ" của cơ thể bật lên, tiết ra các hormone điều khiển (như gặp thú dữ thì chống lại, hoặc bỏ chạy).

 

Với người biết bơi

- Tranh thủ lấy hơi. Người biết bơi khác người không biết bơi 2 điểm căn bản: Một là quen với môi trường nước (do tập bơi quen dưới nước). Hai là biết động tác bơi để di chuyển theo hướng mình muốn, biết cách lấy hơi để thở bình thường. Nhưng cả người biết bơi và người không biết bơi giống nhau là: Không lấy hơi kịp sẽ ngợp nước mà chết, bơi mãi (cũng chỉ 500 - 1.000m cũng kiệt sức).

 

Duy trì sức hay còn gọi là bơi "tự cứu" giúp người gặp nạn hít thở đều, tiết kiệm sức và có thể chịu đựng một thời gian khá lâu dưới nước trong khi chờ người cứu. Bơi "tự cứu" chia các động tác, kỹ năng bơi lội thành các phần nhỏ như: Đầu tiên là ghép thở, quạt tay, đập chân. Sau đó ghép thở với tay, hoặc thở với chân, hoặc tay với chân...

Trong bơi "tự cứu" thì chân (tay) chỉ cần đạp hay quạt nước giữ cho đầu, miệng nhô khỏi mặt nước để thở là được. Bạn có thể hình dung bơi "tự cứu" gần với thả nổi và cách "đứng nước" trong hoạt động cứu hộ, dùng hai chân đạp nước liên hồi để thân người nhô cao, hai tay tự do hoạt động.

Nếu luyện tập ở trên cạn (không có nước), bạn cần há to miệng hít vào, còn dưới mặt nước, thở ra từ từ bằng mũi hoặc bằng miệng.

Bạn có thể luyện tập với nước bằng cách úp mặt vào chậu nước để tập. Hoặc tập nín thở dưới vòi tắm sen, hoặc dội nước lên đầu. Ngoài ra, có thể học cảm nhận sự mất trọng lượng trong nước bằng cách nằm vào bồn tắm đầy nước để cảm nhận phần nào lực cản của nước khi lội trong con phố ngập...

- Cứu người đúng cách. Nếu bạn đang trên một chuyến xe hay chuyến đò không may bị lật nhào xuống nước; lúc này hầu hết hành khách đều hoảng loạn, bạn không nên vì tâm lý đám đông mà mất đi sự bình tĩnh. Bạn cần tìm cách thoát ra trước rồi mới tìm cách cứu người.

Thông thường, người đang gặp nạn chấp chới dưới nước rất khỏe, nếu bị họ túm cứng phải có chuyên môn bài bản cứu hộ, cứu đuối mới cứu được, nếu không sẽ rất nguy hiểm cho cả hai. Vì vậy, nếu bạn chưa có các kỹ năng cứu hộ thì nên quăng, gậy, dây hay các vật dụng có thể cầm nắm để người bị nạn túm lấy rồi kéo họ vào nơi an toàn.

 

Nhận biết nguy hiểm

- Tránh chỗ nước xoáy. Bão lũ thường làm nước ngập nhiều nơi. Nếu thấy chỗ nước xoáy (rất dễ nhận ra), nước hôi bẩn, thối  nên tránh vì có thể dưới đó là một miệng cống hay hố ga. 

- Cần gậy chống. Khi nước ngập lụt dễ bị mất phương hướng, không biết lòng đường, vỉa hè chỗ nào có nguy hiểm như: Cọc, sắt đá, gạch, mương, rãnh nước... Do đó, khi đi lại trong nước, tốt nhất cần có gậy chống dò đường.

Hiện Trung tâm E- bơi có lớp luyện bơi giúp trẻ sống sót khi ở dưới nước, gồm: - Bơi liên tiếp cho đến khi an toàn dành cho trẻ 1 - 6 tuổi.   - Trẻ 1 - 6 tuổi học giữ hơi thở khi ở dưới nước, bơi úp mặt, mở mắt, cuộn lưng để nổi, nghỉ ngơi, thở và cuộn lại để bơi, cho đến khi đến vị trí an toàn.

 

 Theo TS. Phạm Anh Tuấn - Gia đình & Xã hội