Hotline 24/7
08983-08983

Đột quỵ, đừng đi xa tìm bệnh viện lớn làm mất cơ hội cứu sống

Điều trị đột quỵ càng sớm, khả năng phục hồi càng cao. TS.BS Trần Chí Cường - Giám đốc bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ lưu ý, hiểu sai “6 giờ vàng” có thể khiến người bệnh mất thời gian di chuyển đến bệnh viện xa, trong khi cơ sở gần hơn đã có khả năng điều trị.

Theo TS.BS Trần Chí Cường, về ý nghĩa và lý thuyết, người bệnh đột quỵ cần được điều trị càng sớm càng tốt, không nên chỉ tập trung vào các mốc 3 giờ, 4 giờ hay 6 giờ. Điều trị càng sớm, khả năng phục hồi càng cao và tỷ lệ tử vong càng giảm.

Mốc 6 giờ được nhắc đến vì các nghiên cứu cho thấy, nếu người bệnh được đưa đến bệnh viện trong cửa sổ trước 6 giờ, khả năng điều trị thành công cao và tỷ lệ tử vong thấp. Thời gian đến bệnh viện càng xa mốc này, nguy cơ tử vong và để lại di chứng càng cao, đồng nghĩa hiệu quả điều trị càng giảm.

Tuy nhiên, không nên hiểu “6 giờ vàng” là vẫn còn đủ thời gian để di chuyển thật xa. Chẳng hạn, một người bị đột quỵ tại Cà Mau không nên cố gắng đi lên TPHCM chỉ vì cho rằng vẫn kịp trong 6 giờ, trong khi Bệnh viện Đa khoa tỉnh Cà Mau đã có thể điều trị và lấy huyết khối.

Cách hiểu đúng trong mọi thời điểm là đột quỵ phải được điều trị càng sớm càng tốt, không phải chờ đến gần hết 6 giờ mới can thiệp.

Có thể hình dung một người bị đột quỵ tại Việt Nam, đến giờ thứ sáu mới thuê chuyên cơ với chi phí 100 tỷ đồng để sang Singapore, Thái Lan hoặc Mỹ điều trị. Dù có đủ khả năng chi trả, cơ hội cứu chữa vẫn bị ảnh hưởng bởi “thời gian là não”. Mỗi phút trôi qua, khoảng 2 triệu tế bào não bị mất đi. Người bệnh vừa tốn rất nhiều tiền, vừa đánh mất thời gian quý giá vì hiểu sai về giờ vàng.

Nếu người bệnh bị tắc nghẽn mạch máu nhỏ, chỉ cần đến bệnh viện tuyến huyện hoặc tuyến tỉnh, sử dụng một lọ thuốc rtPA với chi phí hơn 10 triệu đồng cũng có thể được cứu sống. Người bệnh không cần tốn 100 tỷ đồng thuê máy bay rồi mất thêm 6 giờ di chuyển đến một nơi được cho là tốt hơn.

Đây là sai lầm rất đáng tiếc về kiến thức. Nếu người bệnh tử vong, bác sĩ cũng khó lòng trách cứ gia đình vì sao không điều trị tại Việt Nam hoặc tại cơ sở gần nhất mà lại di chuyển đến TPHCM, Hà Nội hay ra nước ngoài, làm mất cơ hội cứu sống. Vì vậy, mỗi người cần trang bị kiến thức này ngay từ khi còn khỏe mạnh.

TS.BS Trần Chí Cường cho biết, người bệnh đến sau cửa sổ 6 giờ vẫn có thể còn cơ hội được cứu sống. Các nghiên cứu đã chứng minh, với sự hỗ trợ của phần mềm RAPID như đang được sử dụng tại SIS Cần Thơ, một số trường hợp điều trị sau 6 giờ vẫn có khả năng phục hồi tốt. Tuy nhiên, nếu những người bệnh này được điều trị trước 6 giờ, kết quả chắc chắn sẽ tốt hơn rất nhiều. Điều này đã được khoa học chứng minh, không phải nhận định theo cảm tính.

Các công cụ hỗ trợ và phần mềm trí tuệ nhân tạo giúp mở rộng cơ hội cứu chữa trong những trường hợp đặc biệt. Chẳng hạn, một người bị đột quỵ nhẹ, điểm NIHSS khoảng 5-6, đến bệnh viện trong giờ vàng nhưng chưa có chỉ định dùng thuốc tiêu sợi huyết hoặc lấy huyết khối. Sau một thời gian nằm viện, tình trạng đột quỵ nặng dần, người bệnh liệt hoàn toàn nửa người, thậm chí hôn mê.

Trường hợp này vẫn có thể còn cơ hội cứu chữa. Phần mềm trí tuệ nhân tạo như RAPID được sử dụng để đánh giá vùng lõi nhồi máu và vùng não thiếu máu. Nếu vùng lõi nhồi máu còn nhỏ nhưng vùng thiếu máu rộng, việc tái thông mạch máu có thể mang lại kết quả tốt.

Khi nhận biết dấu hiệu đột quỵ, cần đưa người bệnh đến cơ sở có khả năng điều trị càng sớm càng tốt, tránh mất thời gian đi xa tìm bệnh viện lớn - Ảnh minh họa.

Trong y khoa, những trường hợp này liên quan đến tuần hoàn bàng hệ. Có thể hiểu đây là những đường dẫn máu phụ. Khi mạch máu chính bị tắc, các đường phụ tạm thời nuôi vùng não đang thiếu máu, nhờ đó người bệnh vẫn còn cơ hội được cứu sống.

Ở chiều ngược lại, có những người đến bệnh viện trước 6 giờ nhưng vẫn không còn cơ hội cứu chữa. Với trường hợp tắc mạch máu lớn như động mạch thân nền hoặc động mạch cảnh trong, nếu cơ địa không có tuần hoàn bàng hệ, chỉ sau 1-2 giờ, người bệnh có thể hôn mê sâu và tử vong.

Vì vậy, không thể hiểu rằng đến bệnh viện trước 6 giờ thì chắc chắn 100% được cứu sống. Ngay cả khi đến trước 6 giờ, tỷ lệ cứu sống cao nhất cũng chỉ khoảng 90%.

Theo chuyên gia, hiện nay, phần lớn người bệnh đột quỵ vẫn đến bệnh viện sau giờ vàng. Tại Cần Thơ, tỷ lệ này trung bình khoảng 75%. Tại TPHCM hoặc những nơi mạng lưới giao thông chưa phát triển, tỷ lệ người bệnh đến được trong giờ vàng trung bình chỉ khoảng 10%.

Nếu người dân nhận biết sớm dấu hiệu đột quỵ và đưa người bệnh đến bệnh viện ngay lập tức, tỷ lệ đến trong giờ vàng có thể được cải thiện lên mức 50%. Đây là con số rất khó đạt được đối với các bệnh viện điều trị đột quỵ trên toàn thế giới. Yếu tố quyết định chính là kiến thức của cộng đồng.

Thông tin biên tập

Tác giả

Minh Anh (ghi) - AloBacsi.vn
Ngày đăng: 11:25, 01/10/2026Cập nhật: 14:01, 01/10/2026

Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi

Đối tác AloBacsi

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ

Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

hoàn toàn MIỄN PHÍ

Khám bệnh online

X