Đo huyết áp khi mang thai thế nào cho đúng, khi nào cần đi khám ngay?
Đo huyết áp là thao tác đơn giản nhưng có vai trò đặc biệt quan trọng trong quản lý thai kỳ. Theo ThS.BS. Lê Võ Minh Hương - Bệnh viện Từ Dũ, huyết áp bất thường có thể là một trong những dấu hiệu giúp phát hiện sớm tiền sản giật, ngay cả khi thai phụ chưa xuất hiện triệu chứng rõ ràng.
Trong quá trình mang thai, tăng huyết áp là dấu hiệu trung tâm của tiền sản giật - biến chứng có thể diễn tiến âm thầm và trở nên nguy hiểm nếu không được phát hiện kịp thời.
Theo ThS.BS Lê Võ Minh Hương - Bệnh viện Từ Dũ, thực tế lâm sàng ghi nhận nhiều trường hợp tiền sản giật được phát hiện từ chỉ số huyết áp bất thường trong một lần khám thai định kỳ, trước khi thai phụ có bất kỳ biểu hiện rõ ràng nào.
Vì vậy, đo huyết áp đúng cách, đúng thời điểm và nhận biết những dấu hiệu cần đi khám ngay là bước nền tảng giúp phát hiện sớm tiền sản giật cũng như các rối loạn tăng huyết áp trong thai kỳ.
Muốn kết quả chính xác, thai phụ cần nghỉ ít nhất 5 phút trước khi đo
Để kết quả phản ánh chính xác tình trạng huyết áp, thai phụ nên được nghỉ ngơi ít nhất 5 phút trước khi đo. Tư thế phù hợp là ngồi thoải mái, lưng tựa vào ghế, hai chân đặt trên sàn và không bắt chéo chân.
Tay được đo huyết áp cần đặt ngang mức tim, thả lỏng và không gồng cứng.
Một yếu tố quan trọng khác là kích thước bao quấn huyết áp phải phù hợp với chu vi cánh tay. Theo ThS.BS. Lê Võ Minh Hương, ở thai phụ thừa cân hoặc béo phì, sử dụng bao quấn quá nhỏ có thể khiến kết quả huyết áp cao giả, từ đó dẫn đến đánh giá không chính xác tình trạng thực tế.
Trong lúc đo, thai phụ nên tránh nói chuyện, không cử động tay và cố gắng giữ trạng thái thư giãn. Lo lắng hoặc căng thẳng cũng có thể làm huyết áp tăng tạm thời.
Trong thực hành lâm sàng, huyết áp thường được đo ít nhất hai lần, mỗi lần cách nhau vài phút. Nếu kết quả có sự chênh lệch, giá trị trung bình hoặc giá trị cao hơn sẽ được sử dụng để đánh giá.
Với những trường hợp nghi ngờ tăng huyết áp, bác sĩ có thể yêu cầu đo lại sau vài giờ hoặc hướng dẫn thai phụ theo dõi huyết áp tại nhà để đánh giá đầy đủ hơn.

Huyết áp từ 140/90 mmHg trở lên cần được lưu ý
Huyết áp của thai phụ có thể thay đổi trong thai kỳ. Ở giai đoạn giữa thai kỳ, huyết áp có thể giảm nhẹ sinh lý, sau đó tăng dần trở lại vào cuối thai kỳ. Tuy nhiên, bất kỳ tình trạng tăng huyết áp nào vượt ngưỡng cho phép, đặc biệt khi xuất hiện sau tuần thứ 20, đều cần được đánh giá cẩn trọng.
Theo ThS.BS. Lê Võ Minh Hương, huyết áp được xem là bất thường khi huyết áp tâm thu đạt hoặc vượt 140 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương đạt hoặc vượt 90 mmHg, được ghi nhận ít nhất hai lần đo cách nhau từ 4 giờ trở lên.
Đây là ngưỡng chẩn đoán tăng huyết áp trong thai kỳ, đồng thời là một tiêu chí quan trọng để nghi ngờ tiền sản giật khi xuất hiện sau tuần thứ 20 của thai kỳ.
Không chỉ trị số tuyệt đối, việc huyết áp tăng nhanh so với mức nền ban đầu của thai phụ cũng cần được lưu ý, đặc biệt nếu đi kèm các triệu chứng lâm sàng hoặc bất thường xét nghiệm.
Đối với những thai phụ thuộc nhóm nguy cơ cao như mang thai lần đầu, đa thai, thừa cân - béo phì hoặc có bệnh nền, việc theo dõi huyết áp cần được thực hiện thường xuyên hơn.
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể hướng dẫn thai phụ tự đo huyết áp tại nhà vào những thời điểm cố định trong ngày và ghi lại kết quả. Việc theo dõi theo chuỗi giúp đánh giá xu hướng thay đổi huyết áp theo thời gian thay vì chỉ dựa trên một lần đo đơn lẻ.
Huyết áp tăng kèm đau đầu, rối loạn thị giác, đau thượng vị cần đi khám ngay
Thai phụ không nên chỉ chú ý đến con số trên máy đo huyết áp mà cần quan sát cả những triệu chứng đi kèm.
ThS.BS. Lê Võ Minh Hương lưu ý, khi huyết áp tăng kèm theo đau đầu, rối loạn thị giác, đau vùng thượng vị hoặc hạ sườn phải, phù tăng nhanh, tăng cân đột ngột hoặc giảm lượng nước tiểu, thai phụ cần đến cơ sở y tế ngay để được đánh giá.
Đây có thể là những dấu hiệu sớm của tiền sản giật nặng và cần được theo dõi, xử trí kịp thời.
Đo và theo dõi huyết áp đều đặn là một biện pháp đơn giản nhưng có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện sớm tiền sản giật. Thai phụ không nên chủ quan trước những trị số huyết áp bất thường hoặc bỏ qua các triệu chứng đi kèm chỉ vì cảm thấy sức khỏe vẫn tương đối ổn định.
Bên cạnh việc đo huyết áp đúng kỹ thuật, thai phụ cần tuân thủ lịch khám thai định kỳ và chủ động đến cơ sở y tế khi xuất hiện dấu hiệu bất thường. Sự phối hợp giữa thai phụ và nhân viên y tế góp phần bảo đảm thai kỳ an toàn cho cả mẹ và thai nhi.
Thông tin biên tập
Tác giả
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
