Dinh dưỡng thai kỳ khoa học: Vai trò của acid folic, sắt, canxi và kẽm trong việc “nuôi mầm”
Hành trình mang thai đầy ngọt ngào nhưng cũng lắm băn khoăn. Làm thế nào để “nuôi mầm” sống khỏe mạnh ngay từ những ngày đầu? Tại Chặng 1 của Học viện Thai kỳ AloBacsi 2026, BS.CK2 Đỗ Thị Ngọc Diệp và DS Trần Thị Phương Chi đã mang đến những kiến thức dinh dưỡng vô cùng đắt giá . Phần trò chuyện đã gạt bỏ những hiểu lầm tai hại, mở ra cẩm nang thực tiễn giúp mẹ bầu hiểu đúng, chọn đúng vi chất thiết yếu. Đây chính là hành trang vững chắc để bảo vệ con yêu và giúp mẹ an tâm vững bước.
Xóa bỏ "khoảng trống dinh dưỡng" và những hiểu lầm về axit folic
Mở đầu buổi trò chuyện, MC Diễm Loan đặt ra băn khoăn thực tế: Liệu chế độ ăn uống hằng ngày phong phú đã thực sự đáp ứng đủ nhu cầu của thai nhi? BS.CK2 Đỗ Thị Ngọc Diệp - Chủ tịch Hội Dinh dưỡng Thực phẩm TPHCM phân tích, về mặt số lượng, nếu mẹ ăn đủ tối thiểu 3 bữa, đạt đủ 6 nhóm thực phẩm thiết yếu và ăn khoảng 20 loại thực phẩm khác nhau mỗi ngày thì tạm coi là đủ.
Tuy nhiên, bác sĩ nhấn mạnh: "Ăn ít hơn là không đủ về số lượng, nhưng về chất lượng thì chúng ta không thể đếm số loại thực phẩm để nói về chất lượng được”. Chất lượng dinh dưỡng phụ thuộc hoàn toàn vào sinh khả dụng của thực phẩm. Ví dụ điển hình là chất sắt: hạt mè và đậu đen xanh lòng là những thực phẩm tự nhiên chứa rất nhiều sắt. Tuy nhiên, sắt gốc thực vật này hấp thu kém hơn nhiều so với sắt hữu cơ từ thịt bò, thịt heo hay gan động vật.
Sự chênh lệch giữa nhu cầu vi chất tăng vọt của mẹ bầu và khả năng đáp ứng thực tế của chế độ ăn uống thông thường tạo nên một "khoảng trống dinh dưỡng" thầm lặng. Bác sĩ Ngọc Diệp thẳng thắn khẳng định: “Nếu chỉ dựa vào thực đơn ăn uống hằng ngày, người mẹ rất khó để đáp ứng đầy đủ lượng sắt, kẽm, canxi hay axit folic cần thiết cho thai kỳ”.
Thống kê thực tế cho thấy tỷ lệ thiếu kẽm ở phụ nữ mang thai tại Việt Nam hiện lên tới khoảng 68%. Nhu cầu canxi cũng tăng vọt từ 800mg lên 1.300mg. Riêng nhu cầu sắt và axit folic đều tăng gấp rưỡi trong thai kỳ, khiến việc chủ động sử dụng các sản phẩm bổ sung vi chất bằng đường uống trở thành một yêu cầu thiết yếu.
Trong số các vi chất, axit folic (Vitamin B9) giữ vai trò cực kỳ then chốt trong quá trình biệt hóa tế bào và khép ống thần kinh. Quá trình đóng ống thần kinh tủy sống hoàn thiện vào ngày thứ 28 của tuổi thai, thời điểm đa số các mẹ còn chưa biết mình có thai. Thiếu hụt axit folic sẽ tăng nguy cơ dị tật đường giữa nghiêm trọng như nứt đốt sống, não vô sọ, sứt môi hở hàm ếch, dị tật tim bẩm sinh.
Trước những thông tin thất thiệt trên mạng xã hội, BS Ngọc Diệp thẳng thắn cảnh báo: “Khuyên phụ nữ mang thai không bổ sung axit folic là một sự tắc trách rất lớn do thiếu hụt kiến thức khoa học. Những phát ngôn sai lệch này có thể khiến trẻ sinh ra phải gánh chịu các dị tật bẩm sinh, để lại hệ lụy và gánh nặng quá lớn cho cả gia đình lẫn xã hội”.
Hơn nữa, phụ nữ không cần xét nghiệm trước khi uống vì tình trạng thiếu hụt trong cộng đồng đã được chứng minh qua các nghiên cứu quy mô.
"4 tiêu chí vàng" để mẹ bầu chọn lựa sản phẩm bổ sung
Tiếp nối phần chia sẻ, DS Trần Thị Phương Chi chỉ ra lỗi phổ biến của mẹ bầu: chỉ chú ý tên chất bổ sung mà bỏ qua hàm lượng và bản chất sinh học. Dược sĩ đã đúc kết 4 tiêu chí vàng giúp mẹ bầu chọn sản phẩm tối ưu, an toàn:
- Bản chất hóa học và sinh khả dụng: Ưu tiên vi chất hữu cơ để tăng hấp thu và tránh táo bón (chọn sắt fumarat/bisglycinate, canxi citrat/lactat thay vì các muối vô cơ như sắt sunpat hay canxi carbonat).
- Phối hợp thành phần thông minh: Các chất đi kèm bổ trợ hấp thu cho nhau. Canxi cần Vitamin D3 để tăng hấp thu và Vitamin K2 để dẫn truyền canxi vào xương, tránh lắng đọng ở mạch máu hay thận. Sắt cần Vitamin C để đạt hiệu quả hấp thu tối đa.
- Chất lượng và xuất xứ: Ưu tiên sản phẩm đạt chuẩn GMP từ các hãng dược phẩm uy tín, thừa hưởng quy trình kiểm soát nghiêm ngặt từ nhà xưởng đến công thức nghiên cứu.
- Cá thể hóa theo nhu cầu: Chọn sản phẩm phù hợp thể trạng thay vì dùng theo trào lưu, ví dụ mẹ đái tháo đường thai kỳ cần tránh siro ngọt.
Dược sĩ cũng chia sẻ hai giải pháp chuyên biệt từ Stella Healthcare: Folic Stella chứa axit folic đơn thành phần 400mcg tiêu chuẩn. Sản phẩm thứ hai là Ferolina tích hợp 4 thành phần trong một viên uống (gồm sắt hữu cơ, axit folic, vitamin B12 và tảo xoắn Spirulina tự nhiên cung cấp chất xơ), giúp tối ưu hóa quá trình tạo máu và cải thiện hiệu quả hệ tiêu hóa, hạn chế tối đa tình trạng táo bón thai kỳ.
Đúng chất, đúng lúc và vừa đủ
Khép lại Chặng 1 - Nuôi mầm, hai diễn giả gửi gắm thông điệp vô cùng sâu sắc để các mẹ bầu khắc cốt ghi tâm: "Một mầm cây khỏe không cần được vun thật nhiều, mà cần đúng thứ, đúng lúc và vừa đủ”.
Dinh dưỡng thai kỳ hoàn toàn không phải là câu chuyện "ăn cho hai người" theo nghĩa lượng thức ăn phải gấp đôi hay cứ bổ sung càng nhiều chất bổ, vitamin liều cao là tốt. Việc hiểu rõ nhu cầu thực tế của cơ thể mình, chủ động chuẩn bị một "gia sản dinh dưỡng" dự trữ từ trước khi mang thai 3 - 6 tháng và lựa chọn những sản phẩm bổ sung có kiểm chứng khoa học, phù hợp với từng giai đoạn chính là chìa khóa vàng.

Việc trang bị đầy đủ kiến thức khoa học vững chắc từ các chuyên gia uy tín và chủ động áp dụng đúng cách chính là nền tảng vững vàng nhất cho sức khỏe của cả mẹ bầu và em bé yêu trong bụng, tạo đà cho con phát triển khỏe mạnh, thông minh và gặt hái thành công trong suốt cuộc đời về sau.
Thông tin biên tập
Tác giả
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình



