Dị vật tai-mũi-họng ở trẻ: Cảnh giác tai nạn từ những món đồ chơi nhỏ

Trẻ nhỏ hiếu động thường có thói quen nhét vật nhỏ vào tai, mũi hoặc ngậm nuốt khi chơi. Đây là tai nạn sinh hoạt rất thường gặp nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nguy hiểm nếu không xử trí kịp thời.

Theo ThS.BS Lê Võ Minh Hương - Bệnh viện Từ Dũ, dị vật tai - mũi - họng ở trẻ rất đa dạng, từ hạt đậu, hạt cườm, mảnh đồ chơi cho đến những thứ cực kỳ nguy hại như pin cúc áo. Các tình huống thường gặp bao gồm: trẻ tự nhét đồ chơi vào mũi/tai, ngậm nuốt khi chơi, hoặc bị sặc dị vật vào đường thở khi đang ăn uống, nói chuyện.

Dấu hiệu nhận biết sớm

Vì trẻ nhỏ thường hoảng sợ hoặc chưa biết nói để kể lại, ThS.BS Lê Võ Minh Hương lưu ý phụ huynh cần nghi ngờ trẻ mắc dị vật khi xuất hiện các triệu chứng đột ngột sau:

Mũi: Chảy mũi một bên, dịch hôi hoặc có lẫn máu.
Tai: Trẻ đau tai, nghe kém hoặc chảy dịch tai.
Đường thở: Ho sặc sụa, khó thở, tím tái.

Vì sao dị vật lại nguy hiểm?

Bác sĩ Hương nhấn mạnh, một số trường hợp có thể gây hậu quả nghiêm trọng nếu chậm trễ:

Dị vật đường thở: Gây tắc nghẽn hô hấp, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Pin cúc áo: Gây bỏng hóa học và hoại tử niêm mạc nặng nề chỉ trong vài giờ.
Dị vật mũi lâu ngày: Dẫn đến nhiễm trùng, viêm xoang mạn tính.

Xử trí đúng cách: Nên và Không nên

Khi nghi ngờ trẻ có dị vật, việc sơ cứu đúng kỹ thuật của cha mẹ sẽ quyết định độ an toàn cho trẻ:

ĐIỀU CHA MẸ NÊN LÀM	ĐIỀU CHA MẸ TUYỆT ĐỐI KHÔNG NÊN LÀM
• Giữ bình tĩnh, trấn an để trẻ không hoảng loạn, khóc lớn (tránh dị vật bị hút sâu hơn).	• KHÔNG tự ý dùng các dụng cụ (nhíp, kẹp non chuyên dụng) để cố lấy dị vật.
• Nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất càng sớm càng tốt.	• KHÔNG cố dùng tay móc dị vật, hành động này dễ đẩy dị vật vào sâu hơn.
• Theo dõi sát sao các dấu hiệu hô hấp của trẻ như tình trạng khó thở, tím tái.	• KHÔNG tự ý nhỏ bất kỳ loại thuốc hay dung dịch gì vào tai/mũi khi chưa rõ tình trạng.

Khi nào cần cấp cứu ngay lập tức?

Thời gian là yếu tố quyết định trong các ca tai nạn dị vật. ThS.BS Lê Võ Minh Hương khuyến cáo các bậc phụ huynh cần đưa con đến phòng cấp cứu ngay nếu rơi vào các trường hợp sau:

Trẻ có biểu hiện khó thở, thở nghe tiếng rít hoặc môi, mặt tím tái.
Trẻ xuất hiện cơn ho sặc sụa dữ dội ngay sau khi ăn hoặc đang chơi đồ chơi.
Nghi ngờ trẻ đã nuốt hoặc hít phải pin cúc áo.
Dị vật mắt kẹt là các vật sắc nhọn (mảnh kính, kim bấm, xương cá lớn...).

Tại cơ sở y tế, các bác sĩ chuyên khoa Tai - Mũi - Họng sẽ dùng dụng cụ chuyên dụng, nội soi hoặc gây mê để lấy dị vật an toàn, hạn chế tối đa biến chứng.

Chủ động phòng ngừa cho con

Để bảo vệ trẻ, ThS.BS Lê Võ Minh Hương khuyến cáo cha mẹ: không cho trẻ chơi vật nhỏ dễ nuốt; cất kỹ pin cúc áo; giám sát chặt chẽ khi trẻ ăn uống và hướng dẫn trẻ không đưa vật lạ vào cơ thể. Tạo một môi trường sống an toàn chính là cách hiệu quả nhất để phòng tránh những tai nạn đáng tiếc.