Hotline 24/7
08983-08983

Đêm ngáy to, ngày ngáp vặt: Dấu hiệu ngưng thở khi ngủ cần đi khám ngay

Tiếng ngáy to ngắt quãng vào ban đêm đi kèm cảm giác mệt mỏi, buồn ngủ quá mức vào ban ngày là dấu hiệu đáng cảnh giác hội chứng ngưng thở khi ngủ. Theo BS.CK2 Lý Thị Kim Loan - Khoa Nội Hô hấp, Trung tâm Y khoa chuyên sâu VietHope, việc nhận diện sớm những khoảng lặng "tắt tiếng" bất thường giữa cơn ngáy và các triệu chứng toàn thân là bước then chốt giúp người bệnh kịp thời thăm khám, phòng ngừa nguy cơ tăng huyết áp và biến cố tim mạch.

1. Ngủ ngáy kèm triệu chứng nào cần đi khám?

Có người chỉ ngáy khi quá mệt, uống rượu bia hoặc nằm ngửa, nhưng cũng có người đêm nào ngủ cũng ngáy. Về chuyên môn, tiếng ngáy được tạo ra như thế nào? Ngáy với tần suất và đặc điểm ra sao thì không nên tiếp tục xem là chuyện bình thường?

BS.CK2 Lý Thị Kim Loan - Khoa Nội Hô hấp, Trung tâm Y khoa chuyên sâu VietHope trả lời: Tiếng ngáy là âm thanh được tạo ra do sự rung động của các cơ, tổ chức phần mềm ở đường thở trên như lưỡi gà, khẩu cái mềm, vòm hầu và thành sau họng. Khi đường thở trên bị hẹp, luồng khí đi vào trong quá trình hít vào, thở ra bị cản trở và trở nên hỗn loạn.

Ngáy có thể là sinh lý hoặc bệnh lý. Ngáy sinh lý thường gặp ở người chỉ thỉnh thoảng mới ngáy, chẳng hạn khi ngủ quá say sau một buổi hoặc một ngày làm việc mệt mỏi, hoặc sau khi uống rượu.

Khi ngáy trở nên thường xuyên, hầu như mỗi đêm, kèm những đặc điểm tiếng ngáy bất thường, người bệnh cần đi khám và tầm soát. Những biểu hiện cần báo động gồm: ngáy hằng đêm; ngáy to đến mức đi ngang qua phòng đóng kín vẫn nghe thấy; ngáy không đều hoặc có những cơn ngưng thở, đang ngáy to, ngáy nhỏ bỗng nhiên im bặt. Sau khoảng im bặt, người bệnh có thể thở hổn hển, thở gấp.

Ngủ ngáy cũng có thể kèm các triệu chứng ban ngày như buồn ngủ quá mức, đau đầu buổi sáng, mệt mỏi, mất tập trung, suy giảm trí nhớ và có thể kèm bệnh lý tăng huyết áp. Khi có những triệu chứng điển hình của ngưng thở khi ngủ này, người bệnh cần đi khám và tầm soát các nguyên nhân gây ngủ ngáy.

2. Vì sao đường thở hẹp hơn khi ngủ?

Dưới góc nhìn Tai Mũi Họng, tiếng ngáy có thể bắt nguồn từ những “điểm nghẽn” nào trên đường thở?

- Có những người ban ngày thở bằng mũi khá bình thường nhưng khi ngủ lại ngáy rất lớn. Vì sao tình trạng hẹp đường thở đôi khi chỉ bộc lộ rõ khi ngủ? Tư thế nằm, sự giãn cơ và đặc điểm cấu trúc vùng họng có vai trò như thế nào?

BS.CK2 Lý Thị Kim Loan trả lời: Ngủ ngáy liên quan đến tình trạng hẹp đường hô hấp trên, vì vậy cần khám vùng đầu, mặt, cổ và tai mũi họng để phát hiện các điểm nghẽn. Các điểm nghẽn này có thể nằm ở những vị trí giải phẫu khác nhau.

Ở khoang mũi, các nguyên nhân gồm vẹo hoặc dày vách ngăn mũi, phì đại cuốn mũi dưới, polyp mũi hoặc hẹp van mũi.

Ở khoang miệng và khẩu hầu, các nguyên nhân gồm phì đại amidan, vòm khẩu cái mềm dài hoặc dày, lưỡi dài, dày hoặc hẹp vòm họng.

Ở vùng hạ hầu và đáy lưỡi, lưỡi to cũng là nguyên nhân gây ngủ ngáy. Ngoài ra, phì đại amidan vùng đáy lưỡi, bất thường cấu trúc hàm mặt như cằm lẹm do hàm dưới lùi ra sau, hoặc vị trí xương móng nằm thấp hơn cũng là những yếu tố nguy cơ của ngủ ngáy.

Khi ngủ, tình trạng hẹp đường thở trở nên nặng hơn, gây ngủ ngáy và ngưng thở khi ngủ qua ba cơ chế.

Thứ nhất là sự giãn các cơ đường hô hấp trên do giảm trương lực khi ngủ. Ban ngày, khi thức, các cơ có nhiệm vụ giữ đường hô hấp trên mở, như cơ cằm lưỡi, luôn duy trì trương lực liên tục. Khi ngủ, trương lực này giảm đáng kể. Cấu trúc vòm hầu là một ống cơ, không có xương và sụn nâng đỡ nên dễ bị xẹp khi hít vào.

Thứ hai là ảnh hưởng của trọng lực khi nằm, đặc biệt ở tư thế nằm ngửa. Trọng lực kéo đáy lưỡi và khẩu cái mềm ra phía sau, làm tình trạng hẹp đường thở nghiêm trọng hơn.

Thứ ba là sự hồi lưu, chuyển dịch của dịch thể. Khi nằm, dịch thể từ chi dưới di chuyển lên vùng cổ, gây phù nề nhẹ các cơ và tổ chức mô mềm quanh vùng cổ, khiến đường thở hẹp hơn.

3. Người ngủ cùng cần chú ý những dấu hiệu ngưng thở nào?

Không phải người ngủ ngáy nào cũng tự nhận biết tình trạng của mình. Vậy người nằm bên cạnh nên chú ý những dấu hiệu nào như tiếng ngáy lúc to lúc nhỏ, đang ngáy bỗng im bặt, thở hắt, giật mình hoặc có những khoảng ngừng thở? Khi nào những biểu hiện này khiến bác sĩ nghĩ đến ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ và cần đánh giá thêm?

BS.CK2 Lý Thị Kim Loan trả lời: Người ngủ cùng cần quan sát đặc điểm tiếng ngáy để phát hiện ngáy bệnh lý, giúp người bệnh được tầm soát, chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời.

Cần theo dõi tiếng ngáy có đều hay không, có lúc to, lúc nhỏ và xuất hiện những khoảng im lặng hay không. Những khoảng im lặng này thường kéo dài trên 10 giây, báo hiệu cơn ngưng thở.

Sau khoảng im lặng, người bệnh có thể ngộp thở, thở hổn hển, hụt hơi, giật mình thức giấc hoặc xoay trở để tìm tư thế phù hợp với đường thở. Người bệnh cũng có thể trằn trọc, không ngủ được sau khi giật mình thức giấc, vã mồ hôi nhiều hoặc nghiến răng khi ngủ.

Đây là những triệu chứng của ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ. Khi nhận thấy các biểu hiện này, cần đưa người bệnh đi khám và tầm soát sớm hội chứng ngưng thở khi ngủ.

4. Các bước thăm khám tìm nguyên nhân ngủ ngáy

Khi một người đến khám vì ngủ ngáy kéo dài, bác sĩ Tai Mũi Họng sẽ khám những gì để “truy tìm” vị trí gây cản trở đường thở? Nội soi mũi - họng - thanh quản có thể giúp phát hiện những bất thường nào mà khám thông thường khó nhận thấy?

BS.CK2 Lý Thị Kim Loan trả lời: Người bệnh ngủ ngáy cần được thăm khám toàn diện để tìm nguyên nhân.

Trước hết, bác sĩ khai thác bệnh sử và đánh giá sàng lọc, xác định người bệnh có ngủ ngáy kèm cơn ngưng thở được chứng kiến và các triệu chứng ban ngày hay không. Nếu có, bác sĩ sử dụng các thang điểm đã được chuẩn hóa, như STOP-Bang, để đánh giá nguy cơ ngưng thở khi ngủ.

Tiếp theo, bác sĩ đánh giá các chỉ số nhân trắc học và hình thể, xem người bệnh có béo phì, vòng cổ lớn, vòng eo, vòng hông lớn hay không; đồng thời kiểm tra các bất thường cấu trúc hàm mặt như cằm lẹm hoặc cằm nhỏ.

Sau đó, bác sĩ tai mũi họng thăm khám để tìm các điểm nghẽn bằng nội soi tai mũi họng hoặc nội soi gây ngủ.

>>> Đọc thêm phần 2: Điều trị ngủ ngáy có phương pháp nào?

Trân trọng cảm ơn BS.CK2 Lý Thị Kim Loan đã đồng hành cùng AloBacsi trong số podcast này! 

Để được thăm khám cùng BS.CK2 Lý Thị Kim Loan, quý bạn đọc có thể đến Trung tâm Y khoa chuyên sâu VietHope:

Địa chỉ: 523 Tô Hiến Thành, phường Diên Hồng, TPHCM.

Hotline đặt lịch khám: 1800 2290 hoặc đặt lịch qua website TẠI ĐÂY

Chăm sóc khách hàng: 0977 332 523.

Thời gian làm việc:

- Thứ Hai đến Thứ Bảy: 7h - 16h

- Khám ngoài giờ: 16h - 17h

Thông tin biên tập

Tác giả

Minh Anh (ghi) - AloBacsi.vn

Tham vấn y khoa

BS.CK2 Lý Thị Kim LoanBS.CK2 Lý Thị Kim Loan
Ngày đăng: 10:20, 09/10/2026Cập nhật: 10:41, 09/10/2026

Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi

Đối tác AloBacsi

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ

Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

hoàn toàn MIỄN PHÍ

Khám bệnh online

X