Đề xuất siết quản lý thực phẩm bán trên mạng: Sàn thương mại điện tử phải kiểm tra giấy tờ sản phẩm
Người mua thực phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe trên mạng có thể được bảo vệ tốt hơn nếu những quy định mới trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) được thông qua. Theo đề xuất trình Quốc hội sáng 24/10/2026, các sàn thương mại điện tử và mạng xã hội có hoạt động thương mại điện tử phải xây dựng cơ chế kiểm duyệt, yêu cầu người bán cung cấp giấy tờ pháp lý đối với từng sản phẩm thực phẩm đăng tải. Đây là một trong những thay đổi đáng chú ý nhằm tăng trách nhiệm quản lý thực phẩm trên môi trường số.
Bán thực phẩm trên mạng: Đề xuất kiểm tra giấy tờ ngay từ khâu đăng bán
Sáng 24/10/2026, tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).
Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan trình bày dự thảo gồm 9 chương, 74 điều, với nhiều nội dung điều chỉnh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và quản lý thực phẩm.
Một trong những điểm đáng chú ý là đề xuất bổ sung trách nhiệm đối với hoạt động kinh doanh thực phẩm trên các nền tảng số.
Theo dự thảo, cơ sở kinh doanh thực phẩm phải đăng tải thông tin hoặc cung cấp giấy đăng ký bản công bố sản phẩm, hồ sơ công bố tiêu chuẩn sản phẩm và giấy xác nhận nội dung quảng cáo đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, theo quy định áp dụng.
Đối với chủ quản nền tảng thương mại điện tử trung gian và mạng xã hội có hoạt động thương mại điện tử, dự thảo yêu cầu xây dựng cơ chế kiểm duyệt, đồng thời yêu cầu người bán cung cấp giấy tờ pháp lý theo quy định đối với từng sản phẩm thực phẩm đăng tải.
Điều này có nghĩa trách nhiệm kiểm soát thông tin sản phẩm không chỉ đặt lên người bán. Nếu được thông qua, dự thảo sẽ tạo thêm cơ sở pháp lý để yêu cầu các nền tảng tham gia kiểm soát hồ sơ sản phẩm ngay từ khâu đăng bán.
Tuy nhiên, việc có giấy tờ pháp lý không đồng nghĩa sản phẩm chắc chắn an toàn hoặc có hiệu quả như nội dung quảng cáo. Người tiêu dùng vẫn cần thận trọng trước những lời giới thiệu quá mức về công dụng, đặc biệt với thực phẩm bảo vệ sức khỏe.

Người mua thực phẩm bảo vệ sức khỏe được bảo vệ như thế nào?
Với người tiêu dùng, đề xuất mới có thể giúp tăng khả năng kiểm soát nguồn gốc pháp lý của thực phẩm được chào bán trực tuyến.
Đáng chú ý, nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe thường được giới thiệu thông qua quảng cáo trên mạng xã hội, các phiên bán hàng trực tuyến hoặc gian hàng thương mại điện tử.
Khi người bán phải cung cấp hồ sơ pháp lý theo quy định và nền tảng có cơ chế kiểm duyệt, việc đăng bán sản phẩm không đủ điều kiện có thể được phát hiện, xử lý thuận lợi hơn.
Dự thảo cũng bổ sung quy định về hậu kiểm, kiểm soát thực phẩm sau khi công bố sản phẩm, xác định các trường hợp phải thu hồi và biện pháp xử lý thực phẩm không bảo đảm an toàn.
Đây là điểm quan trọng bởi việc kiểm soát an toàn thực phẩm không thể chỉ dừng lại ở khâu xem xét hồ sơ. Chất lượng sản phẩm trong quá trình sản xuất, lưu thông và phân phối cũng cần được giám sát.
Dù vậy, những nội dung này hiện mới ở giai đoạn đề xuất. Chưa thể khẳng định các sàn thương mại điện tử sẽ áp dụng ngay những nghĩa vụ mới hoặc mọi sản phẩm đăng bán đều đã được kiểm tra theo dự thảo.
Trong khi chờ luật được hoàn thiện, người mua nên ưu tiên sản phẩm có thông tin rõ ràng về đơn vị sản xuất, đơn vị chịu trách nhiệm, thành phần, nhãn hàng hóa và các hồ sơ pháp lý phù hợp.
Đặc biệt, không nên xem thực phẩm bảo vệ sức khỏe là thuốc điều trị hoặc tự ý ngừng thuốc được bác sĩ kê đơn để chuyển sang sử dụng sản phẩm quảng cáo trên mạng.
Chuyển sang quản lý theo nguy cơ, tăng cường hậu kiểm
Ngoài hoạt động kinh doanh trên nền tảng số, dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) còn đề xuất thay đổi phương thức quản lý.
Theo đó, cơ quan quản lý định hướng tập trung tiền kiểm đối với nhóm sản phẩm có nguy cơ cao, đồng thời tăng cường hậu kiểm đối với nhóm sản phẩm ít nguy cơ.
Tần suất thanh tra, kiểm tra sẽ được xem xét dựa trên đặc điểm sản phẩm, mức độ rủi ro và lịch sử tuân thủ của cơ sở kinh doanh.
Dự thảo cũng xác định Bộ Y tế là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm. Các bộ, ngành liên quan tiếp tục thực hiện nhiệm vụ quản lý chuyên ngành theo phạm vi được phân công.
Mục tiêu là khắc phục tình trạng quản lý phân tán, dữ liệu thiếu liên thông và những khoảng trống trong giám sát hoạt động kinh doanh thực phẩm.
Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra lưu ý việc chuyển sang quản lý theo nguy cơ cần đi kèm điều kiện thực thi phù hợp.
Cơ quan thẩm tra đề nghị tránh phát sinh thủ tục, quá tải hậu kiểm
Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết cơ quan thẩm tra tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật An toàn thực phẩm, đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện một số vấn đề.
Trong đó, năng lực thử nghiệm, hậu kiểm, nhân lực và trang thiết bị tại địa phương cần được đánh giá kỹ để tránh tình trạng quy định được siết chặt nhưng thiếu nguồn lực triển khai.
Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị rà soát một số thủ tục, gồm quy định hai lớp tiền kiểm đối với thực phẩm nhập khẩu và yêu cầu gia hạn giấy đăng ký bản công bố sản phẩm sau 5 năm, nhằm tránh tăng chi phí và áp lực xử lý hồ sơ không cần thiết.
Một vấn đề khác là sự thống nhất trong phân loại mức độ rủi ro của thực phẩm và tính tương thích với pháp luật về quảng cáo, chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
Đối với người tiêu dùng, hiệu quả của những thay đổi này sẽ phụ thuộc không chỉ vào quy định kiểm tra giấy tờ, mà còn ở khả năng phát hiện vi phạm, xử lý quảng cáo sai lệch và thu hồi kịp thời sản phẩm không bảo đảm an toàn.
Dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) hiện đang được Quốc hội xem xét, chưa phải quy định đã có hiệu lực. Các nghĩa vụ mới đối với sàn thương mại điện tử và người bán sẽ cần tiếp tục được theo dõi trong quá trình hoàn thiện, thông qua và hướng dẫn thi hành luật.
Thông tin biên tập
Tác giả
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
