Hotline 24/7
08983-08983

Đang điều trị ung thư, có cần kiêng hoàn toàn thịt đỏ?

Lo ngại thực phẩm “nuôi khối u”, nhiều người bệnh ung thư tự cắt bỏ thịt, trứng, sữa, thậm chí cả tinh bột. Tuy nhiên, kiêng khem quá mức có thể dẫn đến sụt cân, suy dinh dưỡng, ảnh hưởng đến khả năng duy trì điều trị, đặc biệt ở người đang xạ trị vùng đầu cổ.

Theo thông tin từ Khoa Xạ đầu cổ (Xạ 1), Bệnh viện Ung bướu TPHCM, một thực tế thường gặp là người bệnh vừa bắt đầu xạ trị đã tự loại bỏ nhiều thực phẩm vì nghe rằng “ăn vào sẽ nuôi khối u”. Chỉ sau 3-4 tuần, một số người sụt cân nhanh, mệt lả, viêm niêm mạc miệng nặng hơn, có trường hợp phải tạm dừng điều trị.

Trong giai đoạn này, thiếu ăn và suy dinh dưỡng là những nguy cơ cần đặc biệt quan tâm. Người bệnh cần hiểu đúng khuyến cáo về thực phẩm để tránh kiêng khem không cần thiết.

Hiểu đúng về thịt đỏ và đường trong chế độ ăn

Năm 2015, Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp thịt chế biến sẵn vào nhóm 1, tức có bằng chứng gây ung thư ở người; thịt đỏ vào nhóm 2A, tức có khả năng gây ung thư ở người. Mối liên quan chủ yếu được ghi nhận với ung thư đại trực tràng. Ăn 50 g thịt chế biến sẵn mỗi ngày có liên quan đến mức tăng nguy cơ tương đối khoảng 18%.

Tuy nhiên, không nên từ khuyến cáo phòng ngừa ung thư dựa trên thói quen ăn uống lâu dài suy ra rằng người đang điều trị phải kiêng hoàn toàn thịt đỏ. Theo thông tin được khoa chia sẻ, chưa có bằng chứng cho thấy ăn thịt đỏ ở mức vừa phải trong vài tuần xạ trị khiến khối u phát triển nhanh hơn.

Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới (WCRF) khuyến cáo hạn chế thịt đỏ ở mức khoảng 3 bữa mỗi tuần, tương đương 350-500 g thịt đã nấu chín, đồng thời ăn rất ít hoặc tránh thịt chế biến sẵn. Thịt đỏ nạc cung cấp đạm chất lượng cao, sắt, kẽm và vitamin B12.

Với đường, cả tế bào lành và tế bào ung thư đều sử dụng glucose làm năng lượng. Kiêng tinh bột không thể chỉ “cắt nguồn đường” của khối u. Khi ăn thiếu, cơ thể có thể phân giải cơ bắp để tạo glucose, làm tăng nguy cơ mất cơ.

Điều cần làm là hạn chế đường tinh luyện trong nước ngọt, bánh kẹo, thay vì loại bỏ tinh bột khỏi khẩu phần. Người xạ trị vùng đầu cổ cũng cần lưu ý đồ ngọt có thể làm tăng nguy cơ sâu răng khi chức năng tuyến nước bọt bị ảnh hưởng.

Người đang điều trị ung thư không nên tự ý kiêng hoàn toàn thịt đỏ; có thể ăn thịt đỏ nạc ở mức vừa phải, kết hợp đa dạng nguồn đạm để duy trì thể trạng - Ảnh minh họa.

Ăn đủ chất để duy trì điều trị

Xạ trị vùng đầu cổ có thể gây viêm niêm mạc miệng họng, đau khi nuốt, khô miệng và thay đổi vị giác, khiến người bệnh ăn uống khó khăn. Sụt cân không chỉ gây mệt mỏi mà còn có thể làm thay đổi đường viền cơ thể so với thời điểm lập kế hoạch xạ trị, ảnh hưởng đến phân bố liều xạ.

Theo các hướng dẫn được khoa dẫn lại, người bệnh ung thư đầu cổ cần khoảng 1,2-1,5 g đạm/kg cân nặng/ngày và năng lượng từ 30 kcal/kg/ngày trở lên. Chẳng hạn, người nặng 55 kg cần khoảng 66-83 g đạm mỗi ngày. Đây là lượng chất đạm, không phải trọng lượng thịt hay thực phẩm.

Khoa Xạ đầu cổ khuyến cáo người bệnh không tự ý kiêng thịt, trứng, cá, sữa hoặc đậu. Nên đa dạng nguồn đạm, ưu tiên thịt nạc, cá, trứng, sữa và đậu phụ; vẫn có thể ăn thịt đỏ nạc ở mức vừa phải.

Thịt chế biến sẵn như xúc xích, lạp xưởng, giăm bông, thịt xông khói cần được hạn chế. Những thực phẩm nhiều muối cũng có thể gây xót niêm mạc đang viêm.

Khi đau miệng hoặc khó nuốt, nên chế biến thức ăn mềm, nhừ như cháo thịt băm, súp, trứng hấp, thịt xay; tránh món chiên cháy, cay nóng hoặc quá mặn. Có thể chia thành 5-6 bữa nhỏ mỗi ngày và dùng thêm sữa dinh dưỡng theo tư vấn của bác sĩ.

Người bệnh cần cân mỗi tuần, báo bác sĩ điều trị về diễn biến cân nặng và liên hệ ngay khi:

- Sụt trên 5% cân nặng so với lúc bắt đầu điều trị.

- Ăn chưa tới một nửa lượng thường ngày, kéo dài trên một tuần.

- Đau khi nuốt đến mức không uống được nước hoặc sặc khi ăn uống.

Trong những trường hợp này, người bệnh có thể cần hỗ trợ dinh dưỡng qua ống thông để duy trì liệu trình. Ăn uống đủ chất là một phần của quá trình điều trị, giúp bảo vệ thể trạng và hỗ trợ người bệnh hoàn thành phác đồ.

Thông tin biên tập

Tác giả

Nguồn: Bệnh viện Ung Bướu TPHCM
Ngày đăng: 09:20, 03/10/2026Cập nhật: 08:02, 05/10/2026

Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi

Đối tác AloBacsi

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ

Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

hoàn toàn MIỄN PHÍ

Khám bệnh online

X