Cấp cứu nha khoa: Cách xử trí đúng trong thời gian vàng
Sự cố chấn thương răng miệng có thể xảy ra bất ngờ và để lại những hậu quả nghiêm trọng nếu không được xử lý kịp thời. BS.CK1 Phan Bá Ngọc - Giám đốc Phòng khám Nha khoa Hạnh Phúc đã có những chia sẻ về các bước sơ cứu chuẩn xác cho 4 tình huống chấn thương nha khoa thường gặp, nguyên tắc bảo quản chiếc răng bị bật khỏi ổ và bí quyết bảo vệ nụ cười trọn vẹn.
1. Phân loại và cách xử trí 4 tình huống chấn thương nha khoa thường gặp
Tùy thuộc vào từng trường hợp tổn thương thực tế, chúng ta sẽ có các phương án xử lý ban đầu khác nhau. Trong nha khoa, người bệnh thường gặp phải bốn tình huống chấn thương phổ biến sau đây.
Trường hợp thứ nhất là răng bị mẻ hoặc gãy đôi nhưng phần chân răng vẫn còn cắm trên khung hàm. Việc đầu tiên cần thực hiện là súc miệng bằng nước sạch hoặc nước suối đóng chai. Sau đó, người bệnh phải đến ngay cơ sở nha khoa trong thời gian sớm nhất để bác sĩ kiểm tra xem chiếc răng đó còn khả năng giữ lại hay không. Tùy theo mức độ tổn thương, bác sĩ sẽ tiến hành lấy tủy để bảo tồn răng hoặc chỉ định nhổ bỏ chân răng kịp thời nhằm tránh tình trạng nhiễm trùng lan rộng ra toàn bộ vùng xương hàm.
Tình huống thứ hai là nguyên chiếc răng bị bật hoàn toàn ra khỏi xương ổ răng nhưng cấu trúc răng vẫn còn nguyên vẹn. Đối với trường hợp này, chiếc răng bị rơi hoàn toàn có thể được cứu chữa nếu chúng ta xử trí đúng cách. Người bệnh cần nhanh chóng nhặt chiếc răng lên, nhẹ nhàng rửa sạch bằng nước sạch mà không được chà rửa hay cọ xát quá mạnh. Lưu ý quan trọng là chỉ cầm vào phần thân răng, tuyệt đối không chạm vào phần chân răng.
Tiếp theo, hãy quan sát xung quanh để tìm các dung dịch bảo quản phù hợp như sữa tươi tiệt trùng không đường, lòng trắng trứng hoặc nước muối sinh lý để ngâm chiếc răng vào đó rồi di chuyển ngay đến cơ sở y tế. Trong trường hợp không có sẵn các dung dịch trên, sau khi rửa sạch, người bệnh có thể đặt chiếc răng ngậm trực tiếp bên trong khoang miệng để giữ ẩm bằng môi trường nước bọt tự nhiên. Khi đến nha khoa, bác sĩ sẽ tiến hành cắm lại chiếc răng đó vào vị trí cũ. Người bệnh cần đặc biệt ghi nhớ thời gian vàng để cứu sống một chiếc răng bị bật ra khỏi ổ là trong vòng 30 phút đến 1 tiếng.
Tình huống thứ ba xảy ra khi phần nướu răng bị sưng nhiều và chảy máu nghiêm trọng. Lúc này, người bệnh cần nhanh chóng súc miệng sạch sẽ bằng nước muối sinh lý, nước sạch hoặc nước đun sôi để nguội. Nếu có sẵn bông gòn vô trùng, hãy dùng răng cắn chặt miếng bông tại vị trí chảy máu để hỗ trợ cầm máu ban đầu. Sau đó, người bệnh phải di chuyển ngay đến cơ sở nha khoa hoặc bệnh viện gần nhất để được bác sĩ kiểm tra xem ổ răng có bị vỡ hay xương hàm có bị gãy hay không, từ đó đưa ra hướng can thiệp kịp thời.
Tình huống thứ tư là vùng mặt bị sưng to đi kèm cơn đau nhức răng dữ dội. Bước sơ cứu đầu tiên vẫn là súc miệng bằng nước muối sinh lý hoặc nước sạch. Sau đó, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế hoặc bệnh viện gần nhất để thăm khám. Bác sĩ sẽ chẩn đoán xem răng có bị gãy ngang tủy hay không, xương hàm có tổn thương không, hoặc xác định xem đây chỉ là tổn thương phần mềm hay nguy hiểm hơn là các chấn thương liên quan đến vùng sọ não để tiến hành theo dõi và cấp cứu ban đầu.
Người bệnh tuyệt đối không được tự ý dùng tay vào miệng nhổ răng vì sẽ gây nguy cơ nhiễm trùng rất cao, đồng thời không được tự ý sử dụng các loại thuốc kháng sinh hay thuốc giảm đau một cách bừa bãi. Việc tự ý dùng thuốc có thể làm che lấp các triệu chứng của bệnh lý nặng, gây chẩn đoán sai hoặc làm mất đi thời gian vàng cấp cứu khiến chiếc răng bị hỏng hoàn toàn.

2. Bí quyết bảo quản răng bị rơi và tận dụng thời gian vàng cứu răng
Khoảng thời gian vàng để cấp cứu và cắm lại một chiếc răng bị bật hoàn toàn ra khỏi ổ răng chỉ kéo dài từ 30 phút đến 1 tiếng. Trước khi đến được cơ sở nha khoa, việc bảo quản chiếc răng đó trong điều kiện sạch sẽ và vô trùng đóng vai trò quyết định đến khả năng sống lại của răng.
Để chủ động trong mọi tình huống sự cố có thể xảy ra, mỗi gia đình nên chuẩn bị sẵn một bộ sơ cứu y tế nhỏ tại nhà. Trong đó, chúng ta nên trữ sẵn nước muối sinh lý hoặc tận dụng ngay những thực phẩm sẵn có trong sinh hoạt hằng ngày như sữa tươi tiệt trùng không đường hay lòng trắng trứng. Đây đều là những dung dịch dinh dưỡng tuyệt vời giúp nuôi dưỡng tế bào dây chằng chu răng và bảo quản chiếc răng bị bật ra một cách tốt nhất trong lúc di chuyển đến nha khoa.

3. Tầm quan trọng của bước sơ cứu ban đầu đối với nụ cười lâu dài
Cấp cứu nha khoa không phải là nhiệm vụ của riêng bác sĩ mà đóng góp một phần cực kỳ quan trọng từ chính thao tác xử lý ban đầu của người bệnh tại nhà. Chỉ cần chúng ta bình tĩnh, xử trí đúng cách trong vòng vài phút đầu tiên và bảo quản chiếc răng cẩn thận, khả năng cứu sống chiếc răng thật là rất cao.
Việc giữ lại được chiếc răng nguyên vẹn không chỉ giúp bảo tồn chức năng ăn nhai tự nhiên mà còn đảm bảo thẩm mỹ cho nụ cười tồn tại lâu dài. Hãy luôn ghi nhớ các nguyên tắc sơ cứu cơ bản, hành động nhanh chóng và đến gặp bác sĩ nha khoa kịp thời để bảo vệ nụ cười khỏe mạnh suốt đời.
Thông tin biên tập
Tác giả
Tham vấn y khoa
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
