Hotline 24/7
08983-08983

Bị nghẹn khi chỉ có một mình, cần làm gì để tự cứu?

Nghẹn do thức ăn hoặc dị vật có thể làm tắc đường thở, khiến cơ thể thiếu oxy và đe dọa tính mạng chỉ trong vài phút. Khi không có ai bên cạnh, bạn cần giữ bình tĩnh và thực hiện ngay hai cách dưới đây.

Khi thức ăn hoặc dị vật mắc kẹt trong cổ họng, luồng không khí có thể bị cản trở một phần hoặc hoàn toàn. Nếu đường thở không sớm được khai thông, người bị nghẹn có nguy cơ bất tỉnh, tổn thương các cơ quan, thậm chí tử vong.

Theo Viện Y học ứng dụng Việt Nam, xử trí nhanh và đúng cách là yếu tố đặc biệt quan trọng trong tình huống này.

Dấu hiệu cho thấy bạn đang bị nghẹn

Cần nghĩ đến tình trạng tắc nghẽn đường thở khi xuất hiện các biểu hiện:

- Không thể nói hoặc phát ra âm thanh

- Khó thở hoặc không thể thở

- Có tiếng thở rít khi cố gắng hít vào

- Hai tay ôm chặt vùng cổ

- Môi, da hoặc móng tay tím tái do thiếu oxy

- Dần mất ý thức nếu đường thở không được khai thông

Nếu vẫn có thể ho thành tiếng và hít thở, hãy cố gắng ho thật mạnh. Ngược lại, nếu không thể ho, nói hoặc thở, cần chuyển ngay sang biện pháp tự ép bụng để đẩy dị vật ra ngoài.

Cách 1: Ho mạnh để đẩy dị vật ra ngoài

Nếu vẫn còn khả năng ho, hãy tiếp tục ho mạnh nhất có thể. Đây là phản xạ tự nhiên giúp cơ thể tạo luồng khí đủ mạnh để đẩy thức ăn hoặc dị vật ra khỏi đường thở.

Trong lúc ho, cần giữ bình tĩnh và theo dõi khả năng hô hấp. Nếu tình trạng không cải thiện, không thể tiếp tục ho hoặc không thở được, hãy chuyển ngay sang cách thứ hai.

Cách 2: Tự thực hiện thủ thuật ép bụng

Khi không thể ho hoặc thở, người bị nghẹn có thể tự thực hiện thủ thuật Heimlich, còn gọi là ép bụng:

- Nắm chặt một bàn tay và đặt hơi cao hơn rốn.

- Dùng bàn tay còn lại ôm lấy nắm tay.

- Ép mạnh vào bụng theo hướng từ trong ra sau và từ dưới lên trên.

- Lặp lại động tác cho đến khi dị vật được đẩy ra.

Nếu việc tự ép bụng bằng tay không hiệu quả, có thể tận dụng một bề mặt chắc chắn để tạo thêm lực:

- Tìm lưng ghế, mép bàn hoặc mặt bàn bếp có kết cấu vững chắc.

- Đặt vùng bụng trên, ngay phía trên rốn, tì vào cạnh của vật đó.

- Nghiêng người và thúc mạnh bụng vào cạnh vật theo hướng vào trong và lên trên.

- Lặp lại động tác cho đến khi dị vật bật ra hoặc có thể thở trở lại.

Nếu dị vật chưa được đẩy ra và cảm thấy sắp mất ý thức, hãy gọi cấp cứu ngay lập tức. Nếu có thể, bật loa ngoài để vừa liên lạc vừa tiếp tục tự sơ cứu.

Dị vật đã được lấy ra, có cần đi khám?

Ngay cả khi đã đẩy được dị vật ra ngoài và có thể thở trở lại, người bị nghẹn vẫn nên đến cơ sở y tế để kiểm tra.

Các động tác ép bụng mạnh có thể gây tổn thương bên trong. Ngoài ra, một phần thức ăn hoặc dị vật vẫn có khả năng còn sót lại trong đường thở, làm tăng nguy cơ viêm nhiễm. Tình trạng sưng hoặc kích ứng cũng có thể xuất hiện muộn và tiếp tục cản trở hô hấp.

Với những người thường xuyên bị nghẹn, nuốt vướng hoặc khó nuốt, việc thăm khám còn giúp phát hiện các vấn đề tiềm ẩn, chẳng hạn rối loạn nhu động thực quản.

Làm gì để phòng ngừa nghẹn?

Để giảm nguy cơ nghẹn trong khi ăn, mỗi người nên:

- Ăn chậm, nhai kỹ và dùng miếng thức ăn vừa phải.

- Không nói chuyện hoặc cười đùa khi đang nhai, nuốt.

- Thận trọng với những thực phẩm dễ gây nghẹn như thịt, bánh mì, các loại hạt, nho và kẹo cứng.

- Đi khám nếu thường xuyên bị nghẹn hoặc khó nuốt.

- Chủ động học kỹ năng sơ cứu tắc nghẽn đường thở và hồi sinh tim phổi.

Khi bị nghẹn lúc chỉ có một mình, hãy nhớ: còn ho được thì ho thật mạnh; không thể ho hoặc thở thì lập tức tự ép bụng và tìm cách gọi cấp cứu.

Thông tin biên tập

Tác giả

Nguồn: Viện Y học ứng dụng
Ngày đăng: 08:55, 09/09/2026

Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi

Đối tác AloBacsi

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ

Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

hoàn toàn MIỄN PHÍ

Khám bệnh online

X