Bệnh viện Nhi Trung ương lần đầu phối hợp theo dõi điện sinh lý thần kinh khi nút dị dạng mạch não, tủy
Bệnh viện Nhi Trung ương vừa can thiệp nút mạch thành công cho hai bệnh nhi mắc dị dạng mạch máu não và tủy sống phức tạp. Lần đầu tại bệnh viện, ê-kíp phối hợp theo dõi điện sinh lý thần kinh trong can thiệp, hỗ trợ xử lý tổn thương và bảo tồn các chức năng quan trọng cho trẻ.

Từ đi nhón một chân đến không thể tự đứng
Khoảng 7 tháng trước, bé trai B.M., 8 tuổi, vốn khỏe mạnh, bắt đầu đi nhón nhẹ một chân và tiểu khó. Sau đó, sức cơ giảm dần từ một chân sang cả hai chân, có thời điểm trẻ không thể tự đứng lên.
Tại Bệnh viện Nhi Trung ương, kết quả chụp cộng hưởng từ và chụp mạch số hóa xóa nền cho thấy trẻ có dị dạng mạch máu tủy sống kéo dài từ đốt sống ngực D8 đến D12. Tổn thương gây phù tủy, ảnh hưởng đến vận động, cảm giác hai chân và chức năng kiểm soát đại tiện, tiểu tiện.

Theo BS.CK2 Lê Đình Công - Phó Trưởng khoa Chẩn đoán hình ảnh, Trưởng Đơn vị Điện quang can thiệp, nếu không được kiểm soát, phù tủy có thể tiến triển, khiến trẻ suy giảm vận động, có nguy cơ liệt và ảnh hưởng lâu dài đến đại tiện, tiểu tiện.
Các bác sĩ quyết định đưa vi ống thông qua hệ thống mạch máu đến những nhánh nuôi ổ dị dạng để nút tắc dòng máu bất thường. Khó khăn là các nhánh này nằm gần, đan xen với mạch cấp máu cho phần tủy lành. Nếu tác động nhầm, trẻ có thể yếu liệt nặng hơn hoặc tổn thương chức năng kiểm soát đại tiện, tiểu tiện.
Để hỗ trợ lựa chọn nhánh mạch và phạm vi can thiệp, ê-kíp phối hợp theo dõi điện sinh lý thần kinh. BS.CK2 Nguyễn Thị Thảo - Phó Trưởng khoa, phụ trách Khoa Thăm dò chức năng Thần kinh, Trung tâm Thần kinh cho biết, hai phương pháp được sử dụng giúp theo dõi các đường dẫn truyền vận động và cảm giác của tủy.
Kết quả, ổ dị dạng được bít tắc hoàn toàn, các chức năng thần kinh quan trọng được bảo tồn. Tình trạng tiểu khó của trẻ bước đầu cải thiện.

Đặt 64 điện cực để theo dõi chức năng thần kinh khi nút mạch não
Bệnh nhi thứ hai có dị dạng động tĩnh mạch nằm sâu tại vùng đồi thị - cuống não. Tổn thương chèn ép gây giãn não thất, đồng thời có nguy cơ vỡ, gây xuất huyết não, đe dọa tính mạng.
Các nhánh nuôi ổ dị dạng đan xen phức tạp với mạch cấp máu cho não lành. Can thiệp ảnh hưởng đến những nhánh này có thể khiến trẻ yếu liệt hoặc suy giảm chức năng nhai, nuốt.
Vì vậy, ê-kíp lựa chọn phần tổn thương cần ưu tiên xử lý và giới hạn can thiệp an toàn, thay vì cố nút càng nhiều càng tốt.
Tổng cộng 64 điện cực kích thích và ghi tín hiệu được bố trí từ đầu, mặt, lưỡi đến các chi. Bốn phương pháp theo dõi được phối hợp để kiểm tra hoạt động điện não, các đường dẫn truyền vận động và cảm giác trong suốt quá trình can thiệp.
Sau thủ thuật, phần tổn thương giãn lớn có nguy cơ vỡ đã được nút chọn lọc. Trẻ tỉnh táo, không ghi nhận thêm thiếu hụt thần kinh mới, các chức năng quan trọng được bảo tồn.

Thêm cơ sở để lựa chọn phạm vi can thiệp an toàn
Theo thông tin bệnh viện công bố ngày 26/10/2026, đây là hai trường hợp đầu tiên tại đơn vị được can thiệp mạch máu não và tủy sống phối hợp theo dõi điện sinh lý thần kinh trong thủ thuật (IONM).
Kỹ thuật này bổ sung thông tin về chức năng thần kinh bên cạnh hình ảnh mạch máu, giúp bác sĩ có thêm cơ sở lựa chọn vị trí và phạm vi nút mạch.

Hai ca bệnh có sự phối hợp giữa điện quang can thiệp, thăm dò chức năng thần kinh và gây mê, cùng hỗ trợ trực tiếp của ông Donald Trei King - Giám đốc Trung tâm Điện sinh lý thần kinh, Bệnh viện Nhi Alabama, Hoa Kỳ. Việc lựa chọn thuốc, duy trì độ sâu gây mê được cân nhắc chặt chẽ vì một số thuốc có thể ảnh hưởng đến tín hiệu theo dõi.
Kết quả bước đầu mở ra triển vọng ứng dụng kỹ thuật trong những phẫu thuật, thủ thuật phù hợp khác, hướng đến xử lý tổn thương đồng thời bảo vệ tối đa chức năng thần kinh cho trẻ.
Thông tin biên tập
Tác giả
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
