6 bài tập với bóng cho người đau lưng và lưu ý khi tập
Tập với bóng có thể hỗ trợ giảm đau, giảm co cứng thắt lưng, tăng sức mạnh cơ bụng, lưng và cải thiện thăng bằng. Tuy nhiên, người bệnh cần được khám, hướng dẫn trước khi tập tại nhà; không cố tập khi đau tăng, đau lan xuống chân, tê hoặc yếu chân.
Theo hướng dẫn của Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí, tập vận động với bóng là một phần trong chương trình phục hồi chức năng cho người bệnh đau lưng.
Bóng tạo ra bề mặt không ổn định vừa phải. Để giữ thăng bằng, cơ thể phải liên tục điều chỉnh tư thế, huy động các cơ thân mình, chủ yếu là cơ bụng và cơ lưng. Vì vậy, bài tập không chỉ nhằm kéo giãn mà còn giúp cải thiện khả năng kiểm soát vùng thắt lưng - chậu, tăng sức mạnh và sức bền cơ.
Ai có thể tập, khi nào cần đi khám trước?
Các bài tập có thể phù hợp với người đau thắt lưng không đặc hiệu, đau thắt lưng cơ học, đau mạn tính hoặc tái diễn; người đã qua giai đoạn đau cấp và tình trạng đã ổn định. Người giảm sức mạnh, sức bền cơ thân mình hoặc cần phục hồi khả năng kiểm soát vùng thắt lưng - chậu cũng có thể được xem xét áp dụng.
Trước khi tập, người bệnh cần được bác sĩ hoặc chuyên gia phục hồi chức năng thăm khám, tư vấn và hướng dẫn, đặc biệt khi có đau lan xuống chân, tê hoặc yếu chân.
Không bắt đầu tập với bóng khi có các biểu hiện:
- Đau lưng sau chấn thương mạnh.
- Yếu chân tăng dần; đau thần kinh tọa nặng hoặc triệu chứng thần kinh tiến triển.
- Tê vùng tầng sinh môn, tức vùng giữa cơ quan sinh dục và hậu môn.
- Mới xuất hiện tình trạng mất kiểm soát tiểu tiện hoặc đại tiện.
- Đau lưng kèm sốt, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc tình trạng toàn thân bất thường.
- Đau tăng nhanh, không liên quan rõ với vận động.
- Nghi ngờ gãy xương, nhiễm trùng, khối u hoặc bệnh lý cột sống nghiêm trọng.
Những trường hợp này cần được khám và đánh giá lại trước khi bắt đầu chương trình tập.

6 bài tập với bóng: Thực hiện chậm, kiểm soát từng động tác
Bài 1. Ngồi trên bóng, giữ lưng ở tư thế tự nhiên
Ngồi giữa bóng, hai bàn chân đặt hoàn toàn trên sàn, hai chân rộng bằng vai, đầu gối gấp khoảng 90 độ. Đặt hai tay trên đùi, giữ đầu và thân mình thẳng, không gù lưng hoặc ưỡn lưng quá mức.
Cách thực hiện:
1. Hít vào nhẹ nhàng.
2. Thở ra, đồng thời siết nhẹ cơ bụng.
3. Giữ lưng ở tư thế tự nhiên, không quá cong hoặc quá gù.
4. Duy trì 5-10 giây rồi thả lỏng.
Bài 2. Nghiêng khung chậu ra trước và ra sau
Ngồi trên bóng, hai bàn chân đặt vững trên sàn.
Cách thực hiện:
1. Nghiêng khung chậu ra trước để thắt lưng hơi tăng độ ưỡn.
2. Nghiêng khung chậu ra sau để thắt lưng giảm độ ưỡn.
3. Luân phiên chậm rãi, nhẹ nhàng; không dùng lực mạnh hoặc cố nghiêng thật nhiều.
Bài 3. Chuyển trọng lượng sang hai bên
Ngồi trên bóng, hai chân đặt vững trên sàn.
Cách thực hiện:
1. Chuyển nhẹ trọng lượng cơ thể sang bên phải.
2. Trở về vị trí giữa.
3. Chuyển nhẹ sang bên trái.
4. Giữ thân mình thẳng, tránh đổ người quá mức.
Bài 4. Nâng hông với cẳng chân đặt trên bóng
Nằm ngửa trên sàn, đặt hai cẳng chân lên bóng, hai tay để cạnh thân.
Cách thực hiện:
1. Siết nhẹ cơ bụng và cơ mông.
2. Từ từ nâng khung chậu, đưa hông khỏi sàn.
3. Giữ 2-3 giây.
4. Hạ xuống từ từ.
Bài 5. Gập, duỗi gối để kéo và đẩy bóng
Nằm ngửa trên sàn, hai chân đặt trên bóng.
Cách thực hiện:
1. Siết nhẹ cơ bụng.
2. Gập đầu gối, từ từ kéo bóng về phía mông.
3. Duỗi gối để đẩy bóng trở lại vị trí ban đầu.
4. Giữ khung chậu ổn định trong suốt động tác.
Bài 6. Đứng lên, ngồi xuống với bóng tựa tường
Đứng, đặt bóng giữa lưng và tường, hai chân hơi đưa ra phía trước.
Cách thực hiện:
1. Siết nhẹ cơ bụng.
2. Gập gối, hạ người từ từ.
3. Giữ lưng ở tư thế tự nhiên, không gù hoặc ưỡn quá mức.
4. Đẩy người trở lại tư thế đứng.
Không cố chịu đau, tập đúng trước khi tăng độ khó
Nguyên tắc đầu tiên là học cách kiểm soát tốt tư thế cột sống rồi mới chuyển sang bài khó hơn. Cảm giác căng hoặc mỏi cơ nhẹ có thể xuất hiện, nhưng phải dừng nếu đau tăng rõ, đau lan xuống chân, tê hoặc yếu chân, hay đau kéo dài nhiều giờ sau buổi tập.
Độ khó cần tăng dần, từ giữ tư thế ổn định đến vận động một tay hoặc chân, vận động hai chi, giảm điểm tựa, rồi tăng biên độ, số lần hoặc thời gian. Ưu tiên động tác đúng: 10 lần thực hiện đúng tốt hơn 20 lần thực hiện sai.
Bóng cần có kích cỡ và độ căng phù hợp với chiều cao, cân nặng. Khi tập, mặc quần áo rộng rãi, thoải mái, che phủ vùng da tiếp xúc với bóng; tháo các vật nhọn, vật kim loại trên người.
Tập trên sàn, không tập trên giường. Đặt bóng ở nơi trống, tránh bàn ghế và những vật có thể gây tổn thương.
Bệnh viện lưu ý người bệnh không tự bắt đầu tập tại nhà khi chưa được thăm khám và hướng dẫn tại cơ sở có chuyên khoa phục hồi chức năng.
Thông tin biên tập
Tác giả
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
