4 dấu hiệu bất thường ở tai mũi họng cần kiểm tra để không bỏ sót ung thư
Nghẹt mũi một bên, chảy máu mũi tái diễn, khàn tiếng kéo dài hoặc nổi hạch cổ bất thường có thể là những dấu hiệu cảnh báo bệnh lý vùng tai mũi họng, trong đó có ung thư. Theo ThS.BS Ngô Thị Mai Trâm, nội soi giúp bác sĩ quan sát những vị trí nằm sâu, khó nhìn thấy bằng mắt thường, từ đó phát hiện các tổn thương nghi ngờ ngay cả khi chúng còn rất nhỏ hoặc chưa gây triệu chứng rõ ràng.
1. Nội soi tai mũi họng có thể phát hiện những tổn thương tiền ung thư rất nhỏ, ngay cả khi chưa có triệu chứng
Nội soi tai mũi họng là một kỹ thuật thăm khám khá quen thuộc, nhưng nhiều người vẫn nghĩ rằng phương pháp này chỉ dùng để phát hiện viêm, polyp hoặc dị vật. Vậy thực tế, nội soi có thể quan sát được những khu vực nào và đóng vai trò ra sao trong việc phát hiện sớm các tổn thương, đặc biệt là những tổn thương nghi ngờ ung thư, thưa BS?
ThS.BS Ngô Thị Mai Trâm - Chuyên khoa Tai Mũi Họng, Trung tâm Y khoa Chuyên sâu VietHope trả lời: Như chúng ta đã biết, nội soi tai mũi họng hiện có ở hầu hết các phòng khám đa khoa hoặc phòng khám trong bệnh viện đa khoa. Đây là một phương pháp thăm khám rất dễ tiếp cận.
Nội soi tai mũi họng giúp bác sĩ quan sát được những cấu trúc nằm sâu bên trong vùng tai, mũi, họng và thanh quản.
Cụ thể, ở vùng tai, chúng tôi có thể quan sát ống tai ngoài, màng nhĩ hoặc hòm nhĩ.
Ở vùng mũi, nội soi giúp quan sát những cấu trúc nằm sâu bên trong như vách ngăn mũi, cuốn mũi, các ngách mũi, lỗ thông xoang và đặc biệt là vùng vòm mũi họng.
Đối với vùng họng và thanh quản, chúng tôi có thể quan sát hạ họng, dây thanh, từ đó phát hiện những tổn thương như polyp, viêm hoặc các tổn thương tiền ung thư.
Điều đặc biệt là trong quá trình nội soi, bác sĩ có thể quan sát kỹ những thay đổi bất thường của niêm mạc hoặc những tổn thương rất nhỏ. Đây có thể là một trong những dấu hiệu nghi ngờ tổn thương tiền ung thư, ngay cả khi người bệnh chưa xuất hiện triệu chứng rõ ràng.
Nhờ khả năng quan sát những cấu trúc nằm sâu bên trong và nhận diện các thay đổi bất thường rất tinh tế như vậy, nội soi tai mũi họng giúp chúng tôi định hướng những bước chẩn đoán tiếp theo để tìm ra nguyên nhân gây ra các tổn thương hoặc thay đổi bất thường.
2. Nội soi giúp phát hiện những thay đổi niêm mạc rất nhỏ tại vòm họng, hạ họng và thanh quản
Đối với ung thư vùng tai mũi họng, đặc biệt là ung thư vòm họng, hạ họng và thanh quản, có những vị trí nằm rất sâu, kín đáo, khiến việc quan sát, thăm khám bằng mắt thường gặp nhiều khó khăn. Vậy nội soi giúp bác sĩ tiếp cận những vị trí này và nhận diện các tổn thương từ sớm như thế nào?
ThS.BS Ngô Thị Mai Trâm trả lời: Vùng tai mũi họng giống như ba lỗ tự nhiên của cơ thể, bao gồm những cấu trúc nằm sâu bên trong mà khi thăm khám bằng mắt thường hoặc bằng đèn, chúng ta không thể quan sát được.
Cụ thể, vùng vòm mũi họng nằm sâu phía sau hốc mũi và phía trên vùng họng miệng, nên hoàn toàn không thể quan sát được bằng mắt thường. Tuy nhiên, khi thực hiện nội soi, chúng tôi có thể quan sát được toàn bộ khu vực này.
Đây cũng là vị trí xuất hiện ung thư vòm họng, một trong những loại ung thư thường gặp ở vùng đầu mặt cổ.
Khi đưa ống nội soi qua đường mũi, bác sĩ có thể quan sát những thay đổi niêm mạc tại hố Rosenmüller (hố bên vòm mũi họng) hoặc các cấu trúc xung quanh lỗ vòi nhĩ, từ đó nhận diện những thay đổi tiền ung thư sớm nhất có thể.
Tương tự, vùng hạ họng và thanh quản cũng nằm rất sâu, tiếp giáp với miệng thực quản và khí quản. Đây là những khu vực rất khó quan sát bằng mắt thường hoặc bằng đèn khi thăm khám thông thường.
Nội soi giúp chúng tôi tiếp cận những vị trí này một cách dễ dàng hơn, đồng thời quan sát được những thay đổi của niêm mạc vùng thanh quản, hạ họng hoặc xoang lê, kể cả khi chỉ xuất hiện những bất thường rất nhỏ tại các khu vực đó.

3. Nghẹt mũi một bên, chảy máu mũi tái diễn hoặc khàn tiếng kéo dài 2-3 tuần cần nội soi kiểm tra
Thưa BS, trên hình ảnh nội soi, những tổn thương nghi ngờ ung thư có đặc điểm gì khác so với viêm loét, polyp hoặc các tổn thương lành tính thông thường? Liệu có những tổn thương rất nhỏ, khi người bệnh chưa xuất hiện triệu chứng rõ ràng, nhưng vẫn có thể được phát hiện ở giai đoạn sớm nhờ chủ động nội soi hay không?
ThS.BS Ngô Thị Mai Trâm trả lời: Những tổn thương hoặc thay đổi niêm mạc liên quan đến tiền ung thư, ung thư thường có những đặc điểm khác với tình trạng viêm, polyp hoặc loét thông thường.
Tuy nhiên, chúng tôi không dựa vào một đặc điểm đơn lẻ trên hình ảnh nội soi để kết luận đó là ung thư. Khi phát hiện tổn thương nghi ngờ, bác sĩ sẽ chỉ định sinh thiết để làm giải phẫu bệnh hoặc sử dụng thêm các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như CT, MRI nhằm củng cố chẩn đoán cuối cùng.
Ví dụ, đối với vùng vòm mũi họng, nếu người bệnh xuất hiện những triệu chứng như nghẹt mũi một bên, chảy máu mũi tái diễn, ù tai hoặc nghe kém, đây có thể là những dấu hiệu khiến bác sĩ nghi ngờ có khối u ở vùng vòm mũi họng.
Khi đó, người bệnh nên đi khám và thực hiện nội soi để kiểm tra xem có bất thường tại khu vực này hay không.
Tương tự, đối với vùng thanh quản, nếu người bệnh bị khàn tiếng kéo dài khoảng 2-3 tuần thì nên đi nội soi kiểm tra. Thông qua nội soi, bác sĩ có thể đánh giá tình trạng khàn tiếng là do viêm thanh quản đơn thuần, trào ngược họng thanh quản hay do một tổn thương bất thường rất nhỏ nằm trên dây thanh.
4. Bốn nhóm dấu hiệu kéo dài cần đi khám tai mũi họng để kiểm tra bất thường
Đối với người dân trong cộng đồng, những thay đổi hoặc triệu chứng nào kéo dài cần được lưu ý để chủ động đi khám, từ đó được bác sĩ chỉ định nội soi tai mũi họng khi cần thiết nhằm phát hiện những bất thường nếu có?
ThS.BS Ngô Thị Mai Trâm trả lời: Không phải cứ xuất hiện một triệu chứng bất thường là chúng ta nghĩ ngay đến ung thư. Điều quan trọng là phải xem xét thời gian kéo dài của triệu chứng, những biểu hiện bất thường và các triệu chứng đi kèm.
Có một số nhóm dấu hiệu mà người dân nên lưu ý.
Thứ nhất là những triệu chứng ở vùng mũi. Nếu người bệnh bị nghẹt mũi một bên, chảy máu mũi tái diễn hoặc kèm theo ù tai, nghe kém kéo dài khoảng 2-3 tuần thì nên đi khám và nội soi kiểm tra.
Thứ hai là tình trạng khàn tiếng kéo dài. Nếu khàn tiếng kéo dài 2-3 tuần, không có dấu hiệu thuyên giảm dù đã điều trị bằng thuốc, người bệnh nên đi nội soi để kiểm tra xem có tổn thương bất thường ở vùng thanh quản hay không.
Thứ ba là nổi hạch cổ không rõ nguyên nhân. Hạch cổ có thể xuất hiện do viêm nhiễm hoặc phản ứng viêm khi người bệnh bị sốt. Tuy nhiên, nếu hạch cổ xuất hiện mà không có nguyên nhân viêm nhiễm hay sốt rõ ràng, kéo dài 2-3 tuần, đồng thời có những dấu hiệu như hạch to lên bất thường, cứng, kém di động thì đây là những biểu hiện cần lưu ý vì có thể nghi ngờ ung thư.
Đặc biệt, nếu người bệnh còn có thêm triệu chứng sụt cân thì nên đi khám để kiểm tra.
Thứ tư là tình trạng loét miệng kéo dài. Nếu vết loét tái đi tái lại, không khỏi dứt điểm trong khoảng 2-3 tuần, dễ chảy máu và khó lành thì người bệnh cũng nên đi khám để được kiểm tra.

5. Phát hiện tổn thương nghi ngờ qua nội soi chưa đồng nghĩa mắc ung thư, cần sinh thiết để xác định
Thưa BS, một vấn đề được nhiều người bệnh quan tâm là khi nội soi phát hiện bất thường thì có đồng nghĩa với việc chắc chắn mắc ung thư hay không? Nếu phát hiện một vùng tổn thương nghi ngờ, bác sĩ cần thực hiện thêm những bước nào để chẩn đoán chính xác, xác định người bệnh đang gặp vấn đề gì và liệu có phải ung thư hay không?
ThS.BS Ngô Thị Mai Trâm trả lời: Không phải cứ nội soi phát hiện bất thường hoặc tổn thương nghi ngờ thì có thể kết luận đó là ung thư.
Tôi gặp rất nhiều trường hợp khi được thông báo kết quả nội soi phát hiện một số sang thương nghi ngờ, người bệnh rất lo lắng và hỏi ngay: “Vậy là tôi đang bị ung thư rồi hay sao?”.
Thực tế, chúng tôi không dựa hoàn toàn vào hình ảnh nội soi để kết luận người bệnh mắc ung thư.
Khi nội soi phát hiện những sang thương nghi ngờ ung thư, chúng tôi sẽ đề nghị sinh thiết để làm xét nghiệm giải phẫu bệnh. Mẫu mô được lấy sẽ chuyển đến phòng giải phẫu bệnh để phân tích và đưa ra kết quả.
Song song đó, bác sĩ sẽ kết hợp thêm các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như CT hoặc MRI để kiểm tra, đánh giá tổn thương, xem có dấu hiệu xâm lấn hoặc xuất hiện hạch bất thường hay không.
>>> Đọc thêm Phần 2: Nội soi NBI giúp phát hiện sớm những tổn thương nghi ngờ ung thư tai mũi họng
Trân trọng cảm ơn ThS.BS Ngô Thị Mai Trâm đã đồng hành cùng AloBacsi trong số Livestream này!
Thông tin biên tập
Tác giả
Tham vấn y khoa
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

