Nhi khoa

Nguyên nhân và tác hại của dậy thì sớm ở bé gái

Xin bác sĩ cho biết nguyên nhân và tác hại của dậy thì sớm ở bé gái ạ?
Ảnh minh họa - Nguồn Internet
Ảnh minh họa - Nguồn Internet
Chào bạn,
Dậy thì sớm được xác định là dậy thì khởi phát trước 8 tuổi ở bé gái. Phần lớn bé gái dậy thì sớm thường chỉ là sự phát triển trước thời hạn. Thường dậy thì sớm người ta chia làm hai loại là dậy thì sớm trung ương (trung tâm) và ngoại vi:
- Dậy thì sớm trung ương: do hoạt động quá sớm của trục dưới đồi - tuyến yên - tuyến sinh dục thường không rõ nguyên nhân. Ngoài ra do nguyên nhân tại não như  khối u trong não hoặc tủy sống, viêm màng não, bức xạ lên não hay cột sống, suy giáp (tuyến giáp không sản xuất đủ hormon), tăng sản thượng thận bẩm sinh...
- Dậy thì sớm ngoại vi: dạng này ít phổ biến hơn so với dậy thì sớm trung ương. Nguyên nhân do chính bản thân các hocmon sinh dục tăng cao. Nhiều bệnh lý có thể dẫn đến việc gia tăng sản xuất estrogen và testosteron gồm: khối u ở tuyến thượng thận hoặc trong tuyến yên tiết ra estrogen hoặc là testosterone, u nang buồng trứng, khối u buồng trứng, chế độ ăn nhiều chất béo,..
Khi dậy thì sớm thì cơ thể của bé gái thay đổi rất nhiều nên bị bạn bè trêu ghẹo bé thấy ngại ngùng, xấu hổ vì cảm thấy mình khác biệt so với bạn bè cùng trang lứa. Điều này làm ảnh hưởng tâm lý khiến trẻ tự ti, dễ gây trầm cảm và để lại di chứng sau khi trưởng thành.

Khi trẻ dậy thì sớm là phát triển tăng nhanh theo tuổi xương, làm cho trẻ nhìn cao hơn so với các bạn cùng lớp. Tuy nhiên, trẻ dậy thì sớm sẽ làm cho đầu xương đóng khép sớm, rút ngắn thời kỳ sinh trưởng, từ đó ảnh hưởng đến chiều cao của trẻ khi trưởng thành.

Sự phát triển tâm sinh lý quá sớm sẽ dẫn đến những ham muốn tình dục trước tuổi trưởng thành. Trẻ còn quá nhỏ, suy nghĩ chưa chín chắn dể bị lợi dụng, khả năng tự khống chế kém nên không thể tránh khỏi những cạm bẫy xã hội, khi quan hệ tình dục sớm nên dễ bị các bệnh lây truyền qua đường tình dục hay mang thai ngoài ý muốn khi tuổi đời còn quá nhỏ dẫn đến nạo, phá thai, để lại những sang thương cả về thể chất lẫn tinh thần.

Những biến đổi tâm sinh lý trong thời gian dậy thì làm cho việc học tập của trẻ sa sút như lơ là, bỏ bê việc học.

Chu kỳ kinh nguyệt sớm trước khi 8 tuổi ở bé gái có nguy cơ phát triển thành chứng rối loạn nội tiết tố và gây hội chứng buồng trứng đa nang khi trưởng thành.
Thân mến.
Mời tham khảo thêm:

Thế nào là dậy thì sớm là câu hỏi được nhiều phụ huynh quan tâm. Theo đó, dậy thì sớm là tình trạng phát triển các đặc tính sinh dục sớm hơn bình thường (ở bé gái là trước 8 tuổi, có kinh trước 10 tuổi; ở bé trai là trước 9 tuổi).

Đặc biệt, cha mẹ cần phân biệt rõ tình trạng dậy thì thực thụ với chứng vú phát triển sớm – một rối loạn lành tính trong đó ngực phát triển đơn thuần, không đi kèm với các dấu hiệu dậy thì khác.

Phần lớn các trường hợp dậy thì sớm ở trẻ hiện nay không có nguyên nhân cụ thể mà chỉ đơn thuần là sự trưởng thành trước thời hạn. Tuy nhiên, một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ gây ra biến đổi này, đó là:

- Trẻ mắc bệnh u não, u nang buồng trứng, u tinh hoàn, các bệnh tuyến giáp.
- Dậy thì sớm phổ biến ở bé gái hơn bé trai.
- Lượng estrogen đưa vào cơ thể trẻ quá nhiều qua thực phẩm, đồ nhựa,...
- Nguyên nhân huyết thống.
- Do thuốc

Dậy thì sớm ở bé gái có biểu hiện đặc trưng là ngực phát triển, mọc lông mu hoặc lông nách, thay đổi hình dáng cơ quan sinh dục ngoài, bắt đầu có kinh nguyệt. Dậy thì sớm ở bé trai có các dấu hiệu như tinh hoàn hoặc dương vật to lên, xuất hiện lông mu hoặc lông nách, nổi mụn trứng cá, giọng trầm đi. Chiều cao, cân nặng tăng nhanh là biểu hiện dậy thì sớm ở trẻ được ghi nhận ở cả hai giới.

Trong suốt thời kỳ dậy thì, xương trẻ liên tục trưởng thành. Ở trẻ dậy thì sớm, giai đoạn trẻ cao lên nhanh sẽ bắt đầu sớm và kết thúc sớm hơn bình thường. Đầu tiên, trẻ sẽ lớn vọt lên so với bạn bè cùng lứa nhưng sau vài năm trẻ sẽ ngừng phát triển chiều cao và thường không thể đạt được chiều cao tối đa của người trưởng thành.

Dậy thì sớm ở trẻ gây ra nhiều hệ lụy không mong muốn như giới hạn sự phát triển chiều cao, gây rối loạn tâm lý cho trẻ,... Vì vậy, nếu nghi ngờ trẻ có dấu hiệu dậy thì sớm, các bậc phụ huynh nên cho con đi thăm khám, chẩn đoán và can thiệp sớm để đưa tốc độ tăng trưởng của trẻ về mức bình thường.