Câu hỏi

Chào Bác sĩ,

Chồng mình có bị ngất bất ngờ 2 lần, lần thứ 1 và lần thứ 2 cách nhau 4 tháng. Trước khi ngất, cơ thể đều không có triệu chứng chóng mặt, xây xẩm hay khó thở. Cả 2 lần ngất đều có sử dụng bia (khoang 3 ly/300-400ml/ly) vào lần đầu, 10 - 30ml rượu vào lần sau. Cả 2 lần ngất đều là trạng thái ngồi bệt dưới đất, khi đứng dậy thi bình thường, đến sau 10 - 15phut thì ngã bất tỉnh.

Lần ngất thứ 2, Chụp CLVT sọ não không tiêm thuốc cản quang (từ 1-32 dãy) có kết quả là: Hiện tại chưa thấy hình ảnh bất thường đậm độ nhu mô não trên CT. Ghi nhận gai ụ chẩm (Occipital spur). Theo dõi viêm thoái hóa khớp thái dương hàm bên phải. Dày nhẹ niêm mạc xoang sàng, hàm và trán hai bên. Tụ ít dịch trong xoang hàm trái. Vẹo vách ngăn mũi sang phải. Phù nề tăng đậm độ nhẹ mô mềm vùng trán phải.

Mình muốn hỏi, với các triệu chứng và kết quả CT-scanner như trên, thì có thể chuẩn đoán nguyên nhân lâm sàng là gì, nên có những kiêng cử nào trong lối sống và nên thăm khám tại chuyên khoa nào?

Trả lời

Chào bạn,

1. Về 2 lần ngất đột ngột sau uống bia/rượu

Ngất (syncope) có rất nhiều nguyên nhân: tim mạch, thần kinh, chuyển hóa, hoặc phản xạ thần kinh thực vật.

Điểm quan trọng ở chồng bạn:

Ngất không có dấu hiệu báo trước (chóng mặt, hoa mắt, tức ngực…), thường đáng lưu ý hơn vì có thể liên quan tim mạch (rối loạn nhịp tim, block nhĩ thất, hội chứng QT kéo dài…).
Thời điểm ngất sau uống rượu/bia 10–15 phút: rượu có thể gây giãn mạch, hạ huyết áp, rối loạn nhịp.

Khi tỉnh lại, bạn mô tả “bình thường”, tức là hồi phục nhanh → cũng phù hợp với ngất do tim mạch hoặc phản xạ.

2. Về kết quả CT sọ não không tiêm thuốc cản quang

Kết quả bạn cung cấp không thấy tổn thương nhu mô não cấp tính (chảy máu, nhồi máu, u).
Những ghi nhận khác: gai ụ chẩm, thoái hóa khớp thái dương hàm, viêm xoang, vẹo vách ngăn mũi… không liên quan trực tiếp đến cơn ngất. Đây là những tình cờ phát hiện, không phải nguyên nhân gây ngất.

Như vậy, nhiều khả năng ngất không phải do tổn thương não cấu trúc.

3. Hướng nguyên nhân lâm sàng cần nghĩ tới

• Nguyên nhân tim mạch (ưu tiên loại trừ): rối loạn nhịp tim, tắc nghẽn đường ra thất, bệnh van tim, bệnh mạch vành. Đây là nhóm cần kiểm tra kỹ, vì có nguy cơ đột tử.
• Nguyên nhân thần kinh: ít khả năng vì CT bình thường, không có yếu liệt, không có tiền sử động kinh. Tuy nhiên, cơn ngất đôi khi khó phân biệt với động kinh, nên vẫn cần lưu ý.
• Nguyên nhân khác: ngất do hạ huyết áp tư thế, ngất phản xạ sau uống rượu (giãn mạch mạnh), nhưng thường phải có dấu hiệu báo trước (xây xẩm, vã mồ hôi).
   

4. Nên thăm khám ở đâu?

Trường hợp này, nguyên nhân tim mạch cần được ưu tiên loại trừ trước tiên. Bạn nên cho chồng đi khám khoa Tim mạch (có khả năng theo dõi nhịp tim liên tục), sau đó mới tính đến khoa Thần kinh nếu cần.

5. Lời khuyên sinh hoạt – kiêng cữ

• Tạm thời kiêng rượu bia hoàn toàn cho đến khi xác định nguyên nhân.
• Không nên lái xe, leo cao hoặc làm việc nguy hiểm cho đến khi bác sĩ loại trừ nguyên nhân nguy hiểm.
• Ghi nhận lại chi tiết hoàn cảnh cơn ngất (trước, trong, sau), thời gian bất tỉnh, có giật cơ hay cắn lưỡi không… để cung cấp cho bác sĩ.
  
  

Thân mến.

Câu hỏi liên quan