Thủ tục đưa người bị bệnh tâm thần đi giám định và chữa trị bắt buộc

Câu hỏi

Em có anh trai bị bệnh tâm thần, hay gây rối trật tự ở địa phương, công an xã đã nhiều lần lập biên bản. Gia đình muốn đưa anh đi giám định và chữa trị bắt buộc thì cần thủ tục gì, và có được Nhà nước hỗ trợ chi phí không?

Trả lời

Dựa trên thông tin bạn cung cấp, AloBacsi xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau:

Thủ tục đưa người bị bệnh tâm thần đi giám định và chữa trị bắt buộc

Theo quy định tại Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2024), việc đưa người bị bệnh tâm thần gây rối trật tự công cộng đi giám định và chữa trị bắt buộc được áp dụng khi người đó có hành vi nguy hiểm cho bản thân hoặc xã hội, nhằm bảo vệ quyền lợi của cá nhân và cộng đồng. Quy trình này do gia đình hoặc người thân khởi xướng, phối hợp với cơ quan y tế và chính quyền địa phương thực hiện. Dưới đây là các bước cụ thể:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ và đề nghị giám định

Gia đình cần thu thập hồ sơ chứng minh tình trạng bệnh tâm thần và hành vi gây rối, bao gồm các biên bản vi phạm của công an xã, giấy xác nhận từ hàng xóm hoặc UBND xã về hành vi nguy hiểm. Sau đó, nộp đơn đề nghị giám định tại cơ sở khám chữa bệnh tâm thần cấp tỉnh hoặc Viện Pháp y Tâm thần Trung ương (nếu cần).

Hồ sơ bao gồm:

- Đơn đề nghị giám định (theo mẫu của cơ sở y tế).

- Giấy tờ chứng minh quan hệ gia đình (giấy khai sinh, sổ hộ khẩu).

- Các tài liệu chứng cứ hành vi (biên bản công an, giấy xác nhận y tế ban đầu).

Thời gian xử lý bước này thường từ 5 - 10 ngày làm việc, và cơ sở y tế sẽ tổ chức khám sơ bộ để xác định nhu cầu giám định.

Bước 2: Thực hiện giám định tâm thần

Cơ sở y tế có thẩm quyền tiến hành giám định, bao gồm khám lâm sàng, kiểm tra tâm lý và đánh giá mức độ nguy hiểm. Giám định phải do bác sĩ chuyên khoa tâm thần thực hiện, với sự tham gia của ít nhất hai bác sĩ để đảm bảo tính khách quan.

Kết quả giám định được lập thành văn bản, xác định người bệnh có mắc bệnh tâm thần phân liệt hoặc rối loạn tâm thần nặng dẫn đến hành vi nguy hiểm hay không. Bước này mất khoảng 7 - 15 ngày, và gia đình có quyền yêu cầu giám định lại nếu không đồng ý với kết quả.

Bước 3: Quyết định chữa trị bắt buộc và thực hiện

Dựa trên kết quả giám định, Trưởng phòng Y tế cấp huyện hoặc Sở Y tế cấp tỉnh ra quyết định chữa trị bắt buộc (theo Điều 52 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023). Người bệnh sẽ được đưa vào cơ sở điều trị tâm thần chuyên biệt, với thời gian chữa trị từ 3-6 tháng ban đầu, có thể gia hạn nếu cần.

Gia đình phối hợp với công an địa phương để đưa người bệnh đến cơ sở, và phải theo dõi định kỳ. Nếu người bệnh kháng cáo, Tòa án nhân dân cấp huyện sẽ xem xét trong vòng 10 ngày.

Lưu ý, toàn bộ quy trình phải tuân thủ nguyên tắc nhân đạo, bảo vệ quyền riêng tư và không phân biệt đối xử, đồng thời gia đình có thể yêu cầu hỗ trợ từ Hội Người khuyết tật địa phương nếu gặp khó khăn.

Hỗ trợ chi phí từ Nhà nước

Người bị bệnh tâm thần nặng được coi là người khuyết tật đặc biệt nặng theo quy định tại Nghị định 64/2011/NĐ-CP (hướng dẫn thi hành Luật Người khuyết tật năm 2010), do đó có thể được hưởng trợ giúp xã hội từ Nhà nước. Cụ thể, nếu kết quả giám định xác nhận mức độ khuyết tật đặc biệt nặng, người bệnh được cấp thẻ khuyết tật và hưởng các khoản hỗ trợ sau:

- Trợ cấp hàng tháng: 360.000 đồng/người (mức cơ bản năm 2023, có thể điều chỉnh theo chỉ số giá tiêu dùng).

- Hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh: Miễn hoặc giảm phí khám bệnh, thuốc men tại cơ sở y tế công lập, theo mức bảo hiểm y tế (nếu tham gia) hoặc quỹ bảo trợ xã hội.

- Hỗ trợ khác: Ưu tiên vay vốn ưu đãi, miễn giảm học phí nếu có con cái, và hỗ trợ dụng cụ y tế cần thiết.

Để nhận hỗ trợ, gia đình nộp hồ sơ tại UBND cấp xã hoặc Hội Người khuyết tật tỉnh, bao gồm kết quả giám định khuyết tật và giấy tờ chứng minh thu nhập thấp. Nhà nước hỗ trợ chi phí giám định và chữa trị bắt buộc tại cơ sở công lập, nhưng nếu chọn cơ sở tư nhân, gia đình phải tự chi trả phần chênh lệch. Việc này giúp giảm gánh nặng tài chính cho gia đình, đảm bảo quyền tiếp cận y tế công bằng.

Thân mến!

Câu hỏi liên quan

• Viêm xoang trán nên chữa ở chuyên khoa Tai mũi họng hay Răng hàm mặt?
• Đặt lịch khám Bệnh viện Mắt Trung ương qua ứng dụng có cần xếp hàng nữa không?
• Tê bắp chân sau 1 tuần phẫu thuật cố định dây chằng chéo, có sao không?