Cơ - Xương - Khớp

TS.BS Cao Thanh Ngọc: Vì sao người gầy gặp nhiều khó khăn khi chống chọi với bệnh tật?

TS.BS Cao Thanh Ngọc
TS.BS Cao Thanh Ngọc

Trưởng khoa Nội Cơ xương khớp - BV Đại học Y dược TPHCM Xem thông tin

TS.BS Cao Thanh Ngọc chỉ ra những khó khăn mà người bệnh suy tim, bệnh thận mạn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), bệnh loãng xương… gặp phải khi họ có tình trạng thiếu cơ, mất khối cơ.

Vấn đề thiếu cơ, mất khối cơ được TS.BS Cao Thanh Ngọc - Trưởng khoa Nội cơ xương khớp, Bệnh viện ĐH Y dược TPHCM đề cập đến trong bài báo cáo: “Tình trạng mất khối cơ ở người cao tuổi và những bệnh lý liên quan”, tại hội Hội nghị khoa học “Cập nhật chẩn đoán và điều trị bệnh lý người cao tuổi” diễn ra ở Nha Trang, Khánh Hòa trong ba ngày, từ 23 - 25/10/2020.

alobacsi TS.BS Cao Thanh NgọcTS.BS Cao Thanh Ngọc - Trưởng khoa Nội cơ xương khớp, Bệnh viện ĐH Y dược TPHCM

I. Thiếu cơ, mất cơ ảnh hưởng đến bệnh nhân như thế nào?

1. Thiếu cơ và suy tim

Người bệnh suy tim bị hạn chế hoạt động chức năng chủ yếu do rối loạn chức năng bơm máu của tim, sau đó là các bất thường cơ xương, thường đi kèm suy tim cũng góp phần khiến cho bệnh nhân mệt, khó thở.

Có đến 20% bệnh nhân cao tuổi suy tim kèm theo thiếu cơ. Những người này có dung tích gắng sức kém hơn so với người có khối cơ bình thường.

2. Thiếu cơ và bệnh thận mạn

Đối với bệnh thận mạn, người ta nhận thấy những yếu tố nguy cơ của bệnh thận mạn sẽ góp phần làm gia tăng sự thiếu cơ, 2 yếu tố này tác động qua lại lẫn nhau, làm tăng tỷ lệ tử vong và kéo dài thời gian nằm viện của người bệnh thận mạn.

3. Thiếu cơ và bệnh COPD

Đối với bệnh COPD (bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính), người ta nhận thấy rằng tần suất thiếu cơ ở bệnh nhân COPD khá cao: 15-25%  và tỷ lệ này sẽ cao hơn ở người cao tuổi. Với bệnh nhân COPD, nguyên nhân chính dẫn đến thiếu cơ là do giảm hoạt động. Giảm hoạt động dẫn đến giảm các hoạt động chức năng của các cơ quan trong cơ thể, làm cho tình trạng thiếu cơ và bệnh COPD ngày càng trầm trọng hơn.

Các yếu tố góp phần làm rối loạn chức năng cơ/COPD là viêm mạn, stress, oxy hóa, suy dinh dưỡng, giảm oxy máu, dẫn đến giảm sức cơ tứ đầu đùi/COPD. Bên cạnh đó, tình trạng viêm hệ thống, suy dinh dưỡng, corticoid, giảm hoạt động thể chất có thể dẫn tới yếu cơ trong đợt cấp.

4. Thiếu cơ và loãng xương

Cơ và xương luôn song hành cùng nhau trong hệ vận động. Chúng ta thấy một người béo phì dễ bị thoái hóa khớp sớm hơn nhưng họ ít bị loãng xương, còn người gầy lại dễ bị loãng xương.

Ở người cao tuổi, khi khối lượng xương giảm đi thì khối cơ cũng giảm, hai tình trạng này làm giảm sức mạnh của cơ và xương, dẫn đến người bệnh dễ có nguy cơ té ngã, gãy xương. Khi gãy xương lại kéo theo những biến chứng do bất động, do nằm lâu, làm tăng tỷ lệ tử vong cho người bệnh.

5. Thiếu cơ và ung thư

Người ta thấy bệnh nhân ung thư có tần suất thiếu cơ từ 11-74% (tỷ lệ rấ cao), và tỷ lệ này càng cao hơn ở bệnh nhân ung thư cao tuổi.

Thiếu cơ sẽ gây kém đáp ứng điều trị, nếu phẫu thuật sẽ có nhiều biến chứng hậu phẫu. Thời gian sống còn của người bệnh ung thư sẽ ngắn hơn nếu họ bị thiếu cơ. Thiếu cơ còn khiến cho độc tính do hóa trị trở nên trầm trọng hơn so với người có khối cơ bình thường.

II. Làm sao để giúp bệnh nhân không bị thiếu cơ?

Theo TS.BS Cao Thanh Ngọc, những phân tích trên cho thấy, ngoài vấn đề dùng thuốc, chúng ta cần quan tâm tới dinh dưỡng của người bệnh, các hoạt động thể lực, làm sao để cải thiện được tình trạng mất cơ của người bệnh sẽ giúp ích rất nhiều cho việc điều trị bệnh.

Nguyên tắc chung điều trị thiếu cơ - ảnh chụp màn hình

Luyện tập thể lực và bổ sung dinh dưỡng là phương pháp điều trị chính yếu cơ hiện nay.

Người bệnh có thể luyện tập sức bền thông qua hìhh thức: đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội… Việc này mang đến hiệu quả: tăng chất lượng và chức năng của cơ, cải thiện đáp ứng của thần kinh, tuy nhiên không dự phòng được mất khối cơ và sức cơ như luyện tập trở kháng.

Do đó, người bệnh cần kết hợp thêm các hình thức vận động giúp luyện tập trở kháng như: tập với tạ hoặc máy tập, sử dụng khối lượng cơ thể: đứng lên ngồi xuống, chống đẩy…

Việc bổ sung protein sẽ giúp giảm tỷ lệ tử vong ở người cao tuổi suy dinh dưỡng, giảm tái nhập viện và biến chứng khi họ được dùng chất bổ sung dinh dưỡng đường uống có hàm lượng protein cao.

TS.BS Cao Thanh Ngọc đưa ra khuyến cáo về chế độ ăn tối ưu ở người cao tuổi: bổ sung protein hằng ngày từ 1 - 1.2g/kg/ngày. Khi họ bị bệnh cần lượng protein nhiều hơn: 1.2-1.5g/kg/ngày, trong các trường hợp: nằm viện, bệnh cấp tính, bệnh mạn tính, suy yếu, gãy cổ xương đùi, loãng xương, đột quỵ, loét tì đè, COPD, bệnh tim…

Ngoài ra, việc bổ sung vitamin D cũng giúp giảm té ngã và cải thiện sức cơ. Đồng thời, bệnh nhân có thể dùng thêm một số thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

Bên cạnh đó, BS Ngọc cũng lưu ý các chuyên khoa khác khi điều trị cho bệnh nhân không phải bệnh cơ xương khớp cũng cần quan tâm đến việc họ có bị thiếu cơ hay không, vì việc này cũng góp phần nâng cao hiệu quả điều trị bệnh.

Hồng Nhung


Cổng thông tin Tư vấn sức khỏe AloBacsi.com
Rất hữu ích
Hữu ích
Bình thường

Tin liên quan

Mới cập nhật