Hotline 24/7
08983-08983

Trẻ thiếu men G6PD cần làm gì để phát triển về vóc dáng và trí tuệ?

Thiếu men G6PD là một trong số những bệnh di truyền phổ biến. Liệu có cách nào nhận diện trẻ mắc bệnh này? Điều trị ra sao và cần lưu ý trong sinh hoạt, dinh dưỡng? BS Trương Hữu Khanh - Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh Bệnh viện Nhi đồng 1 sẽ giúp các bậc phụ huynh giải đáp rõ hơn về vấn đề này.

1. Bệnh thiếu men G6PD ở trẻ là gì?

Thưa bác sĩ Trương Hữu Khanh, đầu tiên xin được hỏi: Bệnh thiếu men G6PD ở trẻ là gì?

BS Trương Hữu Khanh trả lời: Đây là bệnh bẩm sinh, sự sản xuất men G6PD sẽ ít hơn bình thường và lượng men này sẽ duy trì đến khi trẻ lớn lên và già đi, không có cách nào để bổ sung men. Hiện nay, có nhiều trẻ em mắc bệnh này và ngay từ tuổi sơ sinh thì có thể xét nghiệm để phát hiện bệnh.

Vì sao bệnh lại hay gặp ở bé trai nhiều hơn bé gái?

BS Trương Hữu Khanh trả lời: Đây là yếu tố di truyền. Nữ giới vẫn có thể mắc bệnh, tuy nhiên tỷ lệ nam giới mắc nhiều hơn. Chúng ta không cần tìm hiểu sao bé trai bị nhiều hơn bé gái, vì đây là bệnh bẩm sinh. Phụ huynh cũng không nên hoảng loạn khi thấy con trẻ mắc bệnh này, nếu biết cách bảo vệ thì trẻ có thể sống tốt, phát triển bình thường như những em bé khác. Vì vậy phụ huynh không nên mất bình tĩnh khi nhận kết quả con mình bị thiếu men G6PD.

2. Thiếu men G6PD gây ra những hậu quả gì cho trẻ?

Tầm quan trọng của men G6PD? Thiếu men G6PD gây ra những hậu quả gì cho trẻ thưa bác sĩ Khanh?

BS Trương Hữu Khanh trả lời: Nếu một em bé bị thiếu men G6PD có chế độ dinh dưỡng, dùng thuốc đúng thì không phải vấn đề đáng lo ngại. Bởi vì người thiếu men G6PD khi ăn, uống một số loại thực phẩm nào đó nhưng do bị thiếu men G6PD nên sẽ gây ra tán huyết. Nó không làm ảnh hưởng đến trí tuệ và tầm vóc của đứa bé.

3. Biểu hiện của người mắc bệnh thiếu men G6PD?

Người mắc bệnh thiếu men G6PD sẽ biểu hiện như thế nào? Ở trẻ sơ sinh và trẻ lớn hơn có khác biệt gì không thưa bác sĩ?

BS Trương Hữu Khanh trả lời: Nhìn bên ngoài thì không thể nhận biết được vì trẻ vẫn ăn uống và phát triển bình thường. Chỉ khi nào em bé được xét nghiệm mới có thể nhận biết được bị thiếu men G6PD. Hoặc nếu tình cờ em bé uống phải loại thuốc có tính oxi hóa thì sẽ làm dễ bể máu (tán huyết) hơn, khi đó mới biết được em bé này bị thiếu men G6PD.

Thưa bác sĩ Khanh, yếu tố nào khiến cho bệnh lý này trầm trọng hơn? Khi trẻ có những biểu hiện nguy hiểm nào thì cha mẹ phải bắt buộc đưa tới bệnh viện để được cấp cứu và điều trị?

BS Trương Hữu Khanh trả lời: Người bị thiếu men G6PD phải nhập viện là do họ không biết mình mắc bệnh. Khi họ vô tình uống phải loại thuốc không nên dùng cho người bị thiếu men G6PD thì gây tán huyết, thiếu máu, nước tiểu màu đỏ và họ nhập viện với lý do đó. Lúc này, các bác sĩ khám và biết được đây là do bệnh thiếu men G6PD.

4. Chẩn đoán sớm bệnh thiếu men G6PD bằng cách nào?

Chẩn đoán sớm bệnh thiếu men G6PD bằng cách nào? Xét nghiệm sàng lọc thiếu men G6PD ở trẻ sơ sinh bằng cách lấy mẫu máu gót chân trong vòng từ 24 - 72h. Vậy sau khoảng thời gian này thì bằng phương pháp nào và có còn chính xác nữa không?

BS Trương Hữu Khanh trả lời: Khi em bé mới sinh ra, người ta sàng lọc rất nhiều bệnh như tuyến giáp, men G6PD, bệnh tán huyết bẩm sinh,... Tuy nhiên, đây là kết quả sàng lọc nên chưa chính xác hoàn toàn. Nếu khi sàng lọc, em bé bị thiếu men G6PD thì cha mẹ nên làm theo hướng dẫn.

Khi bé được 1 tuổi thì cho trẻ đi xét nghiệm lại để biết chính xác là em bé có bị thiếu men G6PD hay không. Nếu em bé bị thiếu men G6PD thì phải theo dõi, tránh sử dụng một số loại thức ăn và thuốc.

5. Bệnh thiếu men G6PD có thể điều trị dứt điểm không?

Thiếu men G6PD có làm cho trẻ bị "lờ đờ" không? Liệu chúng ta có thể điều trị dứt điểm bệnh này hay không?

BS Trương Hữu Khanh trả lời: Thiếu G6PD sẽ không làm ảnh hưởng đến thể chất và tinh thần của trẻ. Nếu trẻ bị lờ đờ là do một bệnh lý khác. Vì thiếu G6PD không có biểu hiện nào để nhận biết.

Chúng ta nên nhớ rằng, thiếu G6PD là không điều trị mà chỉ tránh những loại thuốc gây tán huyết. Khi xét nghiệm thấy thiếu G6PD thì bác sĩ sẽ dặn dò những loại thực phẩm, loại thuốc nào nên tránh.

Không có cách nào để điều trị bệnh thiếu men G6PD và khoa học đã chứng minh rằng không cần thiết phải nghiên cứu ra loại thuốc điều trị, vì bệnh không khó theo dõi và chỉ cần tránh một số thức ăn, loại thuốc.

6. Trẻ cần kiêng cữ gì khi chẳng may bị bệnh thiếu men G6PD?

Trẻ cần kiêng cữ gì đặc biệt khi chẳng may bị bệnh này? Thực phẩm nào trẻ nên hạn chế ăn để tránh ảnh hưởng đến việc điều trị bệnh của trẻ?

BS Trương Hữu Khanh trả lời: Người ta hay nói trẻ bị thiếu men thì kiêng ăn đậu nhưng thực sự chỉ kiêng loại đậu hà lan và trừ khi ăn quá nhiều thì mới đủ tính oxi hóa gây tán huyết. Không nên lo lắng về thức ăn vì trẻ em hoặc người lớn không thể ăn nhiều đến mức gây tán huyết.

Quan trọng nhất là thuốc uống. Cha mẹ phải hiểu rõ là con mình không được uống loại thuốc nào để tránh khi tự ý mua thuốc hoặc nếu đi khám thì phải nói với bác sĩ rằng trẻ bị thiếu men G6PD. Bởi vì khi uống những loại thuốc đó hoặc uống quá liều thì sẽ gây tán huyết.

Khi phụ huynh có con bị thiếu men G6PD thì không nên lo lắng về thức ăn, mà phải tránh một số loại thuốc. Nếu phụ tự tìm hiểu được thì phải hỏi bác sĩ, và thông báo với bác sĩ khi đi khám để họ tránh sử dụng những loại thuốc đi khi điều trị bệnh.

Có 1 số group mẹ bỉm sữa trên mạng khuyên là phải mua 1 loại sữa bổ sung các dưỡng chất đặc biệt được sản xuất riêng cho trẻ thiếu men G6PD thì bé mới khỏe. Trẻ có cần uống loại sữa đặc biệt nào hoặc bổ sung thực phẩm có chất đặc biệt nào để bổ trợ cho cơ thể?

BS Trương Hữu Khanh trả lời: Phụ huynh hay nghĩ rằng sữa đậu nành sẽ ảnh hưởng tới bệnh, nhưng thực tế thì lượng đậu nành phải rất nhiều thì mới có thể ảnh hưởng đến G6PD. Sữa động vật thì không thể ảnh hưởng đến bệnh nhân thiếu men G6PD. Sữa hạt thì trẻ trên 2 tuổi mới sử dụng được, sữa hạt phải dùng với hàm lượng rất nhiều thì mới ảnh hưởng đến bệnh G6PD. Do vậy, không nên đi tìm loại sữa đặc biệt cho trẻ bị thiếu men G6PD.

Với trẻ bị bệnh thiếu men G6PD, việc chích ngừa hay điều trị các bệnh thường gặp như ho, sốt, tiêu chảy… có cần lưu ý gì không ạ?

BS Trương Hữu Khanh trả lời: Trẻ vẫn có thể chích ngừa bình thường. Bệnh thiếu men G6PD không chống chỉ định chích ngừa một loại vắc xin nào hết. Chủ yếu là nên lưu ý đến thuốc uống.

7. Lời khuyên cho cha mẹ có con bị thiếu men G6PD

Lời khuyên của bác sĩ với cha mẹ cần làm gì khi biết trẻ bị thiếu men G6PD?

BS Trương Hữu Khanh trả lời: Thứ nhất, phụ huynh không nên mất bình tĩnh, không nên quá lo lắng. Tôi từng gặp phụ huynh bị suy sụp khi biết con mình bị thiếu men G6PD.

Thứ hai, kết quả sàng lọc ở trẻ sơ sinh đôi khi không chính xác. Cha mẹ nên chờ đến khi trẻ 1 tuổi thì sẽ đi xét nghiệm lại.

Thứ ba, trong bệnh thiếu men G6PD, quan trọng nhất là thuốc uống chứ không phải dinh dưỡng. Tại vì, nếu lỡ ăn nhầm loại đậu nhưng phải ăn với lượng rất nhiều thì mới ảnh hưởng đến bệnh thiếu men G6PD. Quan trọng nhất là thuốc nên khi đi mua thuốc hoặc đi khám bệnh thì phải nói rằng mình bị thiếu men G6PD.

Có rất nhiều loại thuốc khác để điều trị bệnh nên bác sĩ sẽ tránh những loại có hại cho bệnh nhân thiếu men G6PD. Khi đó, người thiếu men G6PD sẽ vẫn phát triển vóc dáng, trí tuệ bình thường và có thể quên bệnh này đi nếu không sử dụng thuốc bừa bãi.

Đối tác AloBacsi

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ

Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

hoàn toàn MIỄN PHÍ

Khám bệnh online

X