Sơ cứu như thế nào khi bị kẹt hạt trân châu ở đường thở?

Chào AloBacsi,

Tôi đọc báo thấy trường hợp bé 11 tuổi không qua khỏi khi bị hóc hạt trân châu thấy đau lòng và lo sợ quá. Bé nhà tôi cũng rất thích uống trà sữa. Nhờ AloBacsi tư vấn giúp tôi, nếu chẳng may bị hóc hạt trân châu thì nên sơ cứu như thế nào? Làm sao để phòng tránh tình trạng này?

Xin cảm ơn.

(Thanh Hà - TPHCM)

Chị Thanh Hà thân mến,

Như chị đã đọc thông tin, khi đang thưởng thức ly trà sữa nhà làm thơm ngon, bỗng một hạt trân châu kẹt trong ống hút làm bé 11 tuổi phải hút mạnh và bay thẳng vào cuống họng. Bé tắc đường thở, mọi phương pháp giải thông đều vô hiệu, kể cả nghiệm pháp Heimlich. Khi đưa bé đến bệnh viện thì đã không còn cơ hội sống.

Con gái mất đột ngột khiến người mẹ đau đớn không dám đối diện sự thật, bởi cô là bác sĩ hô hấp mà không thể cứu được con trong trường hợp này. Chia sẻ câu chuyện của nữ đồng nghiệp, BS Phan Xuân Trung hiểu rằng có lẽ nỗi đau này sẽ còn kéo dài đến vô tận cho người mẹ. Ông cảm thấy có lỗi khi chạm vào nỗi đau của người đồng nghiệp, thế nhưng nếu không cảnh báo cho mọi người về tai nạn chết người này, có lẽ ông sẽ càng thấy có lỗi hơn nữa. Vì chắc rằng không phải chỉ là người đồng nghiệp của ông đau khổ mà có thể đã có rất nhiều bà mẹ như vậy.

Trà sữa trân châu là những loại thực phẩm ưa thích của nhiều trẻ. Tuy nhiên, khi ăn, uống những thực phẩm này, trẻ thường có khuynh hướng phải hút mạnh để đưa vào miệng. Điều này đã làm gia tăng nguy cơ dị vật rơi thẳng vào nắp thanh môn, lọt vào đường thở khiến trẻ không thể hô thể như bình thường.

Thông thường, với những dị vật có góc cạnh khi bị hóc vẫn còn khe hở cho trẻ tiếp tục thở được, nhưng những vật thể tròn, trơn, nhẵn, dẻo và bám dính như hạt trân châu khi rơi xuống thanh quản thì càng khít và gây nghẹt thở càng nhanh. Ngay cả trường hợp cấp cứu kịp thời, bác sĩ cũng rất khó khăn để lấy ra nên trẻ thường bị di chứng nghiêm trọng sau này.

Không chỉ là trân châu mà tất cả các loại hạt đậu ở trong chè, trái cây có hạt lớn, bánh rau câu cũng là những tác nhân có thể gây hóc dị vật ở trẻ. Do đó, khi trẻ ăn những loại thức ăn dạng hạt, trơn, dẻo thì không nên để trẻ nô đùa, ép thúc khi đang ăn, không nên sử dụng ống hút to mà có thể chuyển sang dùng bằng muỗng.

Với các trường hợp hóc hạt trân châu nói riêng và hóc dị vật nói chung, sơ cấp cứu là bước vô cùng quan trọng. Lúc này, người lớn tuyệt đối không được dùng tay móc họng trẻ nhằm tránh nguy cơ đẩy dị vật vào sâu hơn. Nếu hóc các loại hạt trơn, dẻo như hạt trân châu, trẻ còn tỉnh táo, có ho được thì hãy khuyến khích ho rồi nhanh chóng đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất.

Trường hợp không ho được, ho không có hiệu quả, cần nhanh chóng cho trẻ nằm ngửa, thẳng trên sàn cứng (băng ghế, nền nhà…) đầu nghiêng qua một bên. Người lớn dùng hai bàn tay đặt lên nhau rồi đặt lên vùng bụng ngay dưới xương ức; dùng phần lòng bàn tay nhấn theo hướng đẩy lên tác động lên cơ hoành - nhằm đẩy hơi có trong phổi thoát ra ngoài đột ngột qua khí quản - thanh quản để tống dị vật ra ngoài. Khi thực hiện các động tác này cần dứt khoát nhưng không nên nhấn quá mạnh vì có thẻ làm gãy xương sườn của trẻ.

Nếu trẻ ngưng tim ngưng thở, phải hà hơi thổi ngạt và ấn tim để hồi sức tim phổi, sau đó phải đưa trẻ tới bệnh viện càng sớm càng tốt và hồi sức tim phổi liên tục cho trẻ chứ không được ngắt quãng.