Chat với bác sĩ

Cũng ho, cũng sưng hạch cổ, làm sao để nhận biết bệnh bạch hầu?

Bạch hầu là bệnh lây với triệu chứng ban đầu là ho, sốt, sưng hạch cổ… Những dấu hiệu này cũng có khi bệnh nhân bị bệnh lây nhiễm khác, vậy làm sao để nhận biết bệnh bạch hầu?

Những ngày này bệnh bạch hầu đang là nỗi lo lắng của cộng đồng, khi mà liên tiếp xuất hiện các ổ bệnh ở 2 Tây Nguyên, và mới đây một thanh niên 20 tuổi ở TPHCM bị bệnh bạch hầu. AloBacsi đã có buổi trò chuyện với Trung tá, bác sĩ Phan Bá Hiếu - Phụ trách khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện 175 để cung cấp những thông tin cần biết về bệnh này đến quý bạn đọc.

1. Xin BS cho biết nguyên nhân gây bệnh bạch hầu?

Trung tá, bác sĩ Phan Bá Hiếu:

Lịch sử bệnh bạch hầu có từ lâu rồi, thế giới và Việt Nam đã trải qua một số vụ dịch bạch hầu rồi, khi ấy tỷ lệ tử vong rất cao.

Bệnh bạch hầu là bệnh truyền nhiễm xếp vào nhóm B, khi bệnh nhân mắc bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề.

Bệnh bạch hầu do vi khuẩn Corynebacterium diphtheriae - một loại trực khuẩn gram dương gây nên, nó có hình như dùi trống, chủ yếu lây truyền qua đường hô hấp. Nguồn bệnh có thể là người bị bệnh bạch hầu, hay người mang vi khuẩn bạch hầu mà không có triệu chứng.

2. Nhờ BS hướng dẫn cách nhận biết bệnh bạch hầu? Làm thế nào để chúng ta không nhầm lẫn với những bệnh lây khác ạ?

Trung tá, bác sĩ Phan Bá Hiếu:

Bệnh nhân thường có sốt, đau họng, sưng đau hạch cổ, đặc biệt là hiện tượng giả mạc trong họng người bệnh bạch hầu. Giả mạc thường màu trắng xám, hơi vàng, rất dai, khó bóc, khi bóc thường gây chảy máu. Đây là dấu hiệu gợi ý bệnh bạch hầu khi bác sĩ thăm khám.

Nếu phát hiện trễ, bệnh nhân đến bệnh viện muộn thường có dấu hiệu nhiễm độc nặng do độc tố của bạch hầu.

alobacsi nhận biết bệnh bạch hầuGiả mạc là dấu hiệu điển hình của bệnh bạch hầu - Ảnh: AloBacsi tổng hợp

3. Bệnh bạch hầu ủ bệnh trong bao lâu, lây nhiễm như thế nào, thưa BS?

Trung tá, bác sĩ Phan Bá Hiếu:

Bạch hầu là bệnh truyền nhiễm, có khả năng lây lan chủ yếu qua đường hô hấp, ngoài ra có thể lây qua dịch tiết hay đồ vải bệnh nhân sử dụng.

Thời gian ủ bệnh thường từ 2-5 ngày, sau đó bệnh nhân sẽ xuất hiện các triệu chứng sốt, viêm đường hô hấp (chủ yếu là viêm họng, có thể khó thở).

4. Nếu phát hiện trễ, bệnh nhân có thể có biến chứng như thế nào ạ?

Trung tá, bác sĩ Phan Bá Hiếu:

Nếu phát hiện trễ, bệnh nhân có thể có biến chứng:

- Biểu hiện nhiễm độc tố của bạch hầu: tổn thương thần kinh như thần kinh sọ não và thần kinh của các cơ hô hấp gây khó thở, suy hô hấp. Rối loạn dẫn truyền ở tim, viêm cơ tim. Tổn thương thận cấp gây suy thận.

- Ở thể bạch hầu thanh quản, giả mạc có thể rơi vào đường thở gây khó thở, suy hô hấp và tử vong nếu xử trí không kịp.

5. Khi bệnh nhân đến cơ sở y tế, bác sĩ sẽ chẩn đoán bệnh bạch hầu như thế nào ạ?

Trung tá, bác sĩ Phan Bá Hiếu:

Đầu tiên, bác sĩ dựa vào triệu chứng lâm sàng: sốt, viêm hô hấp… và khám miệng họng. Bệnh bạch hầu điển hình là có giả mạc ở vùng hầu họng màu vàng, xám, rất dai, khó bóc, khi bóc dễ chảy máu, mẩu giả mạc để trong nước sẽ không tan…

Bệnh nhân thường sưng đau hạch vùng cổ, làm cho cổ bạnh ra. Một số người bị loét da hoặc vùng mũi.

Khi giả mạc bong ra rơi vào đường hô hấp sẽ gây khó thở,

Bệnh nhân đến muộn sẽ có triệu chứng ngộ độc: tổn thương thần kinh não, tổn thương tim tổn thương thận cấp.

Về dịch tễ thì bệnh nhân có tiếp xúc với người bệnh bạch hầu. Chúng ta có thể dùng phương pháp cấy hoặc dùng PCR để định danh vi khuẩn.

6. Bệnh bạch hầu được điều trị như thế nào? Khoảng bao lâu bệnh nhân sẽ khỏi bệnh ạ?

Trung tá, bác sĩ Phan Bá Hiếu:

Phương pháp điều trị bệnh bạch hầu hiện nay là:

- Bệnh nhân được dùng kháng sinh, bác sĩ theo dõi đáp ứng với kháng sinh

- Bệnh nhân được dùng huyết thanh kháng độc tố bạch hầu, đồng thời theo dõi tác dụng phụ của huyết thanh

- Theo dõi biến chứng của bệnh bạch hầu ở thần kinh, tim, thận, đường hô hấp (với thể bạch hầu thanh quản).

Thời gian điều trị kéo dài từ 1-2 tuần hoặc hơn tùy theo tình trạng bệnh nhân.

Tiêu chuẩn ra viện: khi bệnh nhân lâm sàng ổn định, soi cấy 2 lần liên tiếp âm tính.

7. Bệnh bạch hầu có nguy cơ lây lan trong cộng đồng hay không?

Trung tá, bác sĩ Phan Bá Hiếu:

Rất may chúng ta có chương trình tiêm chủng mở rộng, sử dụng vắc xin để phòng ngừa bệnh bạch hầu.

Tuy nhiên một số người vì lý do nào đó không tiêm hoặc quên tiêm, hoặc đã tiêm nhưng cơ thể đáp ứng miễn dịch không đầy đủ… thì có nguy cơ mắc bệnh bạch hầu

Cách thức tổ chức phòng dịch, cô lập, cách ly, điều tra người tiếp xúc gần, lấy mẫu bệnh phẩm xét nghiệm và điều trị. Thông thường sẽ nhanh chóng điều trị kháng sinh và dùng huyết thanh kháng độc tố bạch hầu càng sớm càng tốt.

8. Hiện tại các ca bệnh bạch hầu được ghi nhận ở vùng sâu vùng xa. Theo BS, bệnh có khả năng xuất hiện ở thành phố lớn đông dân cư và tạo thành dịch không ạ?

Trung tá, bác sĩ Phan Bá Hiếu:

Hằng năm cả nước có một số ca bệnh bạch hầu. Khi phát hiện 1 ca bệnh, cần phải cách ly người bệnh, giám sát những người có tiếp xúc gần với bệnh nhân đồng thời uống thuốc dự phòng, kể cả những người này đã được chích ngừa vắc xin bạch hầu đầy đủ. Khi có các triệu chứng bất thường cần báo ngay cơ sở y tế để có biện pháp xử lý kịp thời.

Khi nghi ngờ bệnh nhân mắc bạch hầu, bệnh viện sẽ tiến hành đưa bệnh nhân vào khu cách ly riêng, buồng riêng biệt, sau đó tiến hành các biện pháp phòng chống dịch theo quy định, như phun khử khuẩn các vị trí bệnh nhân đã đi qua, cho nhân viên uống kháng sinh dự phòng, báo cơ quan chức năng tiến hành các biện pháp kiểm dịch, điều tra dịch tễ.

9. Với những người đã tiêm vắc xin lâu hoặc không nhớ đã tiêm hay chưa thì có ngừa được bệnh bạch hầu hay không?

Trung tá, bác sĩ Phan Bá Hiếu:

Những trường hợp đã được tiêm ngừa thì cần tiêm nhắc lại sau 5-10 năm.

Nếu không nhớ đã tiêm hay chưa, sẽ có test phản ứng để đánh giá người đó đã đủ kháng thể hay chưa, và được tư vấn, hỗ trợ có nên tiêm nhắc lại từ đầu hay không.

10. Các biện pháp phòng tránh bệnh bạch hầu?

Trung tá, bác sĩ Phan Bá Hiếu:

Để phòng chống bệnh bạch hầu, đầu tiên người dân cần hiểu rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của chích ngừa vắc xin. Do đó, mọi người dân cần tiêm ngừa vắc xin đầy đủ, chích nhắc lại mỗi 5-10 năm.

Thứ hai, trong các ổ dịch, người dân nên đeo khẩu trang bởi bệnh này chủ yếu lây qua đường hô hấp, đồng thời vệ sinh tay thường xuyên.

Thứ ba, khi tiếp xúc với những người đã được xác định mắc bệnh bạch hầu, cần tiến hành uống thuốc dự phòng. Khi có biểu hiện bất thường cần thông báo ngay cho các cơ sở y tế để có biện pháp xử lý phù hợp.

Bệnh bạch hầu và dịch COVID-19 rất khác biệt. Bệnh bạch hầu đã có vắc xin phòng ngừa, nhưng COVID-19 đến hiện tại vắc xin vẫn đang nghiên cứu và thử nghiệm lâm sàng.

Về tính chất lây lan, hai bệnh đều lây qua đường hô hấp là chính.

Do bệnh bạch hầu đã có vắc xin phòng ngừa, vì vậy người dân không nên hoang mang, nhưng không nên quá chủ quan. Nếu phát hiện bệnh trễ có thể tử vong hoặc có các di chứng nặng nề.

Trên trang cá nhân của mình, BS Trương Hữu Khanh - trưởng khoa Nhiễm-thần kinh Bệnh viện Nhi đồng 1 (TPHCM) nhấn mạnh 4 điểm cần lưu ý về bệnh bạch hầu:

- Bạch hầu không thể lây như bệnh virus hô hấp được

- Bạch hầu không bao giờ không có miễn dịch cộng đồng

- Bạch hầu không phải là bệnh mới

- Bạch hầu là bệnh có vắc xin

Thực hiện: Yến Nhung


Nguồn: Cổng thông tin Tư vấn sức khỏe AloBacsi.com
Rất hữu ích
Hữu ích
Bình thường
Đăng ký nhận tin từ Alobacsi
Đăng ký nhận bản tin nóng nhất về dịch bệnh hàng ngày để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

Tin liên quan

Mới cập nhật