Tin Y tế

10 năm xông nhà cho "vượng khí", người đàn ông suýt chết vì nhiễm độc thạch tín

Sáng 14/8, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM thông tin tại đây đã điều trị thành công cho một bệnh nhân bị ngộ độc thạch tín. Đây là trường hợp hy hữu, người bệnh bị nhiễm độc do thói quen xông nhà gần 10 năm.

Ròng rã một năm chưa về nhà vì tìm bác sĩ chữa bệnh

Giữa tháng 5/2019, khoa Cấp cứu - Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM tiếp nhận một bệnh nhân N.V.T., (39 tuổi, ngụ tại một tỉnh Tây Nguyên) trong tình trạng nguy cấp, sốt, đau bụng, nôn ói liên tục, yếu liệt tứ chi, suy kiệt, bụng to… Nghi ngờ bệnh nhân mắc bệnh tự nhiễm, ê-kíp nhanh chóng chuyển đến khoa Nội Cơ xương khớp.

Tại đây, người bệnh được đánh giá có nguy cơ tử vong vì xuất hiện dấu hiệu của nhiễm trùng, xơ gan, nguy cơ xuất huyết do giảm tiểu cầu, suy dinh dưỡng nặng. Ngay lập tức, các bác sĩ lên phương án nâng đỡ tổng trạng cho người bệnh bằng thuốc kháng sinh mạnh - phổ rộng, truyền máu, truyền tiểu cầu, chọc tháo dịch báng, và bổ sung dinh dưỡng.

TS.BS Cao Thanh Ngọc - Trưởng Khoa Nội Cơ Xương Khớp Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM

Giải quyết được vấn đề trước mắt, nhưng khó khăn lớn nhất vẫn là tìm nguyên nhân gây ra tình trạng này cho người bệnh. Một cuộc hội chẩn liên chuyên khoa Tiêu hóa, Thần kinh, Huyết Học, Da Liễu đã diễn ra.

Không bỏ sót bất kỳ chi tiết nào trong hồ sơ khám, chữa bệnh suốt 1 năm qua của anh T. tại nhiều bệnh viện khác nhau, thậm chí là cả Singapore nhưng không ghi nhận được thông tin nào giúp ích cho việc định hướng điều trị.

TS.BS Cao Thanh Ngọc - Trưởng Khoa Nội Cơ Xương Khớp chia sẻ: “Với trường hợp này, bệnh nhân thường được đưa đến khoa Tiêu hóa vì các triệu chứng không ăn uống được, nôn ói hoặc khoa Huyết học vì tình trạng thiếu máu nặng. Hay tại Singapore đã làm xét nghiệm và chẩn đoán người bệnh bị rối loạn sinh tủy.

Ban đầu, chúng tôi nghĩ nhiều về viêm đa cơ - một bệnh tự miễn toàn thân vì bệnh nhân bị yếu - đau cơ và khi đo điện cơ thì nhận thấy tổn thương thần kinh nhiều nơi. Tuy nhiên, sau khi làm lại các xét nghiệm để chẩn đoán thì không phù hợp với bệnh tự miễn”.

Sau đó, các bác sĩ khai thác thêm tiền sử cũng như lối sống của người bệnh, được biết anh T. làm nghề xây dựng và kinh doanh nhà xây sẵn đã gần 10 năm. Anh có thói quen xông nhà mới xây với mong muốn mang lại may mắn cũng như vượng khí. Vì vậy, anh thường xuyên ra tiệm thuốc bắc để mua gói thuốc xông nhà, có khi là dạng bột hoặc là cây cỏ kèm theo xác ve sầu có rắc bột màu đỏ hoặc vàng để đốt và đi vòng quanh nhà.

Bệnh viện trình chiếu đoạn clip quay một cơ sở bán thuốc Đông y trên Tây Nguyên

Gói bột xông nhà chứa hồng hoàng, chu sa với hàm lượng thạch tín, thủy ngân cao. Ảnh: BVCC

Từ những yếu tố này, BS Ngọc đã liên hệ với các đồng nghiệp ngoài nước chia sẻ về ca bệnh. Đồng thời, các bác sĩ trong khoa cũng phát hiện người bệnh có rất nhiều sang thương da rất lạ, từ lòng bàn tay, bàn chân nổi nhiều nốt sần, gồ dưới da, có đốm sắc tố màu đen và móng tay có những đường ngang màu đen rất điển hình nên hội chẩn liên chuyên khoa Tiêu hoá - Thần kinh - Huyết học - Da liễu và đi đến kết luận nghi ngờ nhiễm độc thạch tín.

Các bác sĩ đã tiến hành thu thập mẫu máu - nước tiểu - tóc - móng để xét nghiệm độc chất và đúng như dự đoán: người bệnh bị ngộ độc thạch tín. Nồng độ Asen trong tóc, móng của người bệnh cao hơn từ 300 - 500 lần so với giá trị thông thường.

Hiện sức khỏe của bệnh nhân tốt, đã có thể đi lại, sinh hoạt. Đây là những việc mà cả năm qua anh không làm được.

Theo y văn thì để điều trị, cần loại bỏ chất độc ra khỏi cơ thể bằng phương pháp chelation - là dùng các loại thuốc có thể kết nối với kim loại nặng để nó có thể được loại bỏ ra khỏi cơ thể bằng đường tiểu.

Tuy nhiên, ở Việt Nam nguồn thuốc khan hiếm nên BS Ngọc quyết định liên lạc với Bệnh viện Taipei Veterans General Hospital, Đài Loan. Đây là một trong những bệnh viện lớn và uy tín ở Đài Loan, chuyên ngành Độc chất tại đây rất phát triển.

Chỉ trong vòng một tuần, các thủ tục để đưa người bệnh qua Đài Loan hoàn tất. Sau một tháng nhờ điều trị đặc hiệu bằng chelation, tập phục hồi chức năng mỗi ngày, điều trị tốt bệnh nền, cắt đứt nguồn phơi nhiễm, người bệnh có thể tự đi lại được mà không cần dụng cụ hỗ trợ, tăng được 6 kg so với trước khi qua Đài Loan (lúc đó chỉ còn 39 kg), sang thương da giảm rõ rệt.

Sau khi về nước, người bệnh tiếp tục được điều trị và theo dõi hơn 1 tháng tại Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM. Hiện bệnh nhân đã xuất viện, dự kiến cuối tháng 8 sẽ quay lại Đài Loan tái khám, kiểm tra hiệu quả điều trị thuốc chelation và đánh giá sức khỏe toàn diện để quyết định kế hoạch điều trị và theo dõi sắp tới.

Nhiễm độc thạch tín nặng có thể gây ung thư, tử vong

Ngay sau khi tình trạng bệnh nhân đã ổn định, BS Ngọc đã đem các gói thuốc xông về phân tích, những thành phần này chứa hàm lượng thạch tín, thủy ngân cao.

Không chỉ vậy, BS Ngọc còn tham khảo ý kiến của các thầy cô trong ngành Đông Y thì được biết, hùng hoàng hiện nay được quảng cáo rất nhiều, là vị thuốc quý, chữa nhiều bệnh. Tuy nhiên, nó hoàn toàn không được dùng đường uống mà chỉ bôi ngoài da với lượng rất nhỏ.

“Việc đốt nóng hùng hoàng dưới tác động của nhiệt sẽ làm thạch tín bị bốc hơi, khi con người hít phải sẽ hấp thu vào cơ thể rất nguy hiểm” - BS Ngọc cho biết.

Ngón tay có vết đen, lòng bàn tay nổi sần, gồ dưới da... là những dấu hiệu khiến các bác sĩ nghi ngờ người bệnh bị nhiễm độc thạch tín. Ảnh: BVCC

Theo BS Ngọc, thạch tín (hay còn gọi là asen) có 2 dạng: thứ nhất là thạch tín hữu cơ (nằm trong thực vật và mô thịt động vật), loại thạch tín này thường vô hại đối với con người; thứ 2 là thạch tín vô cơ tích tụ trong đất đá hoặc hòa tan vào nước.

Độc tính của thạch tín vô cơ cao gấp 4 lần thuỷ ngân, được công nhận là các chất gây ung thư nhóm một. Thạch tín và các hợp chất của thạch tín được sử dụng làm thuốc trừ dịch sâu, thuốc diệt cỏ và trong sản xuất các hợp kim.

Thạch tín vô cơ là loại hóa chất cực độc và được gọi là “vua của các loại độc”. Nó nguy hiểm ở chỗ không màu, không mùi, không vị nên mọi người khó nhận biết mình đã bị ngộ độc.

Ngộ độc thạch tín có hai dạng: cấp tính và mạn tính. Ngộ độc cấp tính có triệu chứng giống như bệnh tả, xuất hiện rất nhanh, có thể là ngay sau khi ăn phải thạch tín. Bệnh nhân nôn mửa, đau bụng, tiêu chảy liên tục, khát nước dữ dội, mạch đập yếu, mặt nhợt nhạt rồi thâm tím, bí tiểu và tử vong sau 24 giờ.

Ngộ độc mạn tính, dạng này xảy ra do tích lũy liều lượng nhỏ thạch tín trong thời gian dài. Triệu chứng bao gồm: mặt xám, tóc rụng, viêm dạ dày, viêm ruột, đau mắt, đau tai, đi đứng loạng choạng, xét nghiệm có thạch tín trong nước tiểu, người gầy còm, kiệt sức rồi tử vong trong vài tháng hoặc vài năm.

Thạch tín không chỉ tồn tại trong nước mà còn có mặt trong không khí, trong đất, thực phẩm và rất dễ xâm nhập vào cơ thể con người. Thạch tín đi vào vào cơ thể con người qua 3 đường chính là hô hấp, tiêu hóa và qua da. Khi vượt quá ngưỡng an toàn thì thạch tín trong thực phẩm, nước uống hoặc không khí sẽ trở thành chất độc gây nguy hiểm. Tuy nhiên, ở cấp độ bình thường, mỗi ngày chúng ta đều nạp vào cơ thể một lượng asen nhất định nhưng liều lượng cực kỳ thấp và không gây ra bất kỳ tác động ngộ độc cấp tính nào đối với cơ thể.

TS.BS Cao Thanh Ngọc khuyến cáo, người dân không nên sử dụng những chế phẩm hay thuốc men không rõ nguồn gốc, không nên lạm dụng bất cứ đồ vật hay món ăn gì như dùng thường xuyên 1 món ăn, uống lâu dài một loại thực phẩm chức năng khi chưa biết rõ chính xác thành phần bên trong. Tốt nhất nên ăn uống đa dạng, luân phiên thay đổi.

Nếu có các triệu chứng của bệnh thì nên đến bệnh viện để khám và điều trị bằng những thuốc đã được nghiên cứu, kiểm chứng rõ ràng về hiệu quả, độ an toàn cũng như liều lượng chuẩn xác vì đôi khi một chất với liều nhỏ có thể là thuốc chữa bệnh nhưng liều cao lại là thuốc độc gây chết người.

TS.BS Cao Thanh Ngọc (giữa), ThS.BS Trần Hồng Thụy (bên phải) và BS Huỳnh Khôi Nguyên trực tiếp tham gia quá trình điều trị, hỗ trợ cho người bệnh, từ Việt Nam sang Đài Loan và ngược lại.

Trong quá trình điều trị, BS Ngọc đã nhận được nhiều lời khuyên nên cho bệnh nhân xuất viện vì có lời đồn đoán cho rằng, những trường hợp ngộ độc thạch tín như thế này chỉ do đầu độc mà thành. Lỡ điều trị tốt có thể “gây thù chuốc oán”.

Tuy nhiên, BS Ngọc khẳng định vẫn sẽ kiên trì đến cùng. Khi chứng kiến người bệnh suy kiệt, dặn người nhà chuẩn bị sẵn hậu sự, chị không đành lòng làm như thế.
Phương Nguyên - Ảnh: Trung Úy - AloBacsi.com

Mới cập nhật