Dinh dưỡng

Ưu nhược điểm của thực phẩm hữu cơ

Nền công nghiệp thực phẩm hữu cơ đang phát triển rất mạnh, nhu cầu sử dụng các loại thực phẩm hữu cơ cũng đang tăng cao hơn bao giờ hết.

Theo thống kê, người Mỹ đã dành khoảng 43.3 tỷ đôla cho thực phẩm hữu cơ vào năm 2015, tăng 11% so với năm trước đó. Và theo một thống kê khác, có khoảng 2540 tấn thuốc trừ sâu được sử dụng mỗi năm trên toàn thế giới.

Thực phẩm hữu cơ là những loại thực phẩm không chứa các chất sau:

  • Thuốc trừ sâu và phân hóa học tổng hợp
  • Kỹ thuật di truyền
  • Bùn thải
  • Tia phóng xạ
  • Chất bảo quản

Nếu một sản phẩm được gắn mác thực phẩm hữu cơ, thì ít nhất 95% thành phần tạo ra sản phẩm đó phải là các thành phần hữu cơ. Và nếu một sản phẩm được gắn mác là làm từ thành phần hữu cơ, thì ít nhất 70% thành phần phải là thành phần hữu cơ.

Lợi ích

Không chứa thuốc trừ sâu

Một trong số những lý do chính khiến người tiêu dùng tìm mua các loại thực phẩm hữu cơ là do những loại thực phẩm này không chứa thuốc trừ sâu. Trên 450 nghìn kg (tương đương hơn 450 tấn) thuốc trừ sâu được sử dụng tại Mỹ mỗi năm, theo một nghiên cứu đăng trên Reviews on Environmental Health. Những chất hóa học này được coi là rất độc hại.

Mục đích sử dụng của thuốc trừ sâu là để ngăn chặn sự phá hoại của côn trùng, cỏ dại, chuột bọ và nấm. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng lâu dài của thuốc trừ sâu, đặc biệt là lên sức khỏe con người hiện nay vẫn chưa được hiểu biết toàn diện.

Trong khi gần đây chưa có một nghiên cứu nào theo dõi lâu dài về những ảnh hưởng có thể xảy ra của thuốc trừ sâu lên sức khỏe con người, thì có rất nhiều bằng chứng cho thấy, tiếp xúc với thuốc trừ sâu có liên quan đén việc tăng nguy cơ mắc một số bệnh mạn tính như tiểu đường, ung thư và Alzheimer.

Thuốc trừ sâu được biết đến là đặc biệt nguy hại cho trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai. Thuốc trừ sâu có thể gây ra những vấn đề về chú ý và học tập, cân nặng sơ sinh thấp, phát triển não và hệ thần kinh bất thường và các loại ung thư ở nhi khoa.

Mặc dù trẻ nhỏ thường dễ tiếp xúc nhất với thuốc trừ sâu tại nhà thông qua các loại sản phẩm xịt tiêu diệt bọ và các hoát chất dùng trong nhà khác, nhưng một số nghiên cứu cho thấy, một chế độ ăn bao gồm các loại thực phẩm hữu có có thể giảm đáng kể nguy cơ tiếp xúc với thuốc trừ sâu của trẻ. Và điều này cũng đúng với người lớn.

Một nghiên cứu do CDC và hai trường đại học tại Mỹ tiến hành chỉ ra rằng mức độ thuốc trừ sâu trong nước tiểu sẽ giảm đến mức không thể phát hiện ra được khi trẻ được chuyển sang chế độ ăn bao gồm các loại thực phẩm hữu cơ.

Các loại cây trồng thông thường có dư lượng thuốc trừ sâu cao hơn khoảng 4 lần so với cây trồng hữu cơ, theo một nghiên cứu của British Journal of Nutrition. Nghiên cứu này cũng chỉ ra rằng, cây trồng thông thường có lượng cadmi cao hơn cây trồng hữu cơ (Cadmi là một loại kim loại gây độc thường có chứa trong một số loại phân bón hóa học cho cây trồng)


Môi trường

Ảnh hưởng của môi trường đến ngành nông nghiệp đang ngày càng trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết. Ở rất nhiều đất nước nông nghiệp, bao gồm cả Việt Nam, nguồn nước ngầm đã bị ô nhiễm bởi phân bón tổng hợp và thuốc trừ sâu. Các loại cây trồng hữu cơ sẽ giảm được đáng kể nguy cơ do nước bị ô nhiễm và có thể ngăn chặn được tình trạng ô nhiễm đất.

Thịt an toàn hơn

Thịt hữu cơ là thịt được lấy từ động vật không sử dụng kháng sinh, hormone hoặc không sử dụng thực phẩm có chứa thuốc trừ sâu trong khi nuôi. Ăn thịt hữu cơ có thể làm giảm nguy cơ tiếp xúc với thuốc trừ sâu và giảm nguy cơ tiếp xúc với vi khuẩn kháng thuốc - một vấn đề đang tăng cao khi ăn thịt nuôi thông thường.

Nhiều dinh dưỡng hơn

Thực phẩm hữu có tập trung nhiều chất chống oxy hóa và các loại chất dinh dưỡng khác hơn, theo một nghiên cứu năm 2014, phân tích 343 bài báo đã xuất bản về thực phẩm hữu cơ. Rất nhiều các loại chất chống oxy hóa được tìm thấy có mức độ tập trung cao hơn ở trong các loại thực phẩm hữu cơ, và đây là những chất đã được chứng minh có thể bảo vệ được các tế bào và làm giảm nguy cơ mắc một số loại ung thư, bệnh tim mạch và bệnh Alzheimer.

Tương tự như vậy, sữa hữu cơ cũng có lượng axit béo omega 3 cao hơn gấp khoảng 2 lần so với sữa thông thường, theo kết quả một nghiên cứu mới đây. Các nhà nghiên cứu tin rằng, sự khác biệt về các chất dinh dưỡng là do các loại động vật nuôi lấy sữa cũng được cho ăn bởi các loại thức ăn hữu cơ.

Lượng tăng axit béo omega 3 cũng được tìm thấy trong sữa chua và phô mai được làm từ sữa hữu cơ. Tuy nhiên, sữa hữu cơ và các sản phẩm từ sữa không phải là nguồn cung cấp omega 3 chính. Bạn sẽ phải uống khoảng 10 lít sữa thì mới có được lượng omega 3 tương đương với việc ăn khoảng 100g cá hồi.

Tránh được thực phẩm biến đổi gen và các chất phụ gia thực phẩm

Ăn các loại thực phẩm hữu có là một trong số những cách tốt nhất để tránh ăn các loại thực phẩm biến đổi gen. Thực phẩm hữu cơ không thể được làm ra từ bất cứ thành phần biến đổi gen nào. Theo tổ chức lương thực và nông nghiệp Mỹ, ảnh hưởng của thực phẩm biến đổi gen lên sức khỏe và môi trường hiện vẫn chưa được biết rõ.

Những thực phẩm được cấp giấy chứng nhận là thực phẩm biến đổi gen cũng sẽ bị cấm hoặc hạn chế sử dụng các loại phụ gia thực phẩm, ví dụ như chất bảo quản, chất tạo màu, hương liệu, mì chính và chất tạo ngọt nhân tạo. Rất nhiều những phụ gia thực phẩm này có mặt trong những loại thực phẩm thông thường, nhưng lại không có tên trong thành phần ghi bên ngoài nhãn.

Nhược điểm

Thực phẩm hữu cơ có giá thành cao hơn

Thực phẩm hữu cơ có giá thành cao hơn hẳn so với thực phẩm thông thường, một số sản phẩm thậm chí còn có giá thành cao gấp đôi so với thực phẩm thông thường. Nguyên nhân là do nhu cầu thực phẩm hữu cơ đang ngày một tăng cao, trong khi có rất ít trang trại hay cánh đồng áp dụng phương pháp hữu cơ để chăn nuôi, trồng trọt, dẫn đến tình trạng cung không đủ cầu và tăng giá.

Đối với nhiều loại cây trồng, những cánh đồng hữu cơ sẽ có sản lượng thấp hơn so với những cánh đồng thông thường vì không sử dụng các loại thuốc trừ sâu. Quy trình sản xuất thực phẩm hữu cơ cũng thường sẽ có giá thành cao hơn, vì cần có nhiều nhân công hơn. Do vậy, các sản phẩm hữu có thường có giá thành cao hơn các sản phẩm thông thường từ 10-40%.


Không có sự khác biệt nào về nguy cơ gây ngộ độc thực phẩm do vi khuẩn

Ngoài việc chứa ít vi khuẩn kháng kháng sinh hơn, thì thực phẩm hữu cơ cũng có mức độ an toàn và nguy cơ tương tự như những loại thực phẩm thường đối với những bệnh do vi khuẩn gây ra với thực phẩm. Tất cả các sản phẩm tươi sống, dù là hữu cơ hay không, thì cũng rất dễ nhiễm vi khuẩn listeria, E.coli, salmonella và các loại vi khuẩn khác.

Trong những năm gần đây, tại Mỹ, lượng thực phẩm hữu cơ bị thu hồi vì nhiễm vi khuẩn có xu hướng tăng lên, nhưng chỉ chiếm khoảng 10% tổng số thực phẩm thu hồi. Tuy nhiên, so với tổng số thực phẩm hữu cơ bán ra ít hơn thì số lượng thu hồi này là phù hợp.

Thời gian bảo quản ngắn hơn

Trái cây và rau quả hữu cơ sẽ bị thối nhanh hơn trái cây và rau quả thông thường do không được xử lý với các loại sáp hoặc các chất bảo quản.

Kết luận

Rất nhiều chuyên gia tin rằng, thuốc trừ sâu tồn dư lại trên rau và trái cây lànguy cơ nhỏ đối với sức khỏe. Tuy nhiên, vẫn chưa có nhiều nghiên cứuđủ bằng chứng về việctiếp xúc mức độ ít với thuốc trừ sâu có gây ra mối nguy hại gì không.

Lựa chọn thực phẩm hữu có có thể giúp bạn giảm đáng kể nguy cơ tiếp xúc với thuốc trừ sâu và giúp loại bỏ được các chất độc hại ra khỏi môi trường. Nhưng, bạn cũng không nhất thiết phải ăn 100% thực phẩm hữu cơ để đạt được lợi ích này.

Theo TS.BS Trương Hồng Sơn - Viện Y học ứng dụng Việt Nam/Healthline

Tin liên quan

Mới cập nhật