Tâm lý - Tâm thần

Rối loạn phân ly có phải bệnh về tâm thần?

Thưa bác sĩ, Con gái tôi 17 tuổi, gần đây hay bị hụt hơi, khó thở, ngất xỉu, vừa rồi phải đi cấp cứu, bác sĩ chẩn đoán bị rối loạn phân ly. Tôi đã tìm hiểu và biết rằng đây là một bệnh suy nhược thần kinh, xin hỏi bác sĩ bệnh này chữa trị có khỏi hẳn và có phải đây là 1 bệnh về tâm thần?
BS.CK1 Cao Thị Lan Hương
BS.CK1 Cao Thị Lan Hương

Bệnh viện Trưng Vương Xem thông tin

Rối loạn phân ly. Ảnh minh họa - Nguồn Internet
Rối loạn phân ly. Ảnh minh họa - Nguồn Internet

Chào em,

Trong bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 (ICD-10), Hysteria được gọi là rối loạn phân ly. Hysteria là một trạng thái của tâm thức, biểu hiện là sự kích động thái quá, không thể điều khiển được các cảm xúc.

Những người bị "hysteria" thường mất tự chủ do một nỗi sợ hãi gây ra bởi nhiều sự kiện trong quá khứ có liên quan đến một số mâu thuẫn nghiêm trọng, bệnh thường xuất hiện sau một chấn thương tâm lý ở những người nhân cách yếu. Tỷ lệ gặp ở 0,3-0,5% dân số, thường gặp ở nữ giới.

Biểu hiện bệnh rất đa dạng: Những dấu hiệu dạng cơ thể như mệt mỏi hụt hơi, khó thở, đau nhức... nhưng không có bằng chứng xác đáng về bệnh cơ thể; Những biểu hiện về tâm thần kinh như khóc cười, sợ hãi vô cớ, la hét, mất hoặc tăng cảm giác..., ý thức chỉ bị ảnh hưởng. Bệnh nhân có thể giả ngất vì ý thức vẫn tỉnh táo và vẫn nhận biết được xung quanh.

Đặc điểm quan trọng là bệnh nhân rất dễ tự ám thị và bị ám thị ly kỳ hóa hiện tượng, kịch tính hóa, thích được mọi người chú ý. Nguyên nhân thường là do những chấn thương tâm lý, lo sợ cao độ, tức giận bi quan, bệnh cơ thể mà theo người bệnh hiểu là hiểm nghèo. Yếu tố thuận lợi là những người có nhân cách yếu, kém ý chí, thần kinh dạng nghệ sĩ... Vì thế, có thể nói đây thuộc về nhóm bệnh tâm thần, có thể điều trị được.

Điều trị bệnh này bằng biện pháp tâm lý, thôi miên, tạo quan hệ tốt giữa bác sĩ và bệnh nhân, cơn bệnh sẽ qua đi trong thời gian ngắn. Trong một số trường hợp khó khăn hơn, cần sử dụng ngay benzodiazepin, sau đó dùng thuốc chống trầm cảm liều thấp. người bệnh cần được khám và trị liệu tâm lý với bác sĩ chuyên khoa Tâm thần để tránh tái diễn.

Thân mến.

Mời tham khảo thêm:



Rối loạn phân ly thường là do những xung đột bị đè nén trong người. Chứng rối loạn có nguồn gốc tâm sinh lý, kết hợp chặt chẽ với sang chấn tâm lý và căng thẳng thần kinh. Bệnh thường gặp ở người trẻ, đặc biệt là nữ giới, ở những người có loại hình thần kinh nghệ sĩ và có nhân cách dễ bị ám thị. Chứng rối loạn phân ly thường ít phổ biến ở người sau tuổi 40.

Rối loạn phân ly có thể xem như là một cơ chế phòng vệ, nhằm giúp cơ thể tránh những cảm xúc đau đớn bằng cách chuyển trạng thái ý thức này xuống trạng thái vô thức. Một khía cạnh quan trọng của sự xuất hiện chứng rối loạn phân ly là nó liên quan đến cơ thể của bệnh nhân, theo một cách có thể thay đổi và không thể bị đặt vào bất kỳ nguyên nhân hữu hình nào.

Tiêu chuẩn chẩn đoán rối loạn phân ly  theo Hội Tâm thần học Mỹ (1994)

- Một hoặc nhiều triệu chứng hay thiếu sót ảnh hưởng đến hoạt động tự chủ hoặc chức năng thần kinh mà gợi ý đến một bệnh thần kinh hay bệnh nội khoa.

- Các yếu tố tâm lý được cho là có liên quan đến triệu chứng hay thiếu sót này vì các xung đột hay căng thẳng thường xuất hiện trước khi khởi phát hoặc nặng thêm các triệu chứng hay thiếu sót đó.

- Các triệu chứng hay thiếu sót không do bệnh nhân cố ý tạo ra hay giả vờ (như trong rối loạn giả tạo hay giả bệnh).

- Sau khi đã kiểm tra kỹ, các triệu chứng hay thiếu sót không thể giải thích đầy đủ bởi các bệnh nội khoa hay do hậu quả trực tiếp của một chất hoặc một hành vi hay nhận thức được văn hóa cho phép.

- Các triệu chứng hay thiếu sót gây suy giảm đáng kể về mặt lâm sàng hoặc suy giảm chức năng nghề nghiệp, xã hội hoặc các lĩnh vực quan trọng khác  hoặc sự đảm bảo đánh giá về y tế.

- Các triệu chứng hay thiếu sót không bị giới hạn bởi đau hay rối loạn chức năng tình dục, không xuất hiện độc lập trong quá trình bị bệnh rối loạn phân ly và nó không được giải thích tốt hơn bởi một rối loạn tâm thần khác.

Bệnh rối loạn phân ly gây ra rất nhiều triệu chứng bất lợi đối với người bệnh, chính vì vậy khi thấy bản thân có các dấu hiệu của bệnh rối loạn phân ly, bạn nên đi khám bác sĩ để được chữa bệnh kịp thời.

Nếu đó là người thân của bạn thì bạn hãy bình tĩnh khuyên người đó đi khám bác sĩ để được can thiệp và khắc phục các triệu chứng.