Chat với bác sĩ

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình tư vấn: Làm gì để con tăng chiều cao?

3 năm đầu đời của trẻ được cho là giai đoạn vàng phát triển chiều cao và thể chất, đây là giai đoạn quyết định 60% khả năng phát triển chiều cao khi trưởng thành của trẻ. Việc bổ sung dinh dưỡng và môi trường sống sạch sẽ và lành mạnh giúp trẻ phát triển toàn diện nhất là chiều cao.

NỘI DUNG TƯ VẤN

1. Việc giúp con phát triển chiều cao là mối quan tâm của nhiều gia đình. Đầu tiên, xin BS cho biết chiều cao của một người do các yếu tố nào quy định hoặc ảnh hưởng? Trong đó, yếu tố nào dễ can thiệp để giúp trẻ tăng chiều cao?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:

Việc giúp con phát triển chiều cao là mối quan tâm của nhiều gia đình. Khoa học đã chứng minh chiều cao của một người chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố: dinh dưỡng (32%), môi trường sống, bệnh tật, giấc ngủ (25%), di truyền (23%) và luyện tập thể thao (20%). Như vậy, gen di truyền chỉ quyết định một phần nhỏ là 23% chiều cao của một người.

Còn lại, do tác động  ngoài di truyền như dinh dưỡng như cho trẻ ăn uống đa dạng, đủ 4 nhóm thực phẩm là bột, béo, đạm, rau và trái cây. Trong nhóm đạm cần tập cho trẻ ăn đa dạng đổi món với thịt, cá, tôm, tép, cua, lươn, đậu hũ, đậu đỗ, nấm, rong biển... Mỗi ngày, ngoài 3 bữa ăn chính, trẻ cần ăn thêm 2-3 bữa phụ với sữa, sữa chua, phô mai... (khoảng 500-600 ml sữa và các sản phẩm từ sữa) và trong rau củ quả có chứ nhiều  vitamin và khoáng chất ( A, E, C, Selen...) để tăng cường sức đề kháng cho trẻ

Giấc ngủ cũng quan trọng đối với trẻ. Vì vậy, cần đảm bảo cho trẻ ngủ sớm trước 22G và ngủ sâu để giúp cơ thể tiết đủ lượng hormone tăng trưởng.

Ngoài ra, tập luyện thể thao để giúp trẻ con cao lớn như thường xuyên cho trẻ vận động, chạy nhảy ngoài trời để vừa kích thích cơ xương phát triển, vừa nhận đủ vitamin D3 cần thiết qua ánh nắng.

 

2. Dựa vào chiều cao của bố và mẹ, có công thức để tính ra chiều cao của con trong tương lai. BS có thể hướng dẫn bạn đọc cách tính này không ạ?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:

Dựa vào chiều cao của bố và mẹ, có công thức để tính ra chiều cao của con trong tương lai là:

- Chiều cao của con trai = (chiều cao của bố + chiều cao của mẹ + 13 cm) : 2, còn (± 5)

- Chiều cao của con gái = (chiều cao của bố + chiều cao của mẹ -13 cm ) : 2, còn (± 5)

Ví dụ :  Bố cao 1m70, mẹ cao 1m50 thì con trai có chiều cao dự kiến là:

(170 + 150 + 13) : 2 = 166,5 (± 5)

Như vậy chiều cao của người con trai có thể nằm trong khoảng từ 1m61 đến 1m71.

Ngoài ra, chiều cao của trẻ còn phụ thuộc vào các yếu tố khác như dinh dưỡng, luyện tập, môi trường sống,...

Cha mẹ nên làm gì để tăng chiều cao cho con?

3. Nhờ BS liệt kê các mốc thời gian quan trọng để giúp trẻ tăng trưởng chiều cao ở nam và nữ ạ?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:

Có rất nhiều yếu tố tác động đến sự phát triển chiều cao của trẻ. Trong đó, sự phát triển chiều cao của trẻ chỉ phụ thuộc 23% là do di truyền, còn lại là 77% do các yếu tố dinh dưỡng, thói quen sinh hoạt, vận động, thể dục thể thao… Do vậy, cha mẹ cần biết những yếu tố ảnh hưởng đến chiều cao của con cũng như sự phát triển của con trong từng giai đoạn để biết cách chăm sóc trẻ và điều chỉnh hợp lý như chế độ dinh dưỡng, vận động phù hợp ,..…để giúp con phát triển chiều cao lý tưởng.

Chiều cao của trẻ phát triển theo 4 giai đoạn chính:

– Giai đoạn 0-1 tuổi: Trẻ tăng trung bình 25cm
– Giai đoạn 1 – 3 tuổi: Mỗi năm trẻ cao thêm 10-12cm nếu được nuôi dưỡng tốt.
– Giai đoạn 3-10 tuổi : Chiều cao trung bình tăng 5-6cm/năm.
– Giai đoạn dậy thì: Con gái từ 10-16 tuổi và con trai từ 12-18 tuổi là tuổi dậy thì. Trong thời gian dậy thì, cơ thể sẽ có 1-2 năm chiều cao tăng vọt từ 6-12 cm mỗi năm nếu được nuôi dưỡng tốt. Nhưng trong thực tế, không thể xác định chính xác thời gian cụ thể của giai đoạn này, nên cha mẹ vẫn phải đảm bảo dinh dưỡng tốt cho trẻ trong suốt thời gian dậy thì để trẻ phát triển.

Sau thời kỳ dậy thì, chiều cao vẫn tăng đến năm trẻ 25 tuổi nhưng với tốc độ rất chậm, tổng cộng số tăng chiều cao của các năm sau không bằng một năm chiều cao tăng vọt của thời kỳ dậy thì.

 

4. Xin BS cho biết những chất dinh dưỡng nào đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển chiều cao của trẻ?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:

Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển chiều cao nên cho trẻ ăn đa dạng, đủ 4 nhóm thực phẩm (bột, béo, đạm, rau và trái cây) trong các bữa ăn chính, nên tăng cường các thực phẩm giàu canxi, sắt, kẽm như sữa, trứng, thịt, cá, tôm, cua, lươn, ếch, rong biển… Những loại thực phẩm dưới đây sẽ giúp trẻ phát triển chiều cao tối ưu:

- Sữa và thực phẩm làm từ sữa: Sữa là thức uống giàu canxi giúp thúc đẩy quá trình phát triển, đồng thời giúp xương bé trở nên chắc khỏe. Bên cạnh đó, vitamin A có trong sữa giúp cơ thể trẻ hấp thu canxi tốt hơn. Bên cạnh đó, sữa cũng là nguồn cung protein rất tốt, giúp tăng trưởng các tế bào trong cơ thể. Do đó, cần đảm bảo cho trẻ uống ít nhất 600ml sữa giàu Canxi mỗi ngày và dùng thêm thường xuyên các sản phẩm làm từ sữa như phô mai, sữa chua là những nguồn giàu vitamin A, B, D và E cũng như protein và canxi sẽ giúp trẻ phát triển chiều cao.

- Thực phẩm giàu protein từ động vật: Thịt gà là loại thịt rất tốt cho trẻ, giàu protein giúp trẻ tăng trưởng, phát triển chiều cao nhanh chóng và xương dẻo dai hơn. Thịt bò cũng là loại thực phẩm tốt để phát triển chiều cao.Hàm lượng protein chứa trong thịt bò rất cao. Tuy nhiên, không nên cho trẻ ăn quá mức sẽ dẫn đến các vấn đề liên quan đến cholesterol. Cá là  thức ăn giúp phát triển chiều cao tốt nhất cho trẻ nhất là cá hồi và cá ngừ là 2 loại cá rất giàu vitamin D và protein.

-Trái cây và rau củ quả tươi: Việc hấp thụ nhiều rau quả tươi cũng rất quan trọng đối với sự phát triển của trẻ. Những loại trái cây như đu đủ, cà rốt, bông cải, rau bó xôi là những loại thực phẩm giàu chất xơ, kali, folate, đặc biệt là vitamin A sẽ giúp phát triển xương và mô cho trẻ. Ngoài ra, vitamin C trong những loại trái cây có múi cũng hỗ trợ tăng chiều cao và tăng cường sức đề kháng cho trẻ và giúp trẻ khỏe mạnh hơn.

-Ngũ cốc: không những là nguồn năng lượng dồi dào mà còn là nguồn cung cấp chất xơ, vitamin, sắt, magiê và selen. Ngoài ra, ngũ cốc còn rất giàu calorie, có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển và tăng trưởng chiều cao của trẻ như gạo lứt, mì ống và lúa mì nguyên chất .

-Bột yến mạch: Đây là loại thực phẩm chứa nhiều chất đạm và có hàm lượng chất béo thấp, protein trong yến mạch có khả năng kích thích tăng chiều cao, cân nặng ở trẻ.

-Trứng: Trong trứng chứa chất đạm có giá trị sinh học cao, dễ hấp thụ, chứa nhiều axit amin hỗ trợ hoạt động của cơ bắp, enzyme, là chất dinh dưỡng có vai trò lớn trong việc nâng cao chiều cao của trẻ. Trong 100g trứng gà có chứa 10,8g protein .Ngoài ra, trong lòng đỏ trứng còn cung cấp nhiều chất béo, các vitamin và khoáng chất rất cần thiết cho sự phát triển của trẻ như sắt, vitamin A, kẽm.

-Đậu nành: là thực phẩm giàu protein nhất trong các thực phẩm giúp trẻ phát triển chiều cao có nguồn gốc từ thực vật, hỗ trợ rất nhiều việc phát triển xương ở trẻ.

 

5. Để hỗ trợ tăng chiều cao thì việc bổ sung canxi khi nào là cần thiết, và liều lượng thế nào, mong BS hướng dẫn?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:

Theo tổ chức y tế thế giới WHO, nhu cầu canxi ở các độ tuổi  khác nhau thì nhu cầu cũng có sự khác nhau. Do đó, để hỗ trợ tăng chiều cao thì việc bổ sung Canxi cho trẻ khi có chỉ định của bác sĩ điều trị và liều lượng như sau:

- Trẻ dưới 6 tháng tuổi: 300mg/ngày

- Từ 7 – 12 tháng tuổi: 400mg/ngày

- Từ 1 – 3 tuổi: 500mg/ngày

- Từ 4 – 6 tuổi: 600mg/ngày

- Từ 7 – 9 tuổi: 700mg/ngày

- Từ 10 tuổi: 1000mg/ngày

- Từ 11 – 24 tuổi: 1200mg/ngày.

Thời điểm bổ sung canxi tốt nhất trong ngày là vào buổi sáng, sau bữa ăn sáng khoảng 30 phút đến 1 giờ đồng hồ. Bởi buổi sáng là thời điểm bắt đầu một ngày mới, nếu bổ sung canxi vào thời điểm này, trẻ sẽ vận động cả ngày, điều này ảnh hưởng tích cực đối với việc hấp thu canxi. Đồng thời, thời gian từ 6-8 giờ sáng là khoảng thời gian trẻ tiếp xúc với ánh nắng mặt trời nhiều hơn, giúp tổng hợp vitamin D3 hỗ trợ quá trình hấp thu canxi, không nên cho trẻ bổ sung canxi vào thời điểm chiều hoặc tối. Tối là thời gian trẻ ít vận động nhất, vì vậy làm giảm khả năng hấp thu canxi, tăng khả năng bị lắng cặn canxi hơn, gây ra các tình trạng táo bón, vôi hóa thành mạch hoặc sỏi thận.

Ngoài ra, cần tăng cường cho trẻ các loại thực phẩm giàu canxi như: rau có màu xanh đậm (rau bina, súp lơ xanh, cải chíp,…), các loại hoa quả tươi (cam, quýt…), các loại đậu, hạt, trứng, sữa, tảo biển,… Trong đó, tảo biển là nguồn bổ sung canxi tự nhiên rất hiệu quả, được coi là xu hướng phát triển chiều cao tối ưu cho trẻ hiện nay.

 

6. Rất nhiều bạn đọc AloBacsi quan tâm đến việc lựa chọn môn thể thao để giúp con tăng chiều cao. Liệu có phải những môn cần vươn người như bơi lội, bóng rổ, bóng chuyền, đu xà… sẽ giúp tăng chiều cao, còn những môn như tập gym, tập tạ sẽ khiến cơ thể bị lùn không ạ?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:

Các môn thể thao giúp trẻ tăng chiều cao như bơi lội, bóng rổ, bóng chuyền, đu xà… sẽ giúp tăng chiều cao, chiều cao con người phát triển là do sự phát triển của các lớp sụn đầu các khớp.

Việc tập thể dục nói chung và tập Gym nói riêng sẽ kích thích sản sinh các hoocmon tăng trưởng. Giúp phát triển các lớp sụn này và cơ thể chúng ta sẽ cao lên nếu có phương pháp tập luyện hợp lý. Do đó, những môn tập gym để tăng chiều cao thì phải trên 18 tuổi và có sự hướng dẫn của huấn luyện viên có những bài tập phù hợp thì sẽ hổ trợ phát triển chiều cao .

Tuy nhiên , trẻ dưới 18 tuổi không nên tự ý tập luyện gym mà không có sự hướng dẫn của huấn luyện viên vì trong giai đoạn này cả hệ cơ bắp và hệ xương  trẻ vẫn chưa thực sự cứng cáp để có thể tập các bài tập ảnh hưởng tới hệ xương sẽ có nguy cơ ảnh hưởng không tốt tới sự phát triển của chiều cao như cơ thể sẽ lùn đi.

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình tư vấn làm sao để trẻ tăng chiều cao

7. Vậy theo BS, môn thể thao nào giúp tăng chiều cao? Hoặc vận động như thế nào để giúp tăng chiều cao tốt nhất ạ?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:

Môn thể thao giúp trẻ tăng chiều cao như bơi lội, nhảy dây, đánh cầu lông, chạy xe đạp, bóng rổ, chạy bộ .

Ngoài ra, còn cho trẻ tập thể dục 5 phút vào buổi sáng mỗi ngày như: đu xà, duỗi thẳng cột sống, các bài tập thể dục vươn vai, ưỡn ngực.

 

8. Khi đã qua tuổi dậy thì rồi nhưng một số bạn chưa hài lòng với chiều cao của mình. Theo BS ở giai đoạn này có cách nào giúp tăng chiều cao hiệu quả? Và nếu thực hiện tốt thì thường có thể cao thêm bao nhiêu cm?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:

Khi đã qua tuổi dậy thì rồi nhưng một số bạn chưa hài lòng với chiều cao của mình. Trong giai đoạn này muốn tăng chiều cao hiệu quả thì nên thường xuyên vận động thể dục thể hình các bài tập về cột sống và tập gym dưới sự hướng dẫn của huấn luyện viên.

Tuy nhiên, từ 18 -25 tuổi tăng chiều cao rất chậm và cần có chế độ dinh dưỡng hợp lý. Cao thêm bao nhiêu thì không biết chính xác được vì phụ thuộc vào luyện tập thể thao và bổ sung dinh dưỡng, hấp thu dinh dưỡng của từng người.

 

9. Những bệnh lý nào có thể ảnh hưởng đến việc phát triển chiều cao của trẻ? Nhờ BS hướng dẫn các dấu hiệu nhận biết để cha mẹ đưa con đi khám và điều trị kịp thời?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:

Bệnh do di truyền từ cha mẹ

Bệnh mãn tính như hen suyễn,…

Thiếu máu khiến trẻ biếng ăn, suy dinh dưỡng, giảm trí thông minh, hạn chế các chức năng vận động,… làm trì hoãn hoặc ngưng phát triển về chiều cao và cân nặng. Cha mẹ nên đưa trẻ đến bệnh viện để bác sĩ khám và điều trị, đồng thời bổ sung các thực phẩm giàu chất sắt vào thực đơn hàng ngày để hỗ trợ quá trình tái tạo máu trong cơ thể.

Thiếu hụt hormone tăng trưởng

Sự suy giảm hoạt động của tuyến yên, tuyến giáp hay thời gian ngủ nghỉ không phù hợp tác động tiêu cực đến quá trình sản sinh ra các hormone tăng trưởng GH (Growth Hormone) và IGF-I (Insulin – like Growth Factor 1) – hai yếu tố quan trọng trong hình thành và tăng trưởng xương.

Việc bổ sung hormone tăng trưởng kết hợp điều chỉnh đồng hồ sinh học sẽ giúp cho quá trình giải phóng hormone ở cơ thể trẻ đạt hiệu quả cao.

Chậm phát triển chiều cao cũng là đặc điểm của các hội chứng rối loạn nhiễm sắc thể khi trẻ ở giai đoạn bào thai như hội chứng Down, hội chứng Turner, hội chứng Cushing,… Sự bất thường ở cấu tạo nhiễm sắc thể gây ảnh hưởng xấu đến tăng trưởng và các điều tiết trong cơ thể.

Những sang chấn tâm lý khi trẻ bị bạo hành, ngược đãi, lạm dụng,… trong quá khứ sẽ ám ảnh và ức chế quá trình tăng trưởng ở trẻ nhỏ. Trẻ con cần được nuôi dưỡng và giáo dục trong môi trường lành mạnh để đạt được sự tăng trưởng tốt .

Khi dậy thì sớm, các hormone kích hoạt sự phát triển xương khiến trẻ cao lên rất nhanh nhưng sau đó các đầu xương nhanh chóng đóng lại khiến trẻ không tiếp tục tăng trưởng thêm nữa.Nhiều trẻ có giai đoạn dậy thì sớm thường không cao bằng các bạn đồng trang lứa. Tuy nhiên, trẻ vẫn có thể cải thiện chiều cao bằng cách tăng cường các vận động kích thích xương và đảm bảo sự cân bằng trong dinh dưỡng, sinh hoạt.

Loạn sản sụn là rối loạn phát triển xương gây ra bởi một đột biến di truyền hiếm gặp. Đột biến gen này phần lớn khiến trẻ mắc các bệnh còi cọc và bị biến dạng xương ảnh hưởng đến chiều cao.

Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong quá trình tăng trưởng chiều cao của trẻ nhỏ chỉ sau di truyền. Các khoáng chất như protein, canxi, phospho, sắt, vitamin D3, vitamin A, kẽm… là những yếu tố kích hoạt, hỗ trợ các chức năng điều hành hoạt động và trao đổi chất trong cơ thể.Trẻ bị suy dinh dưỡng sẽ dẫn đến thấp còi, hệ miễn dịch bị suy giảm, kém tập trung,… Vì vậy, cha mẹ cần xây dựng thực đơn ăn uống khoa học, đa dạng dinh dưỡng cho trẻ mỗi ngày.Chế độ ăn giàu canxi sẽ rất tốt cho hệ xương của trẻ nhưng cần có sự hỗ trợ của vitamin D3 để giúp trẻ hấp thu tốt canxi và phospho tại ruột, làm tăng hiệu quả gắn canxi vào xương, từ đó thúc đẩy hệ xương tăng trưởng, phát triển chiều cao tối đa.

Thường xuyên cho trẻ ăn đồ ngọt, uống nước có gas, ăn no trước khi ngủ, đi ngủ muộn,… làm tăng bài tiết các khoáng chất, đặc biệt là canxi ra ngoài cơ thể, đồng thời ảnh hưởng đến quá trình điều tiết hormone tăng trưởng chiều cao khiến trẻ chậm lớn.

Việc hạn chế các thói quen không lành mạnh là cần thiết đối với giai đoạn trưởng thành của trẻ nhỏ.Đa phần các trường hợp chậm tăng trưởng đều có thể khắc phục được nếu cha mẹ phát hiện sớm và điều trị đúng nguyên nhân cũng như hạn chế tối đa các tác nhân chủ quan. Dành nhiều thời gian cho con cũng là cách để phụ huynh có thể nhận biết được nhịp độ tăng trưởng của con và có biện pháp can thiệp kịp thời.

Cổng thông tin tư vấn sức khỏe AloBacsi.com

Tin liên quan

Mới cập nhật

  • bsck1 nguyen thi thanh thuy tu van benh ve da o tre em

    BS.CK1 Nguyễn Thị Thanh Thùy tư vấn bệnh về da ở trẻ em

    Bạn luôn muốn biết về tổn thương ban, sẩn hoặc da gà… trên da của con mình? Sau mỗi đợt ốm, dị ứng và cảm nóng hoặc lạnh…, da của trẻ nhỏ thường có những thay đổi. Phần lớn những thay đổi này không đáng ngại và dễ điều trị. Bạn hoàn toàn có thể học được cách nhận biết các tổn thương này. BS.CK1 Nguyễn Thị Thanh Thùy - Khoa Nội Tổng Hợp, Bệnh viện Nhi Đồng 2 sẽ giải đáp cho bạn đọc về những vấn đề này.
    24/08/2019 15:32 Chat với bác sĩ
  • sinh mo tot hon sinh thuong co phai ban dang hieu sai

    Sinh mổ tốt hơn sinh thường: Có phải bạn đang hiểu sai?

    Với phụ nữ, làm mẹ là một điều thiêng liêng, tuyệt vời nhất trong cuộc đời và sinh nở ví như sự khai hoa nở nhụy. Điều này nói lên việc sinh con qua đường âm đạo là quá trình sinh lý bình thường của người phụ nữ. Những thắc mắc sẽ được giải đáp qua buổi giao lưu trực tuyến với các bác sĩ của Bệnh viện Từ Dũ: BS.CK2 Bùi Văn Hoàng - Phó Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp và BS.CK2 Hồng Công Danh - Trưởng khoa Gây mê hồi sức. Mời bạn đọc đón xem.
    24/08/2019 11:37 Chat với bác sĩ
  • livestream voi bac si luong le hoang vu lan khong chi mot ngay

    Livestream với bác sĩ Lương Lễ Hoàng: Vu Lan không chỉ một ngày

    "Vu Lan không chỉ một ngày" là món quà sức khỏe tháng 8 mà Bác sĩ Lương Lễ Hoàng dành tặng các đấng sinh thành với nhiều chủ đề thú vị xoay quanh thảo dược thiên nhiên, từ Đông trùng hạ thảo, Sâm Ngọc Linh đến cách detox cho người cao tuổi, khoáng tố giúp ông bà vui trở lại... Mời bạn đọc đón xem.
    24/08/2019 08:05 Chat với bác sĩ