Chat với bác sĩ

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình tư vấn: Vì sao trẻ phải nạo VA?

Trong nhiều trường hợp trẻ bị nhiều vi khuẩn gây bệnh ở đường hô hấp làm VA hoạt động quá tải sẽ dẫn đến viêm VA. Vậy khi nào cần nạo VA, phương pháp nào tốt nhất? Cách chăm sóc sau nạo VA?... Mời bạn đọc theo dõi phần tư vấn của BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình để hiểu rõ hơn về vấn đề này.


NỘI DUNG TƯ VẤN

Khi trẻ mới sinh ra đã có VA và đến 6 tháng tuổi VA sẽ phát triển lớn dần lên làm nhiệm vụ miễn dịch cho cơ thể. Khi trẻ được 9-10 tuổi, VA sẽ teo dần và chỉ còn vết tích ở tuổi dậy thì, khi trẻ trưởng thành sẽ biến mất. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp trẻ bị nhiều vi khuẩn gây bệnh ở đường hô hấp làm VA hoạt động quá tải sẽ dẫn đến viêm VA.


Xin BS cho biết, VA là gì, nó có nhiệm vụ gì với cơ thể ạ?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:

VA (viết tắt từ tiếng Pháp Végétations Adénoides) là tổ chức bao gồm nhiều tế bào bạch cầu. Khi thở, không khí vào mũi, qua VA rồi mới vào phổi. Bình thường VA chỉ dày khoảng 4-5mm, không cản trở đường thở. Nhiệm vụ của VA là miễn dịch cho cơ thể giúp nhận diện vi khuẩn để tạo ra kháng thể. Kháng thể này được nhân rộng và tỏa đi khắp nơi trong cơ thể nhất là ở vùng mũi họng. Khi vi khuẩn xâm nhập chúng sẽ tiêu diệt vi khuẩn.


Vì sao một số trẻ được chẩn đoán là VA tồn dư? VA tồn dư nếu không được loại bỏ sẽ gây nên hiện tượng gì, thưa BS?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:

Thông thường VA sẽ teo dần và đến khi trẻ trưởng thành sẽ biến mất. Tuy nhiên, cũng có một số trường hợp VA vẫn tồn tại khi bị vi khuẩn xâm nhập sẽ dẫn đến viêm nhiễm và sưng to, có cảm giác khó chịu và đau họng gọi là VA tồn dư.

VA tồn dư nếu không được loại bỏ sẽ gây nên nhiều bệnh viêm nhiễm như:

- VA nằm ở nóc vòm nên khi bị viêm mủ có thể chảy xuống họng gây viêm họng, viêm thanh quản, viêm phế quản, viêm thanh khí phế quản hoặc viêm phổi.

- Vi khuẩn từ VA dễ dàng lên tai giữa qua đường vòi nhĩ gây ra viêm tai giữa cấp.

- VA quá phát làm tắc vòi nhĩ, không khí không lên được tai, áp lực trong hòm tai giảm dẫn đến tăng tiết dịch trong vòm tai làm ảnh hưởng đến phát triển ngôn ngữ và học tập.

- Mủ từ VA chảy vào hốc mũi, đọng lại ở sàn mũi và các khe mũi, niêm mạc mũi phù nề, các lỗ thông xoang bị bịt tắc dẫn đến viêm xoang mũi.

- Do trẻ nuốt mủ từ VA hoặc do tổ chức lympho đường ruột cùng phản ứng viêm với viêm VA, trẻ đau bụng, nôn trớ đi ngoài phân lỏng.

- Do VA quá phát gây tắc nghẽn đường thở, trẻ phải há miệng để thở, lâu ngày làm cho hàm dưới bị đẩy ra trước, xương hàm trên không phát triển, lưỡi tụt ra sau, khuôn mặt biến dạng, vẻ mặt ngờ nghệch, chuyên môn gọi là bộ mặt VA.

- Ngủ ngáy và ngưng thở khi ngủ cũng rất thường gặp do VA quá phát.


Hiện nay có các phương pháp nào để xử lý VA tồn dư ạ? Gọi là “nạo” VA, nhưng chính xác thủ thuật này là gì, thưa BS?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:

Hiện nay, có 2 phương pháp để xử lý VA tồn dư là điều trị thuốc và phẫu thuật.

Nạo VA là thủ thuật loại bỏ VA và có rất nhiều phương pháp nạo VA dao plasma, coblator kết hợp nội soi qua mũi là phổ biến nhất vì có những ưu điểm như:

- Nội soi qua mũi giúp BS nhìn trực diện, cận cảnh và phóng đại những vùng phẫu trường kín không thể nhìn thấy hoặc thấy không rõ.

- Plasma, coblator là hệ thống phẫu thuật điện nên nó vừa cắt vừa cầm máu, không gây mất máu.

- Hệ thống coblator cắt đốt ở nhiệt độ thấp nên nạo VA không đau không chảy máu, không gây tổn thương mô lành xung quanh.

- Phần VA phì đại lan vào trong hố mũi cũng được lấy hết và bệnh nhân không cảm thấy đau sau khi nạo.

- Sau nạo VA, trẻ đã có thể về nhà sau 3-4 giờ đồng hồ, ăn uống bình thường, không cần kiêng nói.

Khi trẻ bị nhiều vi khuẩn gây bệnh ở đường hô hấp làm VA hoạt động quá tải sẽ dẫn đến viêm VA. Ảnh minh họa - Nguồn Internet
Nạo VA có nguy hiểm không, có thể xảy ra biến chứng gì không ạ?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:

Nạo VA không nguy hiểm bởi đây là kỹ thuật phẫu thuật phổ biến và an toàn. Đồng thời cũng không làm suy giảm hệ miễn dịch của trẻ. Bởi VA chỉ là 1 trong nhiều tế bào miễn dịch đường hô hấp của trẻ. Ngoài VA còn nhiều hệ miễn dịch khác như amidan khẩu cái, amidan đáy lưỡi, amidan ở lỗ vòi nhĩ và nhiều hệ thống miễn dịch khác nằm dưới lớp niêm mạc hô hấp.

Tuy nhiên, khi nạo VA vẫn có biến chứng như: chảy máu sau khi nạo, nhiễm trùng ở vị trí phẫu thuật, trẻ bị rối loạn hô hấp do dị ứng với thuốc gây mê, bị đổi giọng nói…


Trước khi nạo VA, trẻ cần được chuẩn bị như thế nào về thể chất, thưa BS?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:

- Trong vòng 7-10 ngày trước phẫu thuật, không cho trẻ dùng bất kỳ loại thuốc nào, trừ khi có chỉ định của bác sĩ.

- Tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ về chế độ dinh dưỡng. Trẻ được phép ăn hoặc uống trước khi tới bệnh viện để phẫu thuật. Sau thời điểm này tuyệt đối không cho trẻ ăn hay uống thêm gì.

- Thông báo với bác sĩ tất cả các loại thuốc trẻ đang dùng trong vòng 10 ngày trước phẫu thuật, cả thuốc kê theo đơn và thuốc do cha mẹ tự mua ở hiệu thuốc.

- Chuẩn bị sẵn cặp nhiệt độ và thuốc hạ nhiệt dạng paracetamol ở nhà cho giai đoạn sau mổ.


Còn về tâm lý, trẻ nên được chuẩn bị như thế nào?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:

Với những trẻ dưới 10 tuổi, cha mẹ có thể áp dụng các cách sau:

- Trước khi phẫu thuật 10 ngày nên cho trẻ chơi trò bệnh nhân và bác sĩ để bé quen dần và không bỡ ngỡ khi đến bệnh viện.

- Để không gây hoảng sợ cho bé, bố mẹ hãy cùng trẻ tham gia kiểm tra các chức năng cơ thể khi y tá đến như đo huyết áp, đo nhiệt độ.

- Đem theo đồ chơi hay thú nhồi bông mà trẻ yêu thích

- Cha mẹ luôn bình tĩnh và bên cạnh con để cho trẻ yên tâm.

- Cha mẹ có thể giải thích cho con theo cách dễ hiểu, chẳng hạn “Chỉ như gắp con sâu trong miệng để con hết đau họng, khỏe mạnh thôi mà. Con đừng sợ!” hoặc cho trẻ biết rất nhiều bạn nhỏ cũng giống như con, khen con đã lớn và không được mè nheo mới là trẻ ngoan. Khen ngợi khi trẻ bình tĩnh như “Con làm rất tốt!” để giúp con thêm tự tin hơn, nghe lời bác sĩ.



Nạo VA tiến hành trong bao lâu? Trẻ có cần nằm viện không? Chi phí khoảng bao nhiêu?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:

Nạo VA và cắt amidan có thể được thực hiện dưới gây mê hoăc gây tê tại chỗ. Ca mổ thường kéo dài 30-60 phút. Trẻ được gây mê qua mặt nạ rồi đặt nội khí quản và được theo dõi cẩn thận suốt quá trình phẫu thuật. VA được cắt bỏ qua đường miệng nên sẽ không có vết rạch ở mặt hay ở cổ.

Sau khi hoàn thành phẫu thuật, trẻ tỉnh khỏi thuốc mê, nội khí quản được rút ra và trẻ sẽ tiếp tục được theo dõi trong phòng hậu phẫu cho tới khi đủ tỉnh táo để chuyển sang phòng bệnh thông thường hoặc có thể về nhà khi trẻ uống được nước và tỉnh táo trở lại (thường là sau 1-2 giờ).


Sau bao lâu sẽ tái khám, thưa BS? Và bao lâu sẽ lành hẳn ạ?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:

Sau nạo VA 1 tuần sẽ tái khám. Nạo VA hiếm khi khiến trẻ đau đớn nhiều hoặc khó nuốt. Thường trẻ nạo VA có thể đi học trở lại sau 1-3 ngày , sau 2 tuần để cơ thể phục hồi hoàn toàn và trẻ trở lại bình thường.


Nếu trẻ bị đau sau nạo VA thì giảm đau như thế nào, thưa BS?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:

Các biện pháp để giảm đau:

- Dùng các chế phẩm paracetamol. Chú ý đừng cho trẻ uống thuốc khi bụng đói vì có thể làm tăng nguy cơ buồn nôn hay nôn sau phẫu thuật. Không nên dùng ibuprofen trong vòng 2 tuần sau mổ vì thuốc này làm tăng nguy cơ chảy máu.

- Tẩm ướt vùng phẫu thuật bằng cách cho trẻ uống nhiều nước.

- Đánh lạc hướng trẻ bằng các trò chơi hay các hoạt động khác.


Nhờ BS hướng dẫn cách chăm sóc, cách ăn uống cho trẻ sau khi nạo VA?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:

Cách chăm sóc trẻ:

- Sau mổ 24 giờ trẻ có thể nói chuyện nhưng tránh để trẻ gào thét hay khóc, vận động quá sức gây chảy máu.

- Trẻ có thể súc miệng và đánh răng nhưng không được súc họng sau 2 tuần.

- Dặn trẻ không dùng tay che miệng khi hắt hơi, không xì mũi trong vòng ít nhất 1 tuần sau phẫu thuật. Chỉ dùng khăn chấm nước mũi nếu chảy mũi.

- Dùng máy phun sương làm ẩm không khí để giúp trẻ thở dễ dàng hơn. Đặt máy bên cạnh giường của trẻ.

Cách ăn uống cho trẻ:

- Sau 2 ngày đầu cho trẻ ăn lỏng như: súp loãng nguội, sữa mát.
- Đến ngày 3 - 4 cho trẻ ăn cháo lỏng.
- Từ ngày thứ 5 cho trẻ ăn cháo đặc.
- Hai tuần sau mổ ăn cơm nát, sau đó ăn cơm bình thường.
- Hai tuần sau khi phẫu thuật, không cho trẻ ăn những thức ăn chua, cay, cứng, nóng. Sau khi ăn cần súc miệng nhẹ nhàng không súc họng dể gây chảy máu.

Để hạn chế trẻ viêm VA:

- Tạo một môi trường sống thông thoáng, trong lành cho trẻ.
- Hạn chế để trẻ tiếp xúc với môi trường có nhiều khói bụi, chất thải độc hại, khói thuốc lá.
- Khi thời tiết chuyển lạnh cần giữ ấm cơ thể cho trẻ, mặc quần áo ấm, dùng khẩu trang nếu đưa trẻ ra ngoài.
- Hạn chế cho trẻ uống  nước đá lạnh, đồ ăn chiên xào, …
- Giữ vệ sinh chân tay, thân thể, răng miệng cho trẻ.
- Khám sức khỏe định kỳ cho trẻ để kịp thời phát hiện những dấu hiệu của bệnh.
- Mùa nắng nóng cho trẻ trong phòng lạnh khi ra ngoài cần tránh để trẻ thay đổi nhiệt độ đột ngột.

AloBacsi trân trọng cảm ơn BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình đã dành thời gian giúp các bậc phụ huynh giải tỏa nỗi lo lắng về VA - khi nào nên cắt, cách chăm sóc cũng như phòng ngừa. Hẹn gặp lại bác sĩ trong chương trình lần sau!

Thực hiện: Phương Nguyên - Ảnh: Viết Hưởng
Cổng thông tin tư vấn sức khỏe AloBacsi.com

Mới cập nhật

  • sinh mo tot hon sinh thuong co phai ban dang hieu sai

    Sinh mổ tốt hơn sinh thường: Có phải bạn đang hiểu sai?

    Với phụ nữ, làm mẹ là một điều thiêng liêng, tuyệt vời nhất trong cuộc đời và sinh nở ví như sự khai hoa nở nhụy. Điều này nói lên việc sinh con qua đường âm đạo là quá trình sinh lý bình thường của người phụ nữ. Những thắc mắc sẽ được giải đáp qua buổi giao lưu trực tuyến với các bác sĩ của Bệnh viện Từ Dũ: BS.CK2 Bùi Văn Hoàng - Phó Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp và BS.CK2 Hồng Công Danh - Trưởng khoa Gây mê hồi sức. Mời bạn đọc đón xem.
    24/08/2019 11:37 Chat với bác sĩ
  • livestream voi bac si luong le hoang vu lan khong chi mot ngay

    Livestream với bác sĩ Lương Lễ Hoàng: Vu Lan không chỉ một ngày

    "Vu Lan không chỉ một ngày" là món quà sức khỏe tháng 8 mà Bác sĩ Lương Lễ Hoàng dành tặng các đấng sinh thành với nhiều chủ đề thú vị xoay quanh thảo dược thiên nhiên, từ Đông trùng hạ thảo, Sâm Ngọc Linh đến cách detox cho người cao tuổi, khoáng tố giúp ông bà vui trở lại... Mời bạn đọc đón xem.
    24/08/2019 08:05 Chat với bác sĩ
  • bsck1 vo thi dem tu van ve dinh duong va van dong thoi ky hau san

    BS.CK1 Võ Thị Đem tư vấn về dinh dưỡng và vận động thời kỳ hậu sản

    Sau 9 tháng "mang nặng", cuộc vượt cạn thành công đã mang lại cho mẹ bầu niềm vui “mẹ tròn con vuông”. Tuy nhiên, hãy khoan vội thở phào nhẹ nhõm, vì còn khá nhiều điều đang chờ đợi các mẹ trong thời kỳ hậu sản. Đây là giai đoạn mà các cơ quan trong cơ thể người mẹ cần có một thời gian để trở về trạng thái bình thường sau 9 tháng bị… “căng, kéo”, tạo “không gian riêng” cho bé yêu.
    23/08/2019 16:42 Chat với bác sĩ