Chat với bác sĩ

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình tư vấn: Chọn đồ chơi an toàn cho trẻ thế nào?

Đồ chơi là món quà đầu tay mà người lớn thường lựa chọn làm quà cho trẻ vào những dịp lễ, tết nhất, sinh nhật, vì nó đa dạng, dễ mua và mọi đứa bé đều thích. Tuy nhiên, cho trẻ chơi đồ chơi an toàn không phải ai cũng biết.
\
BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình - Chuyên gia tư vấn Nhi khoa của AloBacsi.

NỘI DUNG TƯ VẤN

Thưa bác sĩ, thời gian gần đây xảy ra nhiều trường hợp trẻ nuốt đồ chơi dẫn đến tắc đường thở, rất nguy hiểm, thậm chí đe dọa đến tính mạng. Xin bác sĩ cho biết những loại đồ chơi nào dễ trở thành “hiểm họa” đối với trẻ nhỏ?
 
BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình - AloBacsi.com:

Trong thời gian gần đây xảy ra nhiều trường hợp trẻ nuốt đồ chơi dẫn đến tắc đường thở, rất nguy hiểm, thậm chí đe dọa đến tính mạng.

Những loại đồ chơi nhỏ, sắc nhọn, nhựa dẻo, hạt trái cây dễ trở thành “hiểm họa” đối với trẻ nhỏ.


Độ tuổi nào ở trẻ thường dễ nuốt hoặc bị hóc dị vật khi đang chơi đồ chơi?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình - AloBacsi.com:

Độ tuổi trẻ thường dễ nuốt hoặc bị hóc dị vật khi đang chơi đồ chơi là thường từ 17 tháng đến 5 tuổi, hiếm khi gặp ở trẻ lớn hơn…


Các dạng tai nạn về nuốt đồ chơi thường gặp ở trẻ là gì?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình - AloBacsi.com:

Các dạng tai nạn về nuốt đồ chơi thường gặp ở trẻ là: đồng tiền kim loại (đồng xu) trong trò chơi thú nhún, đầu bút bi, đồ chơi xếp hình, hạt trái cây (thường là hạt chôm chôm, hạt hồng xiêm, hạt dưa ...), pin gắn trong các đồ chơi điện tử...

Đặc biệt, nếu nuốt phải pin điện tử vào dạ dày sẽ rất độc, do môi trường axit trong dạ dày khiến pin gỉ sét... làm loét niêm mạc dạ dày.


Dấu hiệu nào cho biết trẻ bị đồ chơi chặn dây thanh quản hoặc phế quản, gây khó thở? Cha mẹ cần làm gì ngay trong trường hợp này?


BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình - AloBacsi.com:

Nhiều trẻ có thói quen ngậm đồ chơi, cho vào miệng các đồ vật lạ, hạt trái cây… rất dễ khiến dị vật lọt sâu vào đường thở mà cha mẹ không hề hay biết. Khi trẻ đang chơi hay đang ăn mà đột nhiên bị ho sặc sụa, tím tái, khó thở, ngạt thở đột ngột… thì đây chính là dấu hiệu cho biết trẻ bị đồ chơi chặn dây thanh quản hoặc phế quản.

Nếu không phát hiện kịp thời, chỉ sau 5-6 phút dị vật chèn đường thở sẽ khiến bé ngừng thở, suy hô hấp dẫn tới tử vong. Trong trường hợp này, cha mẹ cần giữ bình tĩnh, không hốt hoảng làm trẻ sợ hãi. Việc sơ cứu trẻ hóc dị vật vô cùng quan trọng, nếu xử lý đúng cách và kịp thời sẽ cứu được bé trong gang tấc.

Hãy thực hiện những thao tác như sau:

- Một tay giữ trẻ, một tay dùng lòng bàn tay vỗ thật mạnh 5 - 7 cái vào lưng trẻ ngay chỗ giữa hai xương bả vai, làm áp lực trong lồng ngực trẻ tăng lên để tống đẩy dị vật ra ngoài.

- Sau khi làm xong nếu trẻ vẫn khó thở, tím tái, cha mẹ cần đặt bé nằm ngửa, dùng hai ngón trỏ ấn nhanh, mạnh vào xương ức. Ấn mạnh liên tiếp tới khi nào bé tỉnh rồi đưa ngay trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để bác sĩ xử trí kịp thời tránh để quá lâu, dẫn đến trường hợp đáng tiếc.

Ngoài ra, cha mẹ có thể làm theo cách: lấy 3 ngón tay ấn mạnh 5 lần vào vùng thượng vị (vùng trên rốn và dưới xương ức), làm động tác này tới khi nào trẻ thấy đỡ hơn, tỉnh táo hơn và đưa trẻ đến bệnh viện để được bác sĩ xử trí kịp thời.


Trẻ nuốt pin đồ chơi có nguy hiểm không? Pin đồ chơi khi vào bên trong cơ thể trẻ sẽ ảnh hưởng thế nào đến hệ tiêu hóa và sức khỏe của trẻ?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình - AloBacsi.com:

Trẻ nuốt phải pin điện tử, nhất là dạng pin nút áo rất nguy hiểm và độc hại, bởi khi pin vào đường thở sẽ gây ngạt thở, vào dạ dày làm loét niêm mạc dạ dày (do môi trường axit trong dạ dày sẽ khiến pin gỉ sét)...

Pin đồ chơi khi vào bên trong cơ thể trẻ sẽ ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa và sức khỏe của trẻ, dòng điện từ pin có thể gây phỏng thực quản. Đồng thời, các chất độc từ pin thoát ra, đặc biệt là tính chất ăn mòn cao có thể gây loét thực quản và hậu quả là di chứng sẹo hẹp thực quản. Oxit thủy ngân có trong pin thủy ngân cũng để lại những ảnh hưởng xấu đến hệ tiêu hóa của trẻ, khiến trẻ có các triệu chứng khó nuốt, nuốt đau, ho… Dần dần, các biến chứng trở nên nghiêm trọng hơn như sốt, nôn ói, quấy khóc, trẻ không chịu ăn uống.

Nếu pin bị vướng lại ruột, bé sẽ cảm thấy đau ngực hoặc đau bụng, ói ra máu, phân có lẫn máu hoặc có màu xám, đen. Một số trường hợp có thể nổi mển ngứa do dị ứng với các thành phần trong pin như kẽm, thủy ngân, chì… Thậm chí, nếu để quá lâu có thể dẫn đến sốc do nhiễm độc hoặc xuất huyết.

Khi cha mẹ thấy con nuốt phải pin nên đưa bé đến các trung tâm y tế gần nhất để các bác sĩ kịp thời xử trí, nên thông báo cho bác sĩ biết loại pin và kích thước cục pin mà trẻ nuốt phải. Cha mẹ tuyệt đối không nên cho trẻ uống thuốc nôn ói, vì có thể làm tình trạng trở nên nặng hơn. Theo dõi phân của bé trong nhiều ngày. Nếu không có gì bất thường, pin sẽ được tống ra ngoài cơ thể trong khoảng 7 ngày.


Trẻ nuốt đồ chơi, khi nào nên nội soi gắp dị vật, khi nào thì để dị vật tự thải ra ngoài?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình - AloBacsi.com:

Trẻ nuốt đồ chơi, nếu vật trơn, nhỏ sẽ không bị mắc lại trong cổ họng và không có bất kỳ các triệu chứng xuất hiện. Lúc này, đồ vật đã ở trong hệ tiêu hóa, nó sẽ di chuyển theo hệ tiêu hóa một cách tự nhiên và được đẩy ra khỏi cơ thể sau đó theo đường đại tiện.

Nhưng có nhiều trường hợp các vật này bị tắc và gây ra những tổn thương bên trong cơ thể gây nên các triệu chứng như: Nôn mửa, chảy nước dãi, đau họng hay đau ngực, không ăn uống được, đau bụng, sốt,… Cha mẹ nên đưa trẻ đến bệnh viện để bác sĩ nội soi gắp dị vật ra để tránh nguy hại đến sức khỏe của trẻ.


Dị vật đồ chơi nếu ở trong cơ thể trẻ quá lâu, không được phát hiện sẽ gây nên những hậu quả gì?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình - AloBacsi.com:

Dị vật đồ chơi nếu ở trong cơ thể trẻ quá lâu, không được phát hiện sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe trẻ. Nếu trẻ nhét dị vật ở tai, mũi có thể gây viêm nhiễm và ảnh hưởng tới thính lực và khứu giác. Cụ thể, nếu ở tai thì sẽ gây đau, giảm sức nghe, sưng một bên tai. Nếu ở mũi thì trẻ ngạt mũi, mũi tiết dịch mủ, trẻ đau trong hốc mũi.

Dị vật đường tiêu hóa thì có biểu hiện là triệu chứng đau bụng, gây viêm loét, tổn thương niêm mạc, tắc ruột và xuất huyết tiêu hóa. Nếu dị vật có cạnh sắc nhọn sẽ rất dễ xảy ra tình trạng xuất huyết.

Dị vật đường hô hấp có triệu chứng như ho sặc sụa, khó thở, trường hợp nặng có thể tím tái, li bì và rất dễ tử vong do ngạt.


Có phải cho trẻ chơi đồ chơi kém chất lượng sẽ khiến trẻ dễ bị viêm não và suy giảm trí tuệ?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình - AloBacsi.com:

Trẻ em chơi đồ chơi kém chất lượng, không an toàn ngoài gây nguy hiểm trực tiếp và còn ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất của trẻ.

Đa số các loại đồ chơi kém chất lượng nhà sản xuất đều trộn thêm hạt nhựa công nghiệp, cho thêm nhiều phụ gia, màu công nghiệp kém chất lượng để giảm giá thành, dễ gia công, tạo hình…

Trong các nguyên liệu này có rất nhiều chất hóa học, kim loại nặng, độc hại đối với con người. Vì vậy khi trẻ chơi rất dễ xâm nhập vào cơ thể bằng con đường hô hấp, tiếp xúc da, đường miệng làm giảm khả năng miễn dịch, suy giảm sức khỏe, suy giảm trí nhớ, thậm chí nếu tiếp xúc nhiều có thể gây bệnh ung thư, vô sinh…

Để giúp an toàn và bảo vệ sức khỏe cho trẻ thì cha mẹ  khi lựa chọn bất cứ sản phẩm đồ chơi nào cho trẻ, các bậc cha mẹ đều phải kiểm tra về hình thức của nó. Đó là kiểm tra về nhãn hàng hóa, xem có ghi đầy đủ: tên hàng hóa, tên cơ sở, địa chỉ sản xuất, ngày sản xuất, hạn sử dụng, thành phần hoặc thành phần định lượng, hướng dẫn sử dụng, hướng dẫn bảo quản, đặc biệt chú ý đến các thông tin cảnh báo của nhà sản xuất về độ tuổi sử dụng đồ chơi phù hợp.

Đối với đồ chơi nhập khẩu, trên nhãn phải ghi đầy đủ các thông tin cần thiết theo quy định, ngoài ra còn phải có tên nhà nhập khẩu, phân phối chịu trách nhiệm pháp lý đối với hàng hóa lưu thông trên thị trường.

Tuyệt đối cha mẹ không mua và sử dụng những sản phẩm đồ chơi không có hoặc không đầy đủ các thông tin trên.


Nhiều đồ chơi được quảng cáo rất hấp dẫn “giúp phát triển trí thông minh của trẻ” (như flash card, các loại xếp hình, đất sét để nặn…) Theo bác sĩ, những loại đồ chơi này có thật sự giúp trẻ phát triển trí tuệ và cha mẹ có nên cho con mình chơi không?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình - AloBacsi.com:

Ngày nay, cha mẹ lo công việc làm ăn bận rộn, sinh ít con, không có thời gian chăm sóc trẻ thường để cho trẻ ở nhà cùng ông bà, người giữ trẻ hay cô bảo mẫu. Do không có thời gian bên con nhiều nên cha mẹ tìm mua những đồ chơi công nghệ hay các loại game, chương trình giúp trẻ phát triển trí tuệ, đọc chữ, học toán.  Do đó, đồ chơi là người bạn thân nhất của trẻ. Những món đồ chơi không chỉ giúp trẻ vui chơi giải trí mà còn đem lại những kiến thức xã hội, kiến thức thực tế hay kiến thức về học tập cho trẻ.

Đồ chơi giáo dục giúp cho trẻ nhận biết thế giới xung quanh, phát triển trí thông minh và khả năng sáng tạo. Đây là mặt hàng đang được rất nhiều phụ huynh quan tâm bởi những lợi ích mà nó mang lại như giúp trẻ nhận biết và phân biệt màu sắc, hình khối, phát triển trí thông minh và khả năng sáng tạo hay kỹ năng giải quyết vấn đề và học những kiến thức trên lớp.

Tuy nhiên, cấp độ thông minh của đồ chơi không nằm ở công nghệ. Đồ chơi phải phù hợp với độ tuổi trẻ mới phát huy được khả năng này. Ngoài ra, khi mua đồ chơi cho trẻ cha mẹ nên chọn những cửa hàng uy tín, có ghi đầy đủ: tên hàng hóa, tên cơ sở, địa chỉ sản xuất, ngày sản xuất, hạn sử dụng, thành phần hoặc thành phần định lượng, hướng dẫn sử dụng, hướng dẫn bảo quản, đặc biệt chú ý đến các thông tin cảnh báo của nhà sản xuất về độ tuổi sử dụng đồ chơi phù hợp.


Tiêu chí chọn mua đồ chơi an toàn cho trẻ theo từng độ tuổi là gì? Có nên cho trẻ dưới 1 tuổi chơi đồ chơi?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình - AloBacsi.com:

* Tiêu chí chọn mua đồ chơi an toàn cho trẻ theo từng độ tuổi:

- Đồ chơi phù hợp với lứa tuổi trẻ.

- Đồ chơi có xuất xứ rõ ràng.

- Thành phần làm đồ chơi an toàn.

- Kiểm tra đồ chơi khi bị hư hỏng nên bỏ đi.

- Thường xuyên vệ sinh đồ chơi để hạn chế vi khuẩn có thể gây hại cho trẻ khi tiếp xúc.

* Trẻ dưới 1 tuổi thì bất kì đồ vật nào mà trẻ thấy cũng đều là những món đồ chơi mới lạ. Chẳng hạn như những miếng vải vụn với màu sắc sặc sỡ, hay những âm thanh lạ tai phát ra khi trẻ cầm trên tay đã tạo cho trẻ niềm vui. Do đó, có thể cho trẻ chơi đồ chơi nhưng lưu ý, mua đồ chơi cho trẻ ở độ tuổi này thì cha mẹ nên chọn những loại đồ chơi phù hợp, nên ưu tiên những món đồ chơi giúp trẻ phát triển khả năng hoạt động của bàn tay và các ngón tay, những món đồ chơi trẻ phải sử dụng tay để cầm, nắm.


Để phòng tránh hiểm họa từ đồ chơi, cha mẹ cần hướng dẫn trẻ chơi và sử dụng đồ chơi thế nào cho đúng cách?

BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình - AloBacsi.com:

Cha mẹ cần hướng dẫn trẻ chơi và sử dụng đồ chơi đúng cách vì mỗi loại đồ chơi có những cách chơi riêng và tuân thủ các yếu tố sử dụng an toàn, phù hợp với từng lứa tuổi để không chỉ giúp con vui chơi an toàn, bảo vệ trẻ mà còn đánh giá khả năng nhận thức của trẻ.

Đối với các trẻ nhỏ chưa nhận thức được nguyên tắc chơi an toàn, thì cha mẹ nên chủ động lựa chọn đồ chơi phù hợp, it nguy hiểm, tránh lựa đồ chơi có kích cỡ nhỏ, sắc nhọn… để giảm nguy cơ nuốt phải đồ chơi, ngậm đồ chơi nhiễm độc ở trẻ.

Đối với các trẻ lớn đã ý thức được sự nguy hiểm thì cha mẹ hướng dẫn cách chơi cho trẻ, chỉ ra những cách chơi không an toàn, điều nào được phép làm với món đồ chơi, điều nào thì không đồng thời dạy trẻ không được đập phá đồ chơi, ngậm nước đồ chơi chứa pin, đồ chơi điện tử…

AloBacsi trân trọng cảm ơn BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình đã dành thời gian giải đáp giúp các bậc phụ huynh về cách chọn đồ chơi an toàn cho trẻ. Hẹn gặp lại bác sĩ trong chương trình lần sau!

Cổng thông tin tư vấn sức khỏe AloBacsi.com

Mới cập nhật